Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Dürdane Mart; Meltem Türkeri; Ramazan Akın; Derya Yucel; Sezgin Mart

doi:10.36846/CJAFS.2021.62

Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, Çukurova bölge koşullarında 2014-2015 yetiştirme yıllarında nohut (Ciceraritinum L.) çeşit ıslahı amacıyla hat ve çeşitlerin ekimleri yapılarak verim ve verimle ilgili bazı özellikler incelenmiştir. Denemeler, Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Doğankent lokasyonunda, 20 genotip ile kışlık olarak ekilerek değerlendirilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü yıllarda kışlık ekimlerden elde edilen en yüksek tane verim değeri birinci ve ikinci yılda, 321.2 ve 297.4 kg/da, olarak İnci çeşidinden elde edilmiştir. 100 tane ağırlığı bakımından birinci yılda genotipler 53,2-34,4 gr; ikinci yılda 47.5-31.1 gr değerleri arasında değişim göstermiştir. Bunlara ilave olarak çiçeklenme, bakla bağlama, bitki boyu ve ilk bakla yüksekliği değerlendirmeleri de seleksiyon kriteri olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü yılda hat ve çeşitler üzerinde iklime bağlı yağışlar ve dağılımı önemli olmuştur. Ayrıca bu çeşit adaylarının hastalık bahçelerinde Antraknoz gözlemleri de incelenmiş ve hastalığa toleranslı olarak da tespit edilmiştir. 2014 ve 2015 her iki yetiştirme sezonu kalite değerleri bakımından ortalama Protein Analiz değerleri ise en yüksek FLIP 03-21C çeşidinden % 21.48, en düşük değer ise X201 TH 165 line % 19.15 değerleri elde edilmiştir. Adana1 çeşidi kuru ağırlık, yaş ağırlık, su alma kapasitesi, kuru hacim, yaş hacim, şişme kapasitesi bakımından diğer çeşitlere göre en yüksek değerleri vererek dikkatleri çekmiştir. Anahtar kelimeler: Nohut, Islah, Adaptasyon ve Kalite

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

Program kodu: TÜBİTAK 1003 Proje No: 113O070

Teşekkür

Bu Çalışma, TÜBiTAK 1003 Projesi, 113O070 nolu proje ile desteklenmiştir. TÜBİTAK’a katkı ve maddi desteklerinden dolayı çok teşekkür ederiz.

Kaynakça

Kaynaklar Anonymous, 2021. FAO. https:// www. fao. org/ faostat/
Açikgöz, N., 1987. Nohut Tarımı, Ege Bölge Zirai Arş. Ens. Müd. Yayın No: 76, Menemen-İzmir, 25 s.
Akem, C. 1999. Ascochyta blight of chickpea: present status and future priorities. International Journal of Pest Management, 45, 131-137.
Anlarsal,A.E.,C.Yücelve D.Özveren.1999. Çukurova koşullarında bazı nohut hatlarının verim ve verimle ilgili özelliklerinin saptanması üzerinde biraraştırma. Türkiye 3. Tarla Bitkileri Kongresi Cilt III (Çayır Mera Yem Bitkileri ve Yemeklik Tane Baklagiller), s.342- 347,15-18 Kasım,Adana.
Atikyılmaz, N. 1997. Kışlık ve Yazlık Nohut Ekiminde Verim ve Verim Bileşenleri Arasındaki İlişkileri ile Bazı Kalite Özelliklerinin Saptanması Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi (Basılmamış). Dicle Üniversitesi, 53 s., Diyarbakır.
Babagil G.E.2011., Erzurum ekolojik koşullarında bazı nohut (CicerarietinumL.) çeşitlerinin verim ve verim özelliklerinin incelenmesi. Anadolu Tarım Bilim. Derg., 2011,26(2):122- 127.
Bakoğlu A, 2009. Elazığ ekolojik koşullarında bazı nohut (CicerarietinumL.) çeşitlerinin verim ve verim öğeleri üzerine biraraştırma. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2009 13(1):1-6
Bejiga, G. and Tollu, A. 1982. The Influence of Plantings Dateson the Yield of Three Chickpea (Cicer Khorgade, P.W.,Narkhede, M.N. and Raut, S.K. 1985. Genetic Variability Studies in Chickpea. International Chickpea Newsletter, 12; 12-13.

