Araştırma Makalesi

YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914)

Cilt: 34 Sayı: 2 24 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914)

Öz

Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin son döneminde Yumurtalık (Ayas) Limanı’nın modernizasyonuna dair girişimler ele alınmıştır. Söz konusu dönem Osmanlı limanlarının modernize edildiği bir dönemdir. Sahip olduğu doğal limanı ile eski ve orta çağlarda Doğu Akdeniz’de faal bir durumda olan şehrin etkisi zaman içinde azalmıştır. Mersin ve İskenderun gibi daha büyük iki liman arasında kalan Yumurtalık, denizcilik faaliyetlerinde atılım yapamamıştır. Ancak 19. yüzyılın sonlarında Yumurtalık’a modern bir liman inşa etme fikri ortaya çıkmıştır. Bu girişim için İstanbul’da sırasıyla iki müteşebbise imtiyaz verilmiş olmasına rağmen liman inşa edilememiştir. Akabinde Cebel-i Bereket Mutasarrıflığı bölgenin ticaretinin geliştirilmesi için liman talebinde bulunmuştur. Mutasarrıflık süreç içinde talebinin gerekçelerine kamu sağlığı harcamaları ve güvenlik gibi sebepleri de eklemiştir. Yerel idarenin bu taleplerinin arkasında gelirlerin artırılma çabalarının olduğu tespit edilmiştir. Merkezî hükümet tarafından karşılanamayan liman talebi zamanla demirden tek bir iskele inşasına evrilmiştir. Ancak Osmanlı devrinde iskele talebi için yürütülen çabalar da sonuçsuz kalmıştır. Çalışma Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) belgeleri temel alınarak kronolojik bir tema ile hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. Sadâret - Mukâvelenameler (A.}DVN.MKL): 24/3.
  3. Babıali Evrak Odası (BEO): 1348/101089; 1523/114169; 3239/242917; 3239/24917; 3239/24917; 4195/314588.
  4. Dahiliye Nezâreti - İdare (DH.İD): 75 1/30.
  5. Dahiliye Nezâreti - Mektubî Kalemi (DH.MKT): 1184/56; 1254/62; 2156/71; 2162/97; 2235/153; 2779/24; 539/76.
  6. Dahiliye Nezâreti - Şifre Kalemi (DH.ŞFR): 230/98.
  7. Hariciye Nezâreti - Hukuk (HR.H): 386/27.
  8. Hariciye Nezâreti - Londra Sefareti (HR.SFR.3): 293/7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kent Tarihi, Yapılı Çevrenin Tarihi ve Teorisi , Siyasi Tarih (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2025

Kabul Tarihi

4 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Saçlı, N. (2025). YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(2), 1480-1492. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1674469
AMA
1.Saçlı N. YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34(2):1480-1492. doi:10.35379/cusosbil.1674469
Chicago
Saçlı, Namık. 2025. “YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914)”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 (2): 1480-92. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1674469.
EndNote
Saçlı N (01 Ekim 2025) YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 2 1480–1492.
IEEE
[1]N. Saçlı, “YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914)”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 34, sy 2, ss. 1480–1492, Eki. 2025, doi: 10.35379/cusosbil.1674469.
ISNAD
Saçlı, Namık. “YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914)”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34/2 (01 Ekim 2025): 1480-1492. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1674469.
JAMA
1.Saçlı N. YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34:1480–1492.
MLA
Saçlı, Namık. “YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914)”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 34, sy 2, Ekim 2025, ss. 1480-92, doi:10.35379/cusosbil.1674469.
Vancouver
1.Namık Saçlı. YUMURTALIK (AYAS) LİMANI’NI MODERNLEŞTİRME GİRİŞİMLERİ (1880-1914). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2025;34(2):1480-92. doi:10.35379/cusosbil.1674469