DETERMINATION OF TEACHER CANDIDATES' ACADEMIC READING HABITS AND TENDENCIES IN DIGITAL ENVIRONMENTS

Öz

With the rapid development and spread of information technology, the act of reading has begun to be done through digital tools. In this context, no study was found on the habits and tendencies of teacher candidates to use digital tools for academic reading. The main purpose of this research is to determine the academic reading habits and tendencies of teacher candidates in digital environments. The research, in which descriptive statistics was used, was carried out using the survey model. The study group of the research consists of 412 teacher candidates studying in different departments at Aksaray University in the 2021-2022 academic year. The data of the research were obtained with a data collection tool consisting of two parts, "Personal Information Form" and "Questionnaire for Determining Academic Reading Habits and Trends in Digital Environment". Microsoft Excel and SPSS 20.0 package program were used in the analysis of the research data. According to the findings obtained from the research, the majority of teacher candidates reveal that they use digital devices for academic reading purposes. However, the majority of the pre-service teachers included in the study preferred reading on printed paper more than reading on a digital device in reading for academic purposes; They also state that reading on paper is more beneficial in terms of reading, comprehension and permanent learning. Pre-service teachers prefer digital devices to be easy and fast to access academic materials, to be economical, to have access everywhere, to be portable, etc. states that they use it for a number of reasons. The majority of the participants do their academic readings on smartphones and laptops. Pre-service teachers state that reading on a digital device has some limited aspects such as negatively affecting eye health, being distracted very quickly, having difficulty in focusing, and being difficult and tiring.

Anahtar Kelimeler

• Digital Environment
• Academic Reading
• Habit
• Tendency
• Teacher Candidates

ÖĞRETMEN ADAYLARININ DİJİTAL ORTAMLARDAKİ AKADEMİK OKUMA ALIŞKANLIK VE EĞİLİMLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Bilişim teknolojisinin hızla gelişmesi ve yayılmasıyla birlikte okuma eylemi de dijital araçlar üzerinden yapılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda yapılan incelemede öğretmen adaylarının dijital araçları akademik okuma amaçlı kullanma alışkanlık ve eğilimleri ile ilgili bir çalışma tespit edilmemiştir. Bu araştırmanın temel amacı öğretmen adaylarının dijital ortamlardaki akademik okuma alışkanlık ve eğilimlerini belirlemektir. Betimsel istatistiğin kullanıldığı araştırma, tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Aksaray Üniversitesinde farklı bölümlerde öğrenim gören 412 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri “Kişisel Bilgi Formu” ve “Dijital Ortamda Akademik Okuma Alışkanlık ve Eğilimlerini Belirleme Anketi” adlı iki bölümden oluşan bir veri toplama aracı ile elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde Microsoft Excel ve SPSS 20.0 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu dijital cihazları akademik okuma amaçlı kullandığını ortaya koymaktadır. Ancak araştırmaya dâhil olan öğretmen adaylarının çoğunluğu akademik amaçlı okumalarda basılı kâğıt üzerinden okumayı dijital cihaz üzerinden okumaya göre daha çok tercih ettiklerini; okuma, anlama ve kalıcı öğrenme açısından da kâğıt üzerinden okumanın daha yararlı olduğunu belirtmektedirler. Öğretmen adayları dijital cihazları akademik materyallere ulaşımın kolay ve hızlı olması, ekonomik olması, her yerde erişimin olması, taşınabilirlik vb. nedenlerden ötürü kullandıklarını ifade etmektedir. Katılımcıların büyük çoğunluğu akademik okumalarını akıllı telefon ve dizüstü bilgisayar üzerinden gerçekleştirmektedir. Öğretmen adayları dijital cihaz üzerinden okuma yapmanın göz sağlığını olumsuz etkilenmesi, dikkatin çok çabuk dağılması, odaklanmada güçlük yaşama, zor ve yorucu olması gibi birtakım sınırlı yönlerinin olduğunu belirtmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Ortam
• Akademik Okuma
• Alışkanlık
• Eğilim
• Öğretmen Adayları

