Okul Terki Konulu Tezlerin Betimsel İçerik Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı ulusal bağlamda “Okul Terki” konulu tezlerin betimsel içerik analizi yöntemi kapsamında kategorik çözümlemesinin yapılmasıdır. Bu bağlamda çalışmanın örneklemini YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanındaki 2012-2023 yıllarında yapılan tezler oluşturmaktadır. Araştırmada betimsel içerik analizi yöntemlerinden kategorik çözümleme yapılmıştır. Buna göre okul terki konulu lisansüstü çalışmaların tamamının devlet üniversitelerinde ve yüksek lisans düzeyinde yapıldığı belirlenmiştir. Diğer taraftan yapılan lisansüstü çalışmaların çoğunun örneklem bölgesinin Ege Bölgesi olduğu; Orta Anadolu, Doğu Karadeniz, Kuzeydoğu Anadolu ve Ortadoğu Anadolu Bölgelerinde hiçbir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. İlgili konunun incelendiği lisansüstü çalışmaların örnekleminin ortaöğretim kademesindeki öğrenciler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca nicel araştırma yönteminin en çok tercih edilen araştırma yöntemi olduğu, bu doğrultuda en fazla betimsel istatistikler olmak üzere, t-testi, ANOVA ve regresyon analizinin sıklıkla kullanıldığı söylenebilir. Araştırma bulgularına göre okul terki konusundaki doktora düzeyindeki çalışmaların artması, öğretmen ve yöneticilerin de belirlenecek örneklemde yer alması ve nitel araştırma yöntemlerinin daha çok kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okul Terki
• Betimsel İçerik Analizi
• Kategorik Çözümleme.

Descriptive Content Analysis of Thesis Related to the School Dropout

Öz

The aim of this study is to conduct a categorical analysis of theses on "School Dropout" in the national context within the scope of descriptive content analysis method. In this context, the sample of the study consists of theses written between 2012 and 2023 in the YÖK National Thesis Center database. In the research, categorical analysis, one of the descriptive content analysis methods, was used. Accordingly, it was determined that all postgraduate studies on school dropout were conducted at state universities and at the master's level. On the other hand, the sample region of most postgraduate studies is the Aegean Region; It has been observed that no studies have been carried out in the Central Anatolia, Eastern Black Sea, Northeastern Anatolia, and Central Anatolia Regions. It was determined that the sample of postgraduate studies examining the relevant subject was students at secondary school level. In addition, it can be said that the quantitative research method is the most preferred research method, and in this direction, descriptive statistics, t-test, ANOVA and regression analysis are frequently used. According to the research findings, it is recommended that doctoral level studies on school dropout should be increased, teachers and administrators should be included in the sample to be determined, and qualitative research methods should be used more.

Anahtar Kelimeler

• School Dropout
• Descriptive Content Analysis
• Categorical Analysis

Kaynakça

1. Albayrak, E. ve Çiltaş, A. (2017). Türkiye’de matematik eğitimi alanında yayınlanan matematiksel model ve modelleme araştırmalarının betimsel içerik analizi. Uluslar arası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 258-283.
2. Aküzüm, C., Yavaş, T., Tan, Ç. ve Uçar, M. B. (2015). İlköğretim kurumu öğrencilerinin devamsızlık ve okul terki nedenleri. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 167-192.
3. Akyürek, İ. M. (2022). Eğitim yönetimi alanında yayımlanan araştırmaların eğilimleri: betimsel içerik analizi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi,17(33), 324-341.
4. Arslan, A. (2021). Ortaöğretim öğrencilerinde okul terki riskinin yordayıcıları: Okula bağlılık ve okul tükenmişliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 54(2), 431-458.
5. Astone, M. N. and McLanahan, S. S. (1991). Family structure, parental practices and high school completion. American Sociological Review, 56 (June), 309-320.
6. Azevedo, A., Hasan, A., Goldemberg, D., Geven, K., and Iqbal, S. A. (2021). Simulating the potential impacts of covıd-19 school closures on schooling and learning outcomes: A set of global estimates. The World Bank Research Observer, 36(1), 1-40.
7. Aypay, A., Sever, M. ve Demirhan, G. (2012). Üniversite öğrencilerinin sosyal ve akademik entegrasyonu: Boylamsal bir araştırma. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 407-422.
8. Bayhan, G. and Dalgıç, G. (2012). School dropout according to the views of high school leavers. Inonu University Journal of The Faculty of Education, 13(3), 107-130.

