Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Dürdane Mart; Meltem Türkeri; Ramazan Akın; Evren Atmaca; Derya Yucel; Tolga Karaköy; Ayşe Öktem; Süreyya Emre Dumlu; Necda Çankaya; Sezgin Mart; Canan Can

doi:10.36846/CJAFS.2021.61

Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırma, Akdeniz iklim koşullarında 2014 ve 2015 yetiştirme döneminde İleri çıkmış hatlar 2 yıl süreyle ekilerek verim ve verimle ilgili bazı özellikler incelenmiştir. Denemeler, Tarımsal Araştırma Enstitüsü Araştırma Alanlarında yürütülmüş; çalışmada 17 hat ve 3 çeşit kontrol kullanılarak 20 genotipli olarak deneme planlanmıştır. Yapılan çalışmada Doğu Akdeniz bölgesi için genotiplerden kışlık ekime uygunluk, Ascochyta hastalığına toleraslılık yönünde değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü yıllarda, 2014 yılında, Nohut genotiplerinden elde edilen elde edilen en yüksek ve en düşük tane verim değerleri 102,2- 353,7 kg/da arasında; 2015 yılında elde edilen elde edilen en yüksek ve en düşük tane verim değerleri 43,4- 405,4 kg/da arasında değişim göstermiştir. İki yıllık ortalama değerler bakımından da 98,15- 379,56 kg/da arasında değerler tespit edilmiştir. Ascochyta yanıklık hastalığı yoğun olduğu yıllarda verimde kayıplara neden olmuştur. 2014 ve 2015 her iki yetiştirme sezonu kalite değerleri bakımından deneme ortalama Protein Analiz değerleri ise en yüiksek EN 1788 çeşidinden % 22,04, en düşük değer ise İnci çeşidinden % 19,74 değerleri elde edilmiştir. Deneme ortalama değerleri bakımından EN 1683, FLIP 01-24 C hatları kuru ağırlık, yaş ağırlık, su alma kapasitesi, yaş hacim, şişme kapasitesi bakımından diğer çeşitlere göre yüksek değerleri vererek ön plana çıkmıştır. Anahtar kelimeler: Nohut, kışlık ekim, Adaptasyon ve kalite

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

Program kodu: TÜBİTAK 1003 Proje No: 113O070

Teşekkür

Bu Çalışma, TÜBiTAK 1003 Projesi, 113O070 nolu proje ile desteklenmiştir. TÜBİTAK’a katkı ve maddi desteklerinden dolayı çok teşekkür ederiz.

Kaynakça

Anonymous, 2021. FAO. https:// www. fao. org/ faostat/
Anlarsal,A.E.,C.Yücel ve D.Özveren.1999. Çukurova koşullarında bazı nohut hatlarının verim ve verimle ilgili özelliklerinin saptanması üzerinde bir araştırma Türkiye 3.Tarla Bitkileri Kongresi Cilt III (Çayır Mera Yem Bitkileri ve Yemeklik Tane Baklagiller), s.342- 347,15-18 Kasım, Adana.
Atmaca E 2008. Eskişehir Koşullarında Bazı Nohut Çeşit Ve Hatlarında Farklı Ekim Zamanı Ve Sıra Arası Mesafelerinin Verim, Verim Unsurları Ve Kalite Üzerine Etkisi, DoktoraTezi, 90 s.,Ankara
Azkan, N., Kaçar, O., Doğangüzel, E., Sincik, M. ve Çöplü, N. 1999. Bursa Ekolojik Koşullarında Farklı Ekim Zamanlarının Nohut Hat ve Çeşitlerinde Verim ve Verim Öğelerine Etkisi. Türkiye III. Tarla Bitkileri Kongresi, 15-18 Kasım 1999, 3; 318-323. Adana.
Bakoğlu A, 2009. Elazığ ekolojik koşullarında bazı nohut (Cicer arietinum L.) çeşitlerinin verim ve verim öğeleri üzerine bir araştırma. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2009 13(1): 1-6
Biçer, B.T., Şakar, D., 2003. Bazı Nohut (Cicer arietinum L.) Köy Çeşitlerinde Bitkisel Ve Tarımsa Özelliklerin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi 10(4):289-396.
Erdemci, İ., Yaşar, M. Koç, M. 2016. Evaluation Of Selection Criteria İn Winter Chickpea Using Correlation Coefficient And Path Analysis. Yyü Tar. Bil. Derg. (Yyu J Agr Scı) 2016, 26(1): 1-6
Gül, M. K., Egesel, C. Ö., Kahrıman, F., Tayyar, Ş., 2006. Çanakkale Yöresinde Nohut Bitkisinin Kışlık Olarak Yetiştirilebilme Olanakları, Uludag.Üniv.Zir.Fak.Derg.(2006) 20(1): 57-66

