DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Burcu Yılmaz Şahin; Halit Levent Orman; Servet Ceylan

doi:10.35379/cusosbil.594489

DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Ticari dışa açıklık olarak bilinen ve dış ticaret hacminin genişlemesi ile ülkelere belirli avantajlar sağlayan uluslararası ticaret kavramı, küreselleşmenin bir sonucu olarak, küresel rekabeti de beraberinde getirmiştir. Özellikle gelişmekte olan ülke (GOÜ)’ler, gelişmiş ülke (GÜ)’lerin gelir seviyelerine ulaşabilmek için, kirlilik yaratan üretim yapılarını daha çok tercih etmektedir. Ancak kirli endüstrileri tercih eden firmalar, yüksek gelir seviyelerine ulaşabilmek uğruna sosyal maliyeti yüksek üretim yapılarına dönüşmüştür. Çalışmada gelişmekte olan bir ülke olarak ele alınan Türkiye örneği için, dışa açıklık kavramının çevresel kirlilik ile ilişkisinin yönü ve derecesi incelenmiştir. Bu amaçla 1980-2016 yılları arasındaki veri setini içeren zaman serisi analizinde ARDL modeli kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Çevresel Kuznets Eğrisi ile ifade edilen Ters U biçimindeki fonksiyonun genel özelliklerini taşıyan Türkiye örneği için, dışa açıklık kavramı çevre üzerinde olumsuz etki yaratma sürecine devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Çevresel Kuznets Eğrisi,Dışa Açıklık,Çevresel Kirlilik,Karbondioksit Salınımı

Kaynakça

Aguiar, V. H. (1970). Trade, Environment and Democracy: Cross-Country Time Series Evidence for 1970-2006. Environment and Democracy: Cross-Country Time Series Evidence for, 2006.
Ang, J. B. (2007). CO2 emissions, energy consumption, and output in France. Energy Policy, 35(10), 4772-4778.
Atıcı, C. ve Kurt, F. (2007) Türkiye’nin dış ticareti ve çevre kirliliği: çevresel Kuznets eğrisi yaklaşımı, Tarım Ekonomisi Dergisi, 13(2): 61-69
Bryson, R. A. (1974). A perspective on climatic change.Science, 184(4138), 753-760.
Carson R. T., Jeon, Y. ve McCubbin, D. R. (1997) The relationship between air pollution emissions and income: US Data, Cambridge University Press Environment and Development Economics, 2: 433-350.
Coase, R. H. (1960). The problem of social cost. In Classic papers in natural resource economics (pp. 87-137). Palgrave Macmillan, London.
Copeland, B. R. ve Taylor, M. S. (2004). Trade, Growth, and the Environment. Journal of Economic Literature. 42 (1): 7-77.
Çetin, M. ve Seker, F. (2014). Ekonomik büyüme ve dış ticaretin çevre kirliliği üzerindeki etkisi: Türkiye için bir ARDL sınır testi yaklaşımı. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(2), 213-230.