9. Borglum, K. and Kubala, T. (2010). Academic and social integration of community college students: A case study. Community College Journal of Research and Practice, 24(7), 567-576.
10. Cohen, L., Manion, L., and Morrison, K. (2007). Research methods in education. London and New York, NY: Routledge Falmer. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38.
11. Çalık, T. ve Tabak, H. (2017). Türkiye’de ilköğretimde okul terkine gelir dağılımının etkisinin incelenmesi. VIII. Uluslararası Eğitim Yönetimi Forumu Özet Bildiri Kitabı içinde, ss. 208-209. Ankara: EYUDER.
12. Çelik, M. (2022). Türkiye’de okul öncesi matematik eğitimi araştırmalarının betimsel içerik analizi: 2016-2020. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,9(2), 315-332.
13. Çoban, A. (2022). Yaratıcı yazmayla ilişkili hazırlanan doktora tezlerinin betimsel içerik analizi. JRES, 9(1), 142- 153.
14. Durmuşçelebi, M. ve Bilgili, A. (2014). Yeni (12 yıllık) eğitim sistemi, karşılaşılan sorunlar ve dünyadaki uygulamalardan bazılarının incelenmesi. International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(2 ), 603-621.
15. Ertürk, S. ve Koşar, S. (2023). Sosyal yapılandırmacılık konulu tezlerin betimsel içerik analizi. JRES, 10(1), 130-143.
16. Erdemir, Ü. A. ve Özgür, D. S. (2023). Türkiye’de bilimin doğası konusunda yapılan tezlere yönelik bir betimsel içerik analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(86), 683-713.
17. EUR-Lex. (2020). Council resolution on a strategic framework for European cooperation in education and training towards the European education area and beyond (2021-2030) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32021G0226%2801%29veqid=1617706323424 adresinden erişilmiştir.
18. Gencer, E. G., Korlu, Ö., Kesbiç, K., Akay S. S., Kotan, H. ve Arık, B. M. (2023). Eğitim izleme raporu 2023. İstanbul: Eğitim Reformu Girişimi. https://www.egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2023/12/EgitimIzlemeRaporu2023.pdf adresinden erişilmiştir.
19. Gökmen, Ö. F., Uysal, M., Yaşar, H., Kırksekiz, A., Güvendi, G. M. ve Horzum, M. B. (2017). Türkiye’de 2005-2014 yılları arasında yayınlanan uzaktan eğitim tezlerindeki yöntemsel eğilimler: Bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 42(189), 1-25.
20. Güçlü, O., Mustul, Ö. ve Kaleli, Y. S. (2021). Müzik eğitiminde bireysel çalgılara yönelik yapılmış olan lisansüstü çalışmaların karşılaştırmalı olarak incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması, International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 12(45), 809-826.
21. Gürer, G. T. ve Çalık, T. (2022). Türkiye’deki örgüt kültürü konulu tezlere ilişkin bir içerik analizi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 1463-1495.
22. Hughes, N. J. ve Cao, O. (2018). Trajectories of teacher-student warmth and conflict at the transition to middle school: Effects on academic engagement and achievement. Journal of School Psychology 67(2018) 148-162.
23. Hughes, N. J., Cao, O., West, G. S., Smith, A. P., and Cerda, C. (2017). Effect of retention in elementary grades on dropping out of school early. Journal of School Psychology 65(2017) 11-27.
24. Kara, M. ve Özenç, M. (2021). Suriyeli göçmen öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan sorunlara odaklanan araştırmaların eğilimleri: Betimsel içerik analizi. Milli Eğitim, 50(1), 249-279.
25. Kedikli, D. ve Katrancı, Y. (2021). Geometrik düşünme düzeyleri ile ilgili tezlerin betimsel içerik analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 251-273.
26. Küçüker, E. (2018). Kırsal kesimde yaşayan kız çocukların örgün ortaöğretimi terk etme nedenleri. Eğitim ve Bilim, 43(195), 97-117.
27. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (2021). Nitel veri analizi: Genişletilmiş bir kaynak kitap (Çev. Altun Akbaba, S. ve Ersoy, A.). Ankara: Pegem. Mishra, S. (2020). Social networks, social capital, social support and academic success in higher education: A systematic review with a special focus on ‘underrepresented’ students. Educational Research Review, 29(February, 100307), 1-24.