Chen W, Coyne CJ, Peever TL, Muehlbauer FJ (2004) Characterization of chickpea differentials for pathogenicity assay of Ascochyta blight and identification of chickpea accessions resistant to Didymella rabiei. Plant Pathol 53:759–769
Eser, D. 1978. Yemeklik Tane Baklagiller. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Rotosu, 98 s.,Ankara.
Gül, M. K., Egesel, C. Ö., Kahrıman, F., Tayyar, Ş., 2006. Çanakkale Yöresinde Nohut Bitkisinin Kışlık Olarak Yetiştirilebilme Olanakları. Uludag.Üniv.Zir.Fak.Derg., (2006) 20(1): 57-66
Kocalar, H., Kafadar F. N.,, Ozkan, A., Talapov,T. Demirel, Ö., Anay, A., Mart, D., Can, C.,(2020); Current Distribution and Virulence of Fusarium oxysporum f. sp. ciceris in Turkey; Legume Research - An International Journal, 10.18805/LR-520
Mart, D., Anlarsal,E; 2001. Çukurova Koşullarında Nohutta (Cicerarietinum L.) Bazı Önemli Özellikler Yönünden Genotip X Çevre İnteraksiyonları ve Uyum Yeteneklerinin saptanması Üzerine Bir Araştırma. Türkiye 4. Tarla Bitkileri Kongresi 17-21 Eylül 2001, Tekirdağ.
Mart, D; 2006. Investigation of relations amang ascochyta blight and plant morphology with multi – regrassion on winter planted chickpea (Cicerarietinum) varieties in the Çukurova region, Ascochyta 2006, 2-6 Temmuz, Le Tronchet, France.
Mart,, D.,,Çinkaya, N., T. Karaköy and A. Keçeli, 2010, Adaptation of Registered Chickpea (Cicer arietinum L)Varieties To Cukurova Region And Investigation Of Quality Values In Regional Conditions, Book Abstracts, 5th International Food Legumes Research Conferance (IFLRCV) &7th European Conferance On Grain Legumes (AEP VII); Legumes For Global Health Legume Crops And Products For Food, Feed And Environmental Benefits April 26-30, 2010- Antalya.
Mart, D.,Yücel, D., Türkeri, M. 2015. Çukurova Bölgesinde Nohut (CicerarietinumL.) GenotiplerininKışlık Ekim Zamanında Verim Ve Morfolojik Özelliklerinin Değerlendirilmesi. 11.Tarla Bitkileri Kongresi, 19-23Eylül 2015,Çanakkale.
Muehlbauer, F.J.and K.B. Singh, 1987, Genetics of chickpea. P. 99-125.In M.C. Saxena and K.B. Singh (ed) Thechickpea, CAB Int, Oxon UK.
Nalçacı,N. Feyza Nur Kafadar,FN, Özkan,A. Turan,A Başbuğa, S. Anay,A. Mart,D Öğut,E. Sarpkaya,K Atik, O, Can C.(2021); Epiphytotics of chickpea Ascochyta blight in Turkey as influenced by climatic factors; ,Journal of Plant Diseases and Protection, https://doi.org/10.1007/s41348-021-00458-7;
Nalcaci,N. , Turan A., Basbuga S., Kafadar F. N., Isler D.Ceyhan E, Anay A., Mart D., Ogut E., Sarpkaya K., and Can C. (2021) Virulence and Mating Type Distribution of Didymella rabiei in Chickpea Growing Areas of Turkey, J. Agr. Sci. Tech. (2021) Vol. 23(1): 209-220 (JAST)
Phadnis, B.A., A.P. Ekbote And S.S. Ainchwar.(1970); Path-Coefficient Analysis in Gram (C.arietinum). Bibloography of Chickpea Genetics andBreeding., 115:915.
Reddy MV, Kabbabeh S (1985) Pathogenic variability in Ascochyta rabiei (Pass.) Lab. in Syria and Lebanon. Phytopathologica Med 24:265–266
Reddy, M. V. and Sing, K. B. 1990. Relationship between Ascochyta Blight Severity and Yield Losing Chickpea and Identification of Resistant Lines. Phytopathol. Med., 29: 32-38.
Saxena, M.C., 1980.RecentAdvences İn ChickpeaAgronomy. InProceedings Of The First International Workshop on Chickpea Improvement, 28 Feb- 2 Mar 1979. Icrisat, Hyderabat, India, s.89-96.
Slim, S.N.,Saxena. M.C.,1993. Adaptation of Spring-Sown chickpea to the Mediterranean Basin. I Response to Moisture Supply, Field Crops Research, 34, 121-136.
Slim, S.N.,Saxena. M.C.,1993. Adaptation of Spring-Sown chickpea to the Mediterranean Basin.II. Factors ınfluencing Yield under Drought, Field Crops Research, 34, 137-146.
Şehirali, S., 1988. Yemeklik Tane Baklagiller. Ank. Ün. Zir. Fak..yayınları :1089, Ankara, 435 s.
Şehirali, S.,2002. Tohumluk ve teknolojisi, Trakya Ün. Ziraat Fak., Tarla Bitkileri Böl. İstanbul.
Singh, K.B., Williams, P.C. and Nakkoul, H. 1990. Influence of Growing Season, Location and Planting Time on Some Quality Parameters of Kabuli Chickpea. Journal of The Science of Food and Agriculture, 55(4);429-441.
Tripathi, H.P. and Singh, S.N. 1985. Performance of Chickpea Varieties under Different Dates of Sowing. International Chickpea Newsletter, 13;11-13.
Vail, S. L.,2005. Population studies of Ascochyta rabiei on chickpea in Saskatchewan, M. S. Thesis, University of Saskatchewan, Dept. Of Plant Sciences, Saskatoon.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Dürdane Mart ^*
0000-0002-2944-1227
Türkiye