Kaynakça

1. Akçaoğlu Saydım, S. (2017). Öğretmenlerin dijital okuma kültürü. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü.
2. Alvermann, E. D. ve Phelps, S. F. (2002). Content reading and literacy. N.Y.: Allyn & Bacon.
3. Azizoğlu, N. ve Okur, A. (2018). Türkçe öğretmeni adaylarının ekrandan okumaya yönelik metaforik algıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (46) , 1-21.
4. Batluralkız, Ç. (2018). Basılı ve dijital ortamlarda ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.
5. Boz, M. S. (2018). Öğrencilerin dijital okuma kültürü. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Teknolojileri Geliştirme ve Projeler Daire Başkanlığı.
6. Chou, C. (2012). Understanding on-screen reading behaviors in academic contexts: A case study of five graduate English-as-a-second-language students. Computer Assisted Language Learning, 25(5), 411-433.
7. Coiro, J. ve Dobler, E. (2007). Exploring the Online Reading Comprehension Strategies Used by Sixth-Grade Skilled Readers to Search for and Locate Information on the Internet. Reading Research Quarterly, 42(2), 214-257.
8. Cull, B. W. (2011). Reading revolutions: Online digital text and implications for reading in academe. 24.06.2022 tarihinde https://journals.uic.edu/ojs/index.php/fm/article/view/3340/2985 adresinden erişilmiştir.