Karasu, A. 1993. Bazı Nohut Çeşitlerinin (CicerarietinumL.) Agronomik ve Teknolojik Karakterleri Üzerinde Bir Araştırma. Doktora Tezi (Basılmamış). Uludağ Üniversitesi, 122 s. Bursa.
Katıyar, R.P., Sıngh, H.G., 1987. Interrelationships Of Physiological Attributes With Seed Yield And It’s Components İn Chickpea, Farm Science Journal, 2(2),125-130.
Kimber R. B. E., Shtienberg D., Ramsey M. D., Scott E. S.,. 2007. The role of seedling infection in epiphytotics of ascochytablight on chickpea. Eur J Plant Pathol 117,141– 152.
Köksal, H., Atlı, A. ve Dağ, A. 1993. Çevrenin Bazı Nohut Çeşitlerinin Teknolojik Özelliklerine Etkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 2(1); 25–35.
Leo, A., Linde, C., Ford, R. 2016. Defence gene expression profiling to Ascochyta rabiei aggressiveness in chickpea, Theor Appl Genet, 129, 1333–1345.
Mart, D., Anlarsal,E; 2001. Çukurova Koşullarında Nohutta (CicerarietinumL.) Bazı Önemli Özellikler Yönünden GenotipXÇevre İnteraksiyonları ve Uyum Yeteneklerinin saptanması Üzerine Bir Araştırma. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi 17-21 Eylül 2001, Tekirdağ.
Mart, D., Cansaran, E., Karaköy, T., Ve Şimşek, M., 2003. Çukurova Bölgesinden Toplanan Yerel Nohut (CicerarietinumL.) Populasyonlarının Bazı Önemli Agronomik Ve Morfolojik Özelliklerinin Belirlenmesi, Seleksiyonu ve Kantitatif Karakterlerin Belirlenmesi . Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi 13-17 Ekim 2003, Diyarbakır.
Özkan A., Kafadar F.N., Canan C., Mart D. 2015. Türkiye’de Yetiştiriciliği Yapılan Nohut Bitkisinde (Cicer arietinum L.) Yabancı Ot, Nodül Sayısı ve Rakım Arasındaki İstatistiksel İlişkiye Bir Bakış, 11. Tarla Bitkileri Kongresi 7-10 Eylül Çanakkale.
Saxena, M.C., 1980. Recent Advences İn Chickpea Agronomy. In Proceedings Of The First International Workshop on Chickpea Improvement, 28 Feb- 2 Mar 1979. Icrisat, Hyderabat, India, s.89-96.
Slim, S.N., Saxena. M.C.,1993. Adaptation of Spring-Sown chickpea to the Mediterranean Basin.II. Factors ınfluencing Yield under Drought, Field Crops Research, 34, 137-146.
Singh, I.S, Hussaın, M.A, Gupta, A.K., 1995. Correlation Studies Among Yield And Yield Contributing Traits İn F2 And F3 Chickpea Populations. International Chickpea And Pigeonpea Newsletter, 2, 11-13.
Singh, K.B., Williams, P.C. and Nakkoul, H. 1990. Influence of Growing Season, Location and Planting Time on Some Quality Parameters of Kabuli Chickpea. Journal of The Science of Food and Agriculture, 55(4); 429-441.
Tivoli, B., ve Banniza, B. (2007), Effect of ascochyta blight (Mycosphaerella pinodes) on yield components of single pea (Pisumsativum) plants under field conditions. Annals of Applied Biology, 129, 207–216.
Tripathi, H.P. and Singh, S.N. 1985. Performance of Chickpea Varieties under Different Dates of Sowing. International Chickpea Newsletter, 13; 11-13.
Wenhua D., Zhao X., Raju X., Davies P., Trethowan R. 2012; Identiﬁcation of Ascochyta rabiei disease resistance in chickpea genotypes, Euphytica. 3,697-704.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Dürdane Mart ^*
0000-0002-2944-1227
Türkiye