Dam, M. M., Karakaya, E., & Bulut, Ş. (2014). Çevresel Kuznets Eğrisi ve Türkiye: Ampirik Bir Analiz. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Eyi Özel Sayısı, 85-96.
Dean, J. M. (1999). Testing the impact of trade liberalization on the environment: theory and evidence, P. Fredriksson, (Ed.) Trade, global policy and the environment. (55–63.ss) Washington, D.C.: World Bank
Dickey, D. A., and Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root, Econometrica: Journal of the Econometric Society,49(4), 1057-1072.
Dinda, S.(2004), “Environmental Kuznets Curve Hypothesis: A Survey”, Ecological Economics Vol. 49, pp. 431– 455.
Feridun, M., Ayadi, F. S. ve Balouga, J. (2006). Impact of trade liberalization on the environment in developing countries The case of Nigeria. Journal of Developing Societies, 22(1), 39-56.
Fodha, M., & Zaghdoud, O. (2010). Economic growth and pollutant emissions in Tunisia: an empirical analysis of the environmental Kuznets curve. Energy Policy, 38(2), 1150-1156.
Fotros, M. H. ve Maaboudi, R. (2011). Trade openness and CO2 emissions in Iran, 1971-2008. International Journal of Business and Development Studies, 3(1), 73-84.
Grossman, G. M. ve Krueger, A. B. (1993). Environmental Impacts of a North American Free Trade Agreement. The US- Mexico Free Trade Agreement (ss. 13-56)
Grossman, G. M., Krueger, A. B. (1991), “Economic growth and the environment”, The quarterly journal of economics, Vol. 110, pp. 353-377.
Gu, Z., Gao, Y., ve Li, C. (2013). An empirical research on trade liberalization and CO2 emissions in China, International Conference on Education Technology and Information System (ICETIS 2013) içinde (243-246 ss.). Atlantis Press.
Halicioglu, F. (2009). An econometric study of CO2 emissions, energy consumption, income and foreign trade in Turkey. Energy Policy, 37(3), 1156-1164.
He, J., & Richard, P. (2010). Environmental Kuznets curve for CO2 in Canada. Ecological Economics, 69(5), 1083-1093.
Jalil, Abdul and F. Mahmud Syed (2009) “Environment Kuznets curve for CO2 emissions: A cointegration analysis for China”, Energy Policy, Volume 37, Issue 12, Pages 5167– 5172
Khalid, Ahmed (2014),"Environmental Kuznets curve for CO2 emission in Mongolia: an empirical analysis", Management of Environmental Quality: An International Journal, Vol. 25 Iss 4 pp. 505 – 516
Kuznets, S. (1955). Economic growth and income inequality. The American economic review, 1-28.
Lau, L.-S., Choong, C.-K. And Eng, Y.-K. (2014), “Investigation of the environmental Kuznets Curve for carbon emissions in Malaysia: Do foreign direct investment and trade matter?”, Energy Policy, Vol. 68, pp. 490–497
Long, X., Naminse, E. Y., Du, J., & Zhuang, J. (2015). Nonrenewable energy, renewable energy, carbon dioxide emissions and economic growth in China from 1952 to 2012.Renewable and Sustainable Energy Reviews, 52, 680-688.
Managi, S., & Jena, P. R. (2008). Environmental productivity and Kuznets curve in India. Ecological Economics, 65(2), 432-440.
Matlon, P. J., & Spencer, D. S. (1984). Increasing food production in Sub-Saharan Africa: Environmental problems and inadequate technological solutions. American Journal of Agricultural Economics, 66(5), 671-676.
Naranpanawa, A. (2010). Does trade openness promote carbon emissions? Empirical evidence from Sri Lanka. The Empirical Economics Letters, 10(10), 973-986.
Nkoro, E., & Uko, A. K. (2016). Autoregressive Distributed Lag (ARDL) cointegration technique: application and interpretation.Journal of Statistical and Econometric Methods, 5(4), 63-91.
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. P. (1999). Pooled mean group estimation of dynamic heterogeneous panels. Journal of the American Statistical Association, 94(446), 621-634.
Pesaran, M. H., Shin, Y. and Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
Phillips, P. C., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
Rahman, M. Z. (2013). Relationship between trade openness and carbon emission: a case of Bangladesh. Journal of Empirical Economics, 1(4), 126-134.
Revelle, R., ve Suess, H. E. (1957). Carbon dioxide exchange between atmosphere and ocean and the question of an increase of atmospheric CO2 during the past decades. Tellus, 9(1), 18-27.
Salam, S., Sattar, A. ve Gilani, S. W. (2015). An empirical research on trade libralization and Co2 emission in Pakistan. Journal of Economics and Sustainable Development 6(9), 39-46.
Seers, D. (1969). The meaning of development. New Delhi, 3.Taylor, M. S. (2003). Trade, Development and the Environment. http://works.bepress.com/cgi/viewcontent.cgi?article=1005&context=taylor

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Burcu Yılmaz Şahin ^*
0000-0002-2520-7804
Türkiye

Halit Levent Orman
0000-0002-9225-1223
Türkiye

Servet Ceylan
0000-0001-7475-8322
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

19 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

9 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 28 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.35379/cusosbil.594489

IZ

https://izlik.org/JA59JH55ZX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz Şahin, B., Orman, H. L., & Ceylan, S. (2019). DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(3), 12-23. https://doi.org/10.35379/cusosbil.594489

AMA

1.Yılmaz Şahin B, Orman HL, Ceylan S. DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019;28(3):12-23. doi:10.35379/cusosbil.594489

Chicago

Yılmaz Şahin, Burcu, Halit Levent Orman, ve Servet Ceylan. 2019. “DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (3): 12-23. https://doi.org/10.35379/cusosbil.594489.

EndNote

Yılmaz Şahin B, Orman HL, Ceylan S (01 Aralık 2019) DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 3 12–23.

IEEE

[1]B. Yılmaz Şahin, H. L. Orman, ve S. Ceylan, “DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 3, ss. 12–23, Ara. 2019, doi: 10.35379/cusosbil.594489.

ISNAD

Yılmaz Şahin, Burcu - Orman, Halit Levent - Ceylan, Servet. “DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/3 (01 Aralık 2019): 12-23. https://doi.org/10.35379/cusosbil.594489.

JAMA

1.Yılmaz Şahin B, Orman HL, Ceylan S. DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019;28:12–23.

MLA

Yılmaz Şahin, Burcu, vd. “DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 3, Aralık 2019, ss. 12-23, doi:10.35379/cusosbil.594489.

Vancouver

1.Burcu Yılmaz Şahin, Halit Levent Orman, Servet Ceylan. DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2019;28(3):12-23. doi:10.35379/cusosbil.594489

DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DIŞA AÇIKLIK VE ÇEVRESEL KİRLİLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

TÜRKİYE’DE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR ANALİZ

Relationship between Foreign Direct Investments, Trade Openness and CO2 in Emerging Market Economies

Ekonomik, Sosyal ve Çevresel Boyutlarıyla Madencilik Sektörünün Sürdürülebilir Kalkınmaya Katkısı: Türkiye Örneği