Araştırma Makalesi

NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ

Cilt: 8 Sayı: 1 20 Haziran 2023
PDF İndir
TR EN

NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ

Öz

İçerdikleri şairler, biyografik bilgiler, çeşitli anekdotlar ve şiirler ile toplumun edebî zevk ve beklentilerine hitap eden şiir mecmuaları, biyografik kaynaklarda yer almayan şairleri ve yazma divanlar ile tenkitli neşirlerde bulunmayan şiirleri bulundurma ihtimalini her zaman bünyesinde barındıran çok yönlü metinlerdir. Gerek mecmualara dair gerçekleştirilen neşir çalışmalarında gerekse mecmualara atıfla oluşturulan makale ve bildiri düzeyindeki çalışmalarda şairlerin basılı divanlarında yer almayan şiirlerine dair başlıklar ve vurgular dikkat çekmektedir. Şiir mecmularında bulunan tenkitli neşirlerde yer almayan şiirlerin tespit ve neşrinden daha mühimi şiirlerin atfedildikleri şaire olan aidiyetinin sorgulanması ameliyesidir. Taranılan çalışmalarda basılı divanlarda yer almadığı ifade edilen şiirlerin atfedildikleri şairlere olan aidiyetlerinin belirlenmesinde daha önceden kuramsal çerçevesi çizilen ve uygulanan bir metottan veya metot birliğinden söz etmek mümkün görünmemektedir. Çoğunlukla metin neşrinden ibaret böylesi çalışmalarda az da olsa şiirlerin, atfedildikleri şairlere olan aidiyetlerinin dil, üslup ve tanıklanma durumları çerçevesinde ele alındığı görülmektedir. Şiirlerin yeterli sayıda kaynak metinde taranmadan ve başka şairlere atfedildiklerine dair şüphe durumları en aza indirgenmeden yapılan dil ve üslup incelemeleri, aidiyet meselesi açısından kıymetli olmakla beraber yeterli ve tatmin edici değildir. Bu noktada yapılan çalışmada ortaya konulan yöntem teklifinin, sorgulama işlemini büyük ölçüde gerçekleştireceği ve atfedilen şiirlerle ilgili yapılacak olan üslup incelemelerine gelinceye değin bir eleme mekanizması işlevi göreceği umulmaktadır. Çalışmada ilk olarak neşri gerçekleştirilen ve muhtelif yazma eser kütüphanelerinde mevcut olan bine yakın şiir mecmuasında Necâtî şiirleri gözden geçirilmiştir. İşlem sonucunda Ali Nihat Tarlan tarafından hazırlanan Necâtî Bey Dîvânı neşrinde yer almayan 25 adet şiir tespit edilmiştir. Bu şiirler divanlar, şiir mecmuaları ve tezkire metinleri temelinde tarama ve tanıklama esasına dayalı uygulamalara tabi tutulmuş ve ulaşılan sonuçlara göre bazı kategorilere ayrılmıştır. Elde edilen verilerden hareketle Necâtî’ye ait olabilecek şiirler belirlenirken şüpheli olanlar ayrılmış ve şüphe durumları izah edilmiştir. Böylece Necâtî şiirleri örneği üzerinden benzer çalışmalar için bir yöntem ve kategorizasyon teklifinde bulunularak aidiyet temelli sorgulama işlemlerinin gerekliliği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, E. (2023). Mecmû’atü’l-Eş’âr inceleme-metin (OZHA-1177). Yayımlanmamış doktora tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
  2. Adibeş, A. (2018). Süleymaniye Kütüphanesi Galata Mevkevîhânesi koleksiyonu 171 numaralı mecmua (116-232) inceleme-karşılaştırmalı metin. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi SBE, Sakarya.
  3. Ağar, K. (2020). Mecmû’a-i Eş’âr, Süleymâniye Kütüphanesi Aşir Efendi koleksiyonu 458/ 1 (Vr. 1b-33a). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi SBE, Kocaeli.
  4. Akatay, K. (2017). Milli Kütüphanede 06 Mil Yz A 54 numarada kayıtlı bir şiir mecmuası: Mecmû’a-i Eş’âr ve Fevâ’id (inceleme-metin). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi SBE, Elazığ.
  5. Akdağ, Ü. (2011). Milli Kütüphane’deki 06 Hk 436 numaralı şiir mecmuası. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi SBE, Konya.
  6. Akman, F. (2021). Diyarbakır İhtisas Kütüphanesi 101 numaralı şiir mecmuası. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Dicle Üniversitesi SBE, Diyarbakır.
  7. Akpınar, A. (2015). Mecmû’a-i Eş’ar adlı bir Mevlevi Mecmû’asının incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi SBE, Trabzon.
  8. Aksoyak, İ. H. (2005). Gelibolulu Mustafa ‘Âlî ve Bâkî’nin münasebetleri (Künhü’l-ahbâr ve Divanlarına göre). Osmanlı Araştırmaları Prof. Dr. Mehmed Çavuşoğlu’na Armağan-1, 25, 69-82.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2023

Kabul Tarihi

9 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İlhan, E. (2023). NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 8(1), 191-226. https://doi.org/10.32321/cutad.1263007
AMA
1.İlhan E. NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2023;8(1):191-226. doi:10.32321/cutad.1263007
Chicago
İlhan, Enes. 2023. “NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 8 (1): 191-226. https://doi.org/10.32321/cutad.1263007.
EndNote
İlhan E (01 Haziran 2023) NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 8 1 191–226.
IEEE
[1]E. İlhan, “NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ”, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 191–226, Haz. 2023, doi: 10.32321/cutad.1263007.
ISNAD
İlhan, Enes. “NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Haziran 2023): 191-226. https://doi.org/10.32321/cutad.1263007.
JAMA
1.İlhan E. NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2023;8:191–226.
MLA
İlhan, Enes. “NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2023, ss. 191-26, doi:10.32321/cutad.1263007.
Vancouver
1.Enes İlhan. NECÂTÎ ÖRNEKLEMİNDE ŞİİR MECMUALARINDA YER ALAN BİLİNMEYEN ŞİİRLERİN AİDİYETİNE DAİR YÖNTEM TEKLİFİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 01 Haziran 2023;8(1):191-226. doi:10.32321/cutad.1263007

Cited By