İlkokul Öğrencilerinin Üstbilişsel Farkındalıkları ile Anne Baba Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıkları ile anne-baba tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmaya, Yozgat iline bağlı bir ilçe merkezinde bulunan iki ilkokulun 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören 175 öğrenci ve onların anne babaları katılmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmada verilerin toplanması amacıyla Genel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği (ÜBFÖ-Ç) ve Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTO) kullanılmıştır. Elde edilen veriler, araştırma değişkenlerinin özelliklerine ve dağılım durumlarına uygun parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel analizler kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, çocukların üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile anne babalarının istendik tutumları arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (r =.588, p<.001). Üstbilişsel farkındalık ile istenmedik anne-baba tutumları arasında ise negatif yönlü ve düşük düzeyde bir ilişki bulunmuş; ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (r = -.134, p = .077). Ayrıca, çocukların üstbilişsel farkındalık düzeylerinin sınıf düzeyi, cinsiyet, doğum sırası, kardeş sayısı ve okul öncesi eğitim alma durumu ile anne ve babaların yaşı, öğrenim düzeyi ve annenin çalışma durumu değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, istendik anne-baba tutumlarının çocukların üstbilişsel farkındalıklarıyla ilişkili olabileceğine, buna karşılık incelenen demografik değişkenlerin üstbilişsel farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılaşma oluşturmadığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Üstbiliş
• Üstbilişsel Beceri
• Anne Baba Tutumu
• İlkokul Öğrencileri
• Aile Eğitimi

Proje Numarası

BU ÇALIŞMA BİR PROJE DEĞİL

Investigation of the Relationship Between Primary School Students' Metacognitive Awareness and Parental Attitudes

Öz

The aim of this study is to determine the relationship between primary school students' metacognitive awareness and parental attitudes, and to examine whether these variables differ according to various demographic characteristics. The study involved 175 students in the 3rd and 4th grades of two primary schools located in a district center in Yozgat province, along with their parents. Conducted using a relational survey model, the study employed a General Information Form, the Metacognitive Awareness Scale for Children (MAI-C) and the Parental Attitude Scale (PAS) for data collection. The data obtained were analyzed using parametric and non-parametric statistical methods appropriate for the characteristics and distribution of the research variables. The findings revealed a statistically significant, positive, and moderate relationship between the children's metacognitive awareness levels and desirable parental attitudes (r = .588, p < .001). A negative, low-level relationship was found between metacognitive awareness and undesirable parental attitudes; however, this relationship was determined not to be statistically significant (r = -.134, p = .077). Furthermore, it was determined that the children's metacognitive awareness levels did not differ significantly based on variables such as grade level, gender, birth order, number of siblings, and preschool education status, nor based on parental age, education level, or the mother's employment status. The results indicate that desirable parenting attitudes may be associated with children's metacognitive awareness, whereas the demographic variables examined did not lead to significant differences in levels of metacognitive awareness.

Anahtar Kelimeler

• Metacognition
• Metacognitive Skills
• Parental Attitudes
• Primary School Students
• Family Education