9. Çelik, T. (2015). Öğrencilerin e-kitap okuma tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies, 10(3), 271-284. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7803
10. Çelik, H., Halat, S. ve Fırat, H. (2019). Öğretmen adaylarının basılı ve e-kitap kullanımına ilişkin görüşleri. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 7(3), 73-86.
11. Çetin, S.A. (2021a). 8.sınıf öğrencilerinin dijital ortamlarda okuma davranışlarının değerlendirilmesi. ZfWT, 13(3), 75-100.
12. Çetin, S. A. (2021b). Dijital ortamlarda okuduğunu anlama becerisinin geliştirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
13. Çıvğın, H. (2020). Eğitim fakültesi öğrencilerinin dijital okuma yeterliliklerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
14. Dağtaş, A. (2013). Öğretmenlerin basılı sayfa ve ekrandan okuma tercihleri ile eğitimde elektronik metin kullanımına yönelik görüşleri. Turkish Studies, 8(3), 137-161.
15. Elkatmış, M. (2021). Üniversite öğrencilerinin e-kitap okuma alışkanlıkları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(4), 1081- 1101.
16. Ercan, A. N. ve Ateş, M. (2015). Ekrandan okuma ile kâğıttan okumanın anlama düzeyi açısından karşılaştırılması. Turkish Studies, 10(7), 395-406.
17. Eroğlu, N. A. (2005). Academic reading expectations in English for first-year students at Hacettepe University. Unpublished Master Thesis, Bilkent University The Institute of Economics and Social Sciences, Ankara.
18. Gibbons, P. (2009). English learners, academic literacy, and thinking- Learning in the challenge zone. Portsmouth: Heinemann.
19. Grabe, W. ve Stoller, F. L. ( 2002). Teaching and researching reading. London: Pearson Education.
20. Güzel, A. ve Elkıran, Y. M. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının internet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşim ile mobil öğrenme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (24), 324-341.
21. Hamer, A. B. ve Mcgrath, J. (2010). On-screen vs. on-page reading strategies. Session conducted at the meeting of college reading and learning association, Salt Lake City, UT.
22. İnal, B. (2007). Akademik amaçlı okuma izlencesi oluşturmadaki temel kriterler. Journal of Arts and Sciences, 7, 49-59.
23. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar-ilkeler- teknikler (15.Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
24. Kartal, E. ve Pekkan, İ. (2011). Yabancı dil öğretmen adaylarının anadil ve yabancı dilde internet üzerinden okuma alanları ve sıklıkları. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1316-1326.
25. Kemaloglu Er, E. (2020). Academic reading instruction in tertiary English preparatory classes: A qualitative case study of an experienced instructor. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (20), 597-615. DOI: 10.29000/rumelide.792243.
26. Keskin, H. K. (2014). Çevrimiçi okumayı etkileyen bazı değişkenlerin incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(3), 723-738.
27. Keskin, H. K. ve Çetinkaya, F. Ç. (2017). Ders materyallerini okumada format tercihi: Dijital mi kâğıt mı? Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 5(2), 75-87.
28. Kırtay, O. (2020). Ortaöğretim 9. Sınıf öğrencilerinin teknoloji-kütüphane kullanımı ve okuma alışkanlığı üzerine bir araştırma: Gaziantep ili Şahinbey ilçesi örneği. Bilgi ve Belge Araştırmaları Dergisi, 14, 105–133. https://10.26650/bba.2020.14.04
29. Kucirkova, N. ve Littleton, K. (2016) The digital reading habits of children: A national survey of parents’ perceptions of and practices in relation to children’s reading for pleasure with print and digital books, Book Trust. Available From: Http://Www.Booktrust.Org.Uk/News-Andblogs/News/1371
30. Odabaş, H., Odabaş, Z. Y. ve Binici, K. (2019). Dijital bilgi kaynakları ve ortamlarının üniversite öğrencilerinin okuma davranışlarına etkileri. Millî Eğitim, 49(227), 89-116.
31. Odabaş, H. (2017). Kitap okumadan dijital okumaya: Okuma kültüründe ve davranışında gözlemlenen değişimler. http://eprints.rclis.org/39313/1/2.pdf sayfasından erişilmiştir.
32. Özen, M. ve Ertem, İ. S. (2014). Metinleri ekrandan okumanın anlam kurma üzerine etkisi. The Journal of Academic Social Science Studies, 24, 319-350. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS2161
33. Levine, A., Ferenz, O., and Reves, T. (2000). EFL Academic reading and modern technology: How can we turn our students into independent critical readers? 30.05.2022 tarihinde http://www.tesl-ej.org/wordpress/issues/volume4/ej16/ej16a1/ sayfasından erişilmiştir.
34. Maden, S. ve Maden, A. (2016). Ortaöğretim öğrencilerinin ekran okumaya yönelik tutumları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(3), 1305-1319.
35. Mokhtari, K., Reichard, C.A. and Gardner, A. (2009). The impact of internet and television use on the reading habits and practices of college students. Journal of Adolescent & Adult Literacy, 52 (7), 609-619.
36. Sengupta, S. (2002). Developing academic reading at the tertiary level: A longitudinal study of tracing conceptual change. The Reading Matrix, 2(1). Retrieved from http://www.readingmatrix.com/articles/sengupta/article.pdf
37. Shuyun, L. and Munby, H. (1996). Metacognitive strategies in second language academic reading: A qualitative investigation. English for Specific Purposes, 15(3), 199-216.
38. Sohail, S. (2015). Academic reading strategies used by leeds Metropolitan University graduates: A case study. Journal of Education and Educational Development, 2(2), 115 – 133.
39. Şahenk Erkan, S. S., Balaban Dağal, A. ve Tezcan, Ö. (2015). Öğretmen adaylarının yazılı ve dijital okuma alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 122-134.
40. Tosun, N ( 2014). A Study on reading printed booksor e-books: reason for student teachers preferences. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 13(1), 21-29.
41. Türkben, T. (2021). Okuma eğitimi. F. Temizyürek ve T. Türkben (Ed.), Türkçe öğretimine genel bir bakış el kitabı içinde (s.93–156). Ankara: Pegem A Akademi.
42. Ulu, H. ve Zelzele, E. B. (2018). Öğretmen adaylarının ekran okuma öz yeterlik algılarının incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2608-2628.
43. Vandenhoek, T. (2013). Screen reading habits among university students. International Journal of Education and Development using Information and Communication Technology (IJEDICT), 9(2), 3747.
44. Yaman, H. ve Dağtaş, A. (2013). Ekrandan okumanın okuduğunu anlamaya etkisi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 1(2), 64-79.
45. Yıldırım, K., Yaşar, Ö. ve Duru, M. (2016). Öğretmen ve öğrenci görüşleri temelinde akıllı telefonların eğitim öğretim ortamlarında kullanılmasının ve etkilerinin incelenmesi. Uluslararası Eğitim, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(2), 72-84.
46. Yıldız, N. ve Keskin, H. (2016). Ergenlik dönemindeki öğrencilerin dijital ve matbu okumaya karşı tutumlarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 344-361. http://dx.doi.org/10.17860/efd.82485
47. Yontar, A. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 815-824.