Sürdürülebilir Akıllı Şehrin Siyasal Boyutu: Geleneksel Aktörler Olarak Siyasi Partilerin Rolü

Öz

Akıllı şehirlerin siyasal boyutu ve geleneksel siyasal aktörler olarak siyasi partilerin akıllı şehrin dönüşüm ve yönetim süreçlerindeki rolü alan yazında üzerinde yeteri kadar durulmamış bir konudur. Bu çalışmanın amacı sürdürülebilir akıllı şehrin ekonomi, çevre ve toplumsal boyutlarına yer verilen kavramsal bağlamı içerisinde siyasal boyuta duyulan ihtiyacı ortaya koymak ve siyasal boyutu daha anlaşılır kılmak için geleneksel bir aktör olarak siyasi partilerin akıllı şehir içerisindeki yeni rolünü ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışma, “sürdürülebilir akıllı şehir yaklaşımlarında siyasal boyutun ve siyasi partilerin olası rolü nedir?” sorusuna yanıt aramaktadır. Bu çalışma, alan yazından yararlanılarak kavramsal bir analiz ile akıllı şehirlerin siyasal boyutu ve siyasi aktörler olarak siyasi partilerin rolünü akıllı şehir bileşenleriyle ilişkili olarak sunan yeni bir kavramsal model önermektedir. Bu doğrultuda çalışmada ilk olarak sürdürülebilir akıllı şehirle ilgili kavramsal netlik sağlanmaya çalışılmıştır. İkinci olarak sürdürülebilir akıllı şehir yaklaşımlarında siyasal boyutun eksikliği tespit edilmiş ve son olarak, sürdürülebilir akıllı şehirler için siyasi partilerin rolü akıllı şehir bileşenleri ile ilişki içerisinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel bulgusu siyasi parti boyutunun akıllı şehir girişimlerinin sürdürülebilirlik konusundaki başarılarında etkili olabileceğidir.

Anahtar Kelimeler

• Akıllı Şehir
• Siyasi Partiler
• Sürdürülebilirlik
• Yönetişim
• Çoğulculuk.

Kaynakça

1. Ahvenniemi, H., Huovila, A., Pinto-Seppä, I. ve Airaksinen, M. (2017). What are the differences between sustainable and smart cities? Cities, 60, 234–245.
2. Akbari, A. (2022). Authoritarian smart city: A research agenda. Surveillance & Society, 20(4), 441-449.
3. Albino, V., Berardi, U. ve Dangelico, R. M. (2015). Smart cities: Definitions, dimensions, performance, and initiatives. Journal of Urban Technology, 22(1), 3-21.
4. Allwinkle, S. ve Cruickshank, P. (2011). Creating smart-er cities: An overview. Journal of Urban Technology, 18(2), 1–16.
5. Anand, A., Rufuss, D. D. W., Rajkumar, V. ve Suganthi, L. (2017). Evaluation of sustainability indicators in smart cities for India using MCDM approach. Energy Procedia 141, 211–215.
6. Angelidou, M. (2014). Smart city policies: A spatial approach. Cities, 41, 3–11.
7. Ataç, B. (2020). Yerel yönetimlerde akıllı şehre geçiş sürecinin yönetimi: İstanbul büyükşehir belediyesi örneği. [Yayımlanmamış doktora tezi], İstanbul Medeniyet Üniversitesi.
8. Bakıcı, T., Almirall, E. ve Wareham, J. (2013). A smart city initiative: The case of Barcelona. Journal of the Knowledge Economy, 4, 135–148.

9. Bătăgan, L. (2011). Smart cities and sustainability models. Informatica Economică, 15(3), 80-87.
10. Bibri, S. E. (2018). The IoT for smart sustainable cities of the future: An analytical framework for sensor-based big data applications for environmental sustainability. Sustainable Cities and Society, 38, 230–253.
11. Bossuyt, D. M., Savini, F. (2018). Urban sustainability and political parties: Ecodevelopment in Stockholm and Amsterdam. Environment and Planning C: Politics and Space, 36(6), 1006–1026.
12. Caragliu, A., Del Bo, C. ve Nijkamp, P. (2011). Smart cities in Europe. Journal of Urban Technology, 18(2), 65–82.
13. Chourabi, H., Nam, T., Walker, S., Gil-Garcia, J. R., Mellouli, S., Nahon, K., Pardo, T. A. ve Scholl, H. J