Proje Numarası

BU ÇALIŞMA BİR PROJE DEĞİL

Kaynakça

1. Abdelrahman, R. M. (2020). Metacognitive awareness and academic motivation and their impact on academic achievement of Ajman University students. Heliyon, 6(9), 1−8. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2020.e04192
2. Alkan, S. & Açıkyıldız, G. (2020). Öğretmen adaylarının üstbiliş farkındalıkları. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(29), 43−63. https://doi.org/10.35675/befdergi.478133
3. Alnafea, T. & Curtis, D. D. (2017). Influence of mothers’ parenting styles on self-regulated academic learning among Saudi primary school students. Issues in Educational Research, 27(3), 399−416.
4. Alpar, R. (2016). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik güvenirlik (4. Baskı). Detay Yayıncılık.
5. Avcı, S. & Akıncı, T. (2022). Üniversite öğrencilerinin ebeveyn stilleri ile öz düzenlemeli öğrenme stratejileri arasındaki ilişki. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 57(1), 109−127.
6. Bağçeci, B., Döş, B. & Sarıca, R. (2011). İlköğretim öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri ile akademik başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 551−566.
7. Baltacı, M. & Akpınar, B. (2011). Web tabanlı öğretimin öğrenenlerin üstbiliş farkındalık düzeyine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 319−333.
8. Brown, A.L. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation, and other mysterious mechanisms. F. E. In Weinert & R. H. Kluwe (Ed.), Metacognition, motivation, and understanding (ss. 65−116). Hillsdale, Lawrence Erlbaum Associates.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. (11. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
10. Chen, S., & Xie, X. (2023). The effects of parenting styles on children’s cognitive and behavioural development. International Journal of Creative Research Thoughts, 11(5), 183−189.
11. Ciascai, I., Ciascai, G. & Hutanu, E. (2011). Gender differences in metacognitive skills: A study of the 8th grade pupils in Romania. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 29, 396–401.
12. Creswell, J. W. (2005). Educational research planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research. Pearson Prentice Hall.
13. Demir, G. & Akdemir, M. A. (2023). Does parenting style affect the child's cognitive development?- A survey. International Research Journal of Education and Technology, 7(6), 1−10.
14. Demir, M. K. & Budak, H. (2016). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin öz düzenleme, motivasyon, biliş üstü becerileri ile matematik dersi başarıları arasındaki ilişki. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 30−41.
15. Demir, Ö. & Özmen Kaymak, S. (2011). Üniversite öğrencilerinin üst biliş düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20, 145−160.
16. Efklides, A. (2006). Metacognition and affect: What can metacognitive experiences tell us about the learning process? Educational Research Review, 1(1), 3−14
17. Flavell, J. H., Friedrichs, A. G. & Hoyt, J. D. (1970). Developmental changes in memorization processes. Cognitive Psychology, 1, 324−340.
18. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906−911.
19. Gauvain, M. & Huard, K. J. (2018). Exploring the relation between parenting style and children’s self-concept and subjective and objective metacognition. International Journal of Psychology and Educational Studies, 5(2), 29–45.
20. Geringer, P. S. (1989). Development of children's metacognition through parent involvement in higher level thinking activities (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Seattle University, Washington.
21. Geurten, M. & Bastin, C. (2019). Behaviors speak louder than explicit reports: Implicit metacognition in 2.5-year-old children. Developmental Science, 22. https://doi.org/10.1111/desc.12742
22. Geurten, M. & Léonard, C. (2023). Relations between parental metacognitive talk and children’s early metacognition and memory. Journal of Experimental Child Psychology, 226. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2022.105577
23. Gutiérrez de Blume, A. P., Montoya Londoño, D. M., García Gómez, M. E., Osorio Cárdenas, A. M. & González Benítez, L. (2021). Exploring the relation between parenting style and children’s self-concept and subjective and objective metacognition. Latinoamericana de Estudios de Familia, 13(2), 11−37. https://doi.org/10.17151/rlef.2021.13.2.2
24. Gülay Ogelman, H. & Özyürek, A. (2021). Anne-baba tutum ölçekleri (4-12 yaş): Geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi. https://doi.org/10.47714/uebt.847581
25. Gürefe, N. (2015). İlköğretim öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(5), 237−246.
26. Hembacher, E. & Ghetti, S. (2014). Don’t look at my answer: Subjective uncertainty underlies preschoolers’ exclusion of their least accurate memories. Psychological Science, 25, 1768–1776. https://doi.org/10.1177/0956797614542273
27. Kalemkuş, J. (2021). Bilmeyi bilme: Üstbiliş. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 471−495. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.795640
28. Karakelle, S. & Saraç, S. (2007). Çocuklar için üst bilişsel farkındalık ölçeği (ÜBFÖ-Ç) A ve B formları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 10(20), 87−103.
29. Karakelle, S. (2012). Interrelations between metacognitive awareness, perceived problem solving, ıntelligence and need for cognition. Education and Science, 37(164), 237−250. https://doi.org/10.15390/ES.2012.1040
30. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar - ilkeler - teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. Kessler, S. (1991). The psychological consequences of birth order: A review. Springer.