Meltem Türkeri
0000-0001-5225-967X
Türkiye

Ramazan Akın
0000-0002-9955-9482
Türkiye

Evren Atmaca
0000-0001-5072-8612
Türkiye

Derya Yucel
0000-0002-7865-9900
Türkiye

Tolga Karaköy
0000-0002-5428-1907
Türkiye

Ayşe Öktem
0000-0002-7669-5801
Türkiye

Süreyya Emre Dumlu
0000-0003-0154-8927
Türkiye

Necda Çankaya
0000-0001-5897-3583
Türkiye

Sezgin Mart
0000-0002-8597-6269
Türkiye

Canan Can
0000-0002-0473-1914
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

27 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

27 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.61

IZ

https://izlik.org/JA87MR72NF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mart, D., Türkeri, M., Akın, R., Atmaca, E., Yucel, D., Karaköy, T., Öktem, A., Dumlu, S. E., Çankaya, N., Mart, S., & Can, C. (2021). Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 36(2), 345-356. https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.61

AMA

1.Mart D, Türkeri M, Akın R, vd. Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2021;36(2):345-356. doi:10.36846/CJAFS.2021.61

Chicago

Mart, Dürdane, Meltem Türkeri, Ramazan Akın, vd. 2021. “Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 36 (2): 345-56. https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.61.

EndNote

Mart D, Türkeri M, Akın R, Atmaca E, Yucel D, Karaköy T, Öktem A, Dumlu SE, Çankaya N, Mart S, Can C (01 Aralık 2021) Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 36 2 345–356.

IEEE

[1]D. Mart vd., “Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”, Çukurova Tarım Gıda Bil. Der., c. 36, sy 2, ss. 345–356, Ara. 2021, doi: 10.36846/CJAFS.2021.61.

ISNAD

Mart, Dürdane - Türkeri, Meltem - Akın, Ramazan - Atmaca, Evren - Yucel, Derya - Karaköy, Tolga - Öktem, Ayşe v.dğr. “Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 36/2 (01 Aralık 2021): 345-356. https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.61.

JAMA

1.Mart D, Türkeri M, Akın R, Atmaca E, Yucel D, Karaköy T, Öktem A, Dumlu SE, Çankaya N, Mart S, Can C. Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2021;36:345–356.

MLA

Mart, Dürdane, vd. “Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, Aralık 2021, ss. 345-56, doi:10.36846/CJAFS.2021.61.

Vancouver

1.Dürdane Mart, Meltem Türkeri, Ramazan Akın, Evren Atmaca, Derya Yucel, Tolga Karaköy, Ayşe Öktem, Süreyya Emre Dumlu, Necda Çankaya, Sezgin Mart, Canan Can. Doğu Akdeniz Bölgesinde İleri Çıkmış Nohut (Cicer arietinum L.) Hatlarında Kışlık Ekimde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 01 Aralık 2021;36(2):345-56. doi:10.36846/CJAFS.2021.61