Konu Ve Beceri Temelli Eleştirel Düşünme Öğretiminin Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimi Ve Düzeyine Etkisi

Öz

This study investigated the effects of teaching with Edward De Bono’s skill based Cort1 thinking programme and teaching with content based critical thinking programme in social studies subject on prospective teachers’ critical thinking disposition and level The research was designed as an experimental pre test post test control group design There were two experiments and one control group in the research Total of 76 students participated voluntarly to the study There were 22 students in the first experimental group 27 students in the second experimental group 27 students in the control group Groups are equalized on the basis of pre test results of California Critical Thinking Disposition Inventory Ennis Weir Critical Thinking Essay Test and Personal Information Forms Edward De Bono’s skill based Cort1 critical thinking programme was applied to the experimental group one; content based critical thinking programme was applied to the experimental group two SPSS 10 0 is used as statistic sofware package to analyze data First the data was analyzed by using descriptive statistics such as mean and standart deviation then they were analyzed inferentially by using one way anova and covariance techniques The result of this study covariating pre test results for the post test results of California Critical Thinking Disposition Inventory and Ennis Weir Critical Thinking Essay Test the research results shows: a Significant differences are found among experimental groups and control group in favor of experimental groups b Skill based experiment group one was significantly better than the content based experiment group two Keywords: Thinking critical thinking attitude toward critical thinking

Anahtar Kelimeler

• -

Konu Ve Beceri Temelli Eleştirel Düşünme Öğretiminin Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimi Ve Düzeyine Etkisi

Öz

Bu çalışmada Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimi ve düzeyine Edward De Bono’nun beceri temelli Cort1 düşünme programı ve Sosyal Bilgiler Öğretimi dersinde konu temelli bir yaklaşımla öğretilecek eleştirel düşünme programının etkisi araştırılmıştır Araştırma deneysel araştırma modellerinden biri olan ön test son test kontrol gruplu deneme modeline göre desenlenmiştir Çalışmada gruplar iki deney ve bir kontrol grubu desenine göre oluşturulmuştur Araştırma 2004 2005 öğretim yılı Bahar döneminde Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı ikinci üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir Deney 1 grubunda 22 Deney 2 grubunda 27 Kontrol grubunda ise 27 öğrenci olmak üzere toplam 76 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır Gruplar; California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği CCTDI ve Ennis Weir Eleştirel Düşünme Yazılı Testi E WCTET ön test sonuçları ile Kişisel Bilgi Formu sonuçları dikkate alınarak eşitlenmiştir Araştırma sürecinde elde edilen veriler SPSS 10 0 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir Verilerin aritmetik ortalamaları standart sapmaları betimsel olarak verildikten sonra tek yönlü varyans analizleri Anova ve kovaryans analizleri Ancova yapılmıştır Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda Edward De Bono’nun beceri temelli Cort1 düşünme programı uygulanan birinci deney grubu konu temelli eleştirel düşünme programı uygulanan ikinci deney grubu ve kontrol grubunun California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği CCTDI ve Ennis Weir Eleştirel Düşünme Yazılı Testi E WCTET ön test puanları kontrol edildiğinde son test puanları açısından; a Deney grupları ve kontrol grubu arasında deney grupları lehine anlamlı bir fark bulunmuştur b Deney grupları arasında beceri temelli Cort1 düşünme programının uygulandığı Deney 1 grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur Anahtar Sözcükler: Düşünme Eleştirel düşünme Eleştirel düşünmeye yönelik tutum

Anahtar Kelimeler

• Düşünme, Eleştirel düşünme, Eleştirel düşünmeye yönelik tutum

Kaynakça

1. Akınoğlu, O. (2001). “Eleştirel Düşünme Becerilerini Temel Alan Fen Bilgisi Öğretiminin Öğrenme Ürünlerine Etkisi”. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Beyer, B. (1991). Teaching Thinking Skills: A Handbook for Elementary School Teachers, Boston, USA, Allyn and Bacon, 1991.
3. Beyer, B. (1987). Practical Strategies for the Teaching of Thinking. Boston: Allyn and Bacon, INC.
4. Dam, G.; Volman, M. (2004). “Critical Thinking as a Citizenship Competence: Teaching Sstrategies”, Learning and Instruction. c.14, 359-379
5. Ennis, R.H. (1991). “Goals for a critical thinking curriculum” In A Costa (Ed.), Developing Minds (Vol.1). Alexandria: Virginia. ASCD
6. Facione, P. A.; Facione, N. C., ve Giancarlo, C.A.F. (1998). The California Critical Thinking Dispositions Inventory. California: Academic Pres.
7. Fisher, R. (1995). Teaching Children to Think UK, Stanley Thornes (Publishers) Ltd.
8. http://www.aare.edu.au/01pap/kon01173.htm, “Critical thinking of pre-service teachers in Singapore: A preliminary ınvestigation”, 2005.

9. İbşiroğlu, Z. (2002). “Eleştirel düşünme öğretilebilir mi?”, İnternet: http://www.felsefeekibi.com. (2002).
10. Kaasboll, J.J. (1998). “Teaching Critical Thinking and Problem Defining Skills”. Education and Information Technologies, c.3, 101-117.
11. Kazancı, O. (1989). Eğitimde Eleştirici Düşünme ve Öğretimi, İstanbul: Kazancı Kitap A.Ş.
12. Kökdemir,D.(2003). “Belirsizlik Durumlarında Karar Verme ve Problem Çözme” Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
13. Lipman, M. (1988). Philosophy Goes to School. Philadelhia: Temple Universty Press.
14. Nisbett, R.E.; Peng, K.; Choi, I. Ve Norenzayan, A. (2001). “Culture and Systems of Thought: Holistic Versus Analytic Cognition”. Psychological Rewiew , c.108, s.2,.291-310.
15. Paul, R.W. (1991). “Staff development for critical thinking: lesson plan remodelling as the strategy”, A.L. Costa (Ed.). Developing Minds (A Reseource Book For Teaching Thinking). Virginia:ASCD.
16. Revised Education, Volume1, Alexandria,
17. Plath, D.; English, B; Connors, L; Beveridge, A.(1999). “Evaluating the Outcomes of İntensive Critical Thinking İnstruction For Socila Work Students”, Social Work Education, c.18, 2.
18. Ross, D.D.; Bondy, E. (1993). “Clasroom management for responsible citizenship practical strategies for teachers”, Social Education, c.57,6, 326-328
19. Ruggiero, V.R. (1988). Teaching Thinking Across The Curriculum, State University of New York at Delhi, Harper and Row, Publishers, Inc.
20. Serter, N. (1997). 21. Yüzyıla Doğru İnsan Merkezli Eğitim, İstanbul: Kayhan Matbaası.
21. Wood, D. (1998). How Children Think And Learn Blackwell Publishers Ltd. 108 Cowley Road Oxford, UK.
22. Yeh,Y.( 2004). “Nurturing Reflective Teaching During Critical-Thinking Instruction in a Computer Simulation Program”, Computer and Education, c.42, 181-194.
23. Yim,W.; Lee, D.T.F.; Lee, I.F.K.; Chau, J.P.C.; Wootton, Y.S.Y.; Chang, A.M. (2000). “Disposition Towards Critical Thinking: a Study of Chinese Undergraduate Nursing Students”. Journal of Advanced Nursing, c.32, s.1, 84-90.
24. *Bu makale Ç.Ü. Eğitim Fakültesinde Yard. Doç.Dr.Ahmet Doğanay danışmanlığında yapılan Doktora Tezi çalışmasının bir bölümüdür.