28. Oğuzman, T., Metin, M., ve Kaya, H. (2021). Türkiye’deki astronomi eğitimi araştırmalarının incelenmesi: Bir betimsel içerik analizi. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 43-65.
29. Önder, E. (2017). Ortaöğretimde öğrenci devamsızlığı buna dönük okul uygulamaları ve önerilen politikalar. Eğitim ve Bilim, 42(190), 361-378.
30. Özcan, M. (2020). Student absenteeism in high schools: Factors to consider. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 32(1), 65-81.
31. Özdemir, S., Erkan, S., Karip, E., Sezgin, F. ve Şirin, H. (2010). İlköğretim okulu öğrencilerinin okulu terk etme nedenleri ve çözüm önerileri. Ankara: TÜBİTAK Proje No: 107K453.
32. Özen, H. (2020). Demokratik çağda eğitim ve okulun açmazları: Paul Virilioik açıdan analojik bir çözümleme. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayısı), 6437-6459. doi: 10.26466/opus.724349
33. Parr, A. K. and Bonitz, V. S. (2015). Role of family background, student behaviors, and school-related beliefs in predicting high school dropout. The Journal of Educational Research, 108(6), 504-514, doi: 10.1080/00220671.2014.917256.
34. Patton, Q. M. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (Çev. Bütün, M. ve Demir, B. Ş.). Ankara: Pegem.
35. Rumberger, R. W. (1987). High school dropouts: A review of issues and evidence. Review of Educational Research, 57(2), 101-121.
36. Selçuk, Z., Palancı, M., Kandemir, M. ve Dündar, H. (2014). Eğitim ve Bilim dergisinde yayınlanan araştırmaların eğilimleri: İçerik analizi. Eğitim ve Bilim, 39(173), 430-453.
37. Sezgin, F. ve Sönmez, E. (2018). Örgüt kültürü ve iklimi çalışmalarının sistematik incelemesi: Bir içerik analizi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 257-275.
38. Soysal, R. S. (2021). Sınıf yönetimi olgusu üzerine yapılmış ulusal çalışmaların betimsel içerik analizi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(1), 214-244.
39. Sönmez, E. ve Doğan, E. (2022). Türkiye’de okul yöneticilerinin güç kaynakları üzerine gerçekleştirilen çalışmaların incelenmesi: Bir betimsel içerik analizi. TEBD, 20(2), 679-700.
40. Sunar, S. (2016). Türkiye’de ve başka ülkelerde okul terkleri ve devamsızlık. Öğretmen Dünyası Dergisi, 37(435), 15-18.
41. Taş, A., Selvitopu, A., Bora, V. ve Demirkaya, Y. (2013). Meslek lisesi öğrencilerinin okul terk nedenleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 155-1566.
42. Taşdan, T. B. (2021). Türkiye’de matematik eğitiminde akıllı tahta kullanımını inceleyen araştırmaların betimsel içerik analizi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 2021, (52), 724-743.
43. Tavşanlı, F. Ö. ve Ulaş, P. (2023). Okuma çemberinin Türkçe eğitiminde kullanımı: Bir betimsel içerik analizi. Millî Eğitim, 52(237), 141-166.
44. Taylı, A. (2008). Okulu bırakmanın önlenmesi ve önlemeye yönelik uygulamalar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 91-104.
45. TEDMEM. (2020). Bir bakışta eğitim 2020. Ankara: Türk Eğitim Derneği Yayınları.
46. UNESCO. (2020). UN Secretary-General warns of education catastrophe, pointing to UNESCO estimate of 24 million learners at risk of dropping out. https://en.unesco.org/ news/secretary-general-warns-educationcatastrophe- pointing-unesco-estimate-24- million-learners-risk adresinden erişilmiştir.
47. Uzun, K. ve Kemerli, Ş. (2019). Ortaöğretim öğrencilerinin devamsızlık nedenleri: Fethiye ilçesi örneği. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 1-19.
48. Ültay, E., Usta, D. N. ve Durmuş, T. (2017). Eğitim alanında yapılan zihinsel model çalışmalarının betimsel içerik analizi. Yaşadıkça Eğitim, 31(1), 21-40.
49. Van Eck, K., Johnson, R. S., Bettencourt A., and Johnson, L. S. (2017). How school climate relates to chronic absence: A multi–level latent profile analysis. Journal of School Psychology 61(2017) 89-102.
50. Wallace, M. C. (2016). A high school dropout prevention program for at-risk students (Unpublished Doctoral Dissertation). Walden University, Minneapolis, ABD.
51. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
52. Yumuşak, H. ve Korkmaz, M. (2021). Okul etkililiği konulu tez ve makalelerin incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(3), 1771-1800.