Araştırma Makalesi

COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA

Cilt: 34 Sayı: 2 24 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmanın amacı tüketicilerin sürdürülebilir tüketime yönelik tutumlarını ve COVID-19 pandemisi sürecinde değişen tüketim davranışlarını keşfetmektir. Araştırma sürecinde yaşanılan Covid-19 salgını, katılımcıların pandemi dönemi değişen tüketim alışkanlıklarını keşfetmek üzere karşılaştırmalı bir analiz yapılmasına zemin hazırlamıştır. Derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak 33 katılımcıdan toplanan veriler NVivo14 Programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. COVID-19’un ortaya çıkışıyla birlikte, tüketicilerin sağlık ve çevre bilincinde artış gözlenmiş, bu durum sürdürülebilir tüketime yönelik tutumlara olumlu yansımıştır. Pandemi öncesi katılımcıların çevre bilincinin ve çevreci ürünlere yönelik farkındalığın yüksek olduğu gözlenmiş olmasına rağmen bu bilincin satın alma davranışına tamamen yansımadığı tespit edilmiştir. Pandemi sürecinde, sağlıkla ilgili endişelerin artması, tüketicilerin çevreci ürünlerden ziyade hijyen odaklı ürünleri tercih etmelerine neden olmuştur. Ancak, özellikle gıda kategorisinde organik içeriklere duyulan ilginin arttığı dikkat çekmektedir. Gelecek çalışmalarda, kuşaklar arası farklılıkların belirginleştiği tüketim davranışlarının incelenmesi ve işletmelerin organik ürünlerine yönelik tüketici güveninin araştırılması, literatüre anlamlı katkılar sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aiguobarueghian, I., Adanma, U. M., Ogunbiyi, E. O., & Solomon, N. O. (2024). Waste management and circular economy: A review of sustainable practices and economic benefits. World Journal of Advanced Research and Reviews, 22(2), 1708–1719. https://doi.org/10.30574/wjarr.2024.22.2.1517
  2. Akyüz, H. Ö., & Aytekin, İ. (2022). Covid-19 sürecinde koruyucu sağlık ve hijyen ürünlerinin satışı ve tüketimi üzerine bir inceleme. Medical Research Reports, 5(1), 27–39.
  3. Allen, M., Dube, O. P., Solecki, W., Aragón-Durand, F., Cramer, W., Humphreys, S., & Kainuma, M. (2018). Special report: Global warming of 1.5 °C. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), 677. doi:10.1017/9781009157940.003
  4. Baran, J., Kowalczyk, K., & Tereszkiewicz, K. (2024). Determinants of changes in perception of the quality of dairy products by polish consumers. Journal of Entrepreneurship & Sustainability Issues, 12(1). http://doi.org/10.9770/jesi.2024.12.1(20)
  5. Barbier, E. B., & Burgess, J. C. (2017). The Sustainable Development Goals and the systems approach to sustainability. Economics, 11(1), 20170028. https://doi.org/10.5018/economics-ejournal.ja.2017-28
  6. Baş, T., & Akturan, U. (2013). Nitel araştırma yöntemleri, Nvivo ile nitel veri analizi, örnekleme, analiz, yorum. Seçkin Yayıncılık, 2.
  7. Bezerra, A. C. V., Silva, C. E. M. D., Soares, F. R. G., & Silva, J. A. M. D. (2020). Factors associated with people's behavior in social isolation during the COVID-19 pandemic. Ciencia & Saude Coletiva, 25, 2411–2421. DOI: 10.1590/1413-81232020256.1.10792020
  8. Blundell, R., Griffith, R., Levell, P., & O’Connell, M. (2020). Could COVID-19 infect the consumer prices index? Fiscal Studies, 41(2). https://doi.org/10.1111/1475-5890.12229

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

13 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çabuk, S., & Gür, D. (2025). COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(2), 1423-1443. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1589455
AMA
1.Çabuk S, Gür D. COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34(2):1423-1443. doi:10.35379/cusosbil.1589455
Chicago
Çabuk, Serap, ve Duygu Gür. 2025. “COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 (2): 1423-43. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1589455.
EndNote
Çabuk S, Gür D (01 Ekim 2025) COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 2 1423–1443.
IEEE
[1]S. Çabuk ve D. Gür, “COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 34, sy 2, ss. 1423–1443, Eki. 2025, doi: 10.35379/cusosbil.1589455.
ISNAD
Çabuk, Serap - Gür, Duygu. “COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34/2 (01 Ekim 2025): 1423-1443. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1589455.
JAMA
1.Çabuk S, Gür D. COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34:1423–1443.
MLA
Çabuk, Serap, ve Duygu Gür. “COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 34, sy 2, Ekim 2025, ss. 1423-4, doi:10.35379/cusosbil.1589455.
Vancouver
1.Serap Çabuk, Duygu Gür. COVID-19 PANDEMİSİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM DAVRANIŞI ÜZERİNE ETKİLERİ: PANDEMİ ÖNCESİ VE PANDEMİ DÖNEMİ KARŞILAŞTIRMASINA YÖNELİK BİR NİTEL ARAŞTIRMA. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2025;34(2):1423-4. doi:10.35379/cusosbil.1589455