Meltem Türkeri
0000-0001-5225-967X
Türkiye

Ramazan Akın
0000-0002-9955-9482
Türkiye

Derya Yucel
0000-0002-7865-9900
Türkiye

Sezgin Mart
0000-0002-8597-6269
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

28 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

27 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.62

IZ

https://izlik.org/JA27EL94YH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mart, D., Türkeri, M., Akın, R., Yucel, D., & Mart, S. (2021). Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 36(2), 357-368. https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.62

AMA

1.Mart D, Türkeri M, Akın R, Yucel D, Mart S. Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2021;36(2):357-368. doi:10.36846/CJAFS.2021.62

Chicago

Mart, Dürdane, Meltem Türkeri, Ramazan Akın, Derya Yucel, ve Sezgin Mart. 2021. “Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 36 (2): 357-68. https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.62.

EndNote

Mart D, Türkeri M, Akın R, Yucel D, Mart S (01 Aralık 2021) Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 36 2 357–368.

IEEE

[1]D. Mart, M. Türkeri, R. Akın, D. Yucel, ve S. Mart, “Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”, Çukurova Tarım Gıda Bil. Der., c. 36, sy 2, ss. 357–368, Ara. 2021, doi: 10.36846/CJAFS.2021.62.

ISNAD

Mart, Dürdane - Türkeri, Meltem - Akın, Ramazan - Yucel, Derya - Mart, Sezgin. “Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 36/2 (01 Aralık 2021): 357-368. https://doi.org/10.36846/CJAFS.2021.62.

JAMA

1.Mart D, Türkeri M, Akın R, Yucel D, Mart S. Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 2021;36:357–368.

MLA

Mart, Dürdane, vd. “Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi”. Çukurova Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, c. 36, sy 2, Aralık 2021, ss. 357-68, doi:10.36846/CJAFS.2021.62.

Vancouver

1.Dürdane Mart, Meltem Türkeri, Ramazan Akın, Derya Yucel, Sezgin Mart. Çukurova Bölgesinde Bazı Nohut (Cicerarietinum L.) Çeşit Ve Hatlarında Verim Ve Kalite Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Çukurova Tarım Gıda Bil. Der. 01 Aralık 2021;36(2):357-68. doi:10.36846/CJAFS.2021.62