31. Kocakaplan Açıkyer, G. (2019). Okul öncesi dönem çocuklarının akademik becerileri ile anne-baba çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Karabük Üniversitesi, Karabük.
32. Leech, N.L., Barrett, K.C. & Morgan, G.A. (2005). SPSS for Intermediate Statistics: Use and Interpretation. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
33. Malaspina, M. & Garcia Ampudia, L. (2022). The mediating role of self-regulation in the relationship between parenting behaviors and early mathematical development in Peruvian preschool children. International Journal of Educational Psychology, 11(3), 293−313. https://doi.org/10.17583/ijep.6856
34. Meral, A. & Erez, P. (2018). The influence of parental autonomy support on adolescent academic achievement: A moderated mediation model. Journal of Education and Human Resources Studies, 2(1), 1−15.
35. Naghibsadati, N. S., Mesrabadi, J. & Farid, A. (2023). Meta-analysis of gender differences in metacognition and its components. Biquarterly Journal of Cognitive Strategies in Learning, 11(20), 163−188.
36. Ogelman, H. G. & Özyürek, A. (2021). Anne-baba tutum ölçekleri (4-12 yaş): Geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7(1), 1−16.
37. Özcan, Z. Ç. & Oktay, A. (2017). Biliş üstü beceriler (3. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9786052410752
38. Pallant, J. (2016). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using spss program. 6th Edition, McGraw-Hill Education, London, UK.
39. Paudel, K. C. (2024). Gender differences in metacognitive skills in mathematics learning. Pragyaratna, 6(2), 82–88.
40. Paulus, M., Proust, J. & Sodian, B. (2013). Examining implicit metacognition in 3.5-year-old children: An eye-tracking and pupillometric study. Frontiers in Psychology, 4, 145. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00145
41. Perkins, S. C. (2019). The role of metacognition in early childhood education: A review of the literature. Journal of Early Childhood Education, 47(3), 220−235.
42. Pinquart, M. & Kauser, R. (2002). Impact of parenting styles on academic achievement in children: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 14(4), 469–498.
43. Ruhm, C. J. (2008). Maternal employment and adolescent development. Labour Economics, 15(5), 958−983.
44. Ruhm, C.J. (2004). Parental employment and child cognitive development, Journal of Human Resources, University of Wisconsin Press, 39(1), 155−192.
45. Schraw, G. & Moshman, D. (1995). Metacognitive theories. Educational Psychology Review, 7(4), 351−371.
46. Schraw, G. & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary Educational Psychology, 19, 460−475. https://doi.org/10.1006/ceps.1994.1033
47. Seçkin Kapucu, M. & Öksüz, R. (2016). Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama (Journal of Education and Humanities: Theory and Practice), 6(12), 5−28.
48. Seroussi, D. E. & Yaffe, Y. (2020). Links between ısraeli college students’ self-regulated learning and their recollections of their parents’ parenting styles. SAGE Open, 10(1). https://doi.org/10.1177/2158244019899096
49. Spera, C. (2005). A review of the relationship among parenting styles, academic achievement, and adolescent school behavior. Educational Psychology Review, 17(2), 125–146.
50. Sperling, R. A., Howard, B. C., Miller, L. A. & Murphy, C. (2002). Measures of children's knowledge and regulation of cognition. Contemporary Educational Psychology, 27(1), 51–79. https://doi.org/10.1006/ceps.2001.1091
51. Sperry, L. & Mandell, D. (2018). The effect of birth order on child development and parenting styles. Journal of Individual Psychology, 74(4), 384−398.
52. Stern, M. & Hertel, S. (2022) The relationship between mother's guidance and preschool children's metacognitive strategies: A problem solving case. Learning and Instruction, 80. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2022.101631
53. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayınları.
54. Şendoğdu, H. (2000). Anaokulu çocuklarının ebeveyn tutumlarını algılayışlarında doğum sırasının ve cinsiyetin rolü. Eğitim ve Bilim, 25(115), 37−45.
55. Şentürk, C. & Karakelle, S. (2006). Üst bilişsel düzeyleri yüksek ve düşük öğrencilerin ebeveyn tutumlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 85−96.
56. Uykan, E. & Akkaynak, M. (2019). Ebeveyn tutumları ile çocukların öz düzenlemeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 6(3), 1620−1644.
57. Veenman, Van Hout-Wolters & Afflerbach (2006). Metacognition and learning: Conceptual and methodological considerations. Metacognition Learning 1, 3–14 https://doi.org/10.1007/s11409-006-6893-0
58. Whitebread, D., Bingham, S., Grau, V., Pasternak, D. P. & Sangster, C. (2007). The development of metacognition and self-regulated learning in young children: The role of cooperative and peer-supported learning. Journal of Cognitive Education and Psychology, 6(3), 433−455.
59. World Bank. (2018). Maternal work and children's development. The World Bank Open Knowledge Repository.
60. Yetgin, A. (2020). İlkokulda okuduğunu anlama yaratıcı okuma eleştirel düşünme ve üstbilişsel farkındalık: İlişkisel tarama modelinde bir araştırma (YayımlanmamışYüksek Lisans Tezi). Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale.
61. Yılmaz, Y. (2020). 5-6 yaş grubu çocuklarının sahip oldukları öz düzenleme becerileri ile anne-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
62. Zhang, H. & Whitebread, D. (2017). Links between parental guidance and Chinese kindergarten children's self-regulated learning. Learning and Instruction, 49, 121−130. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2017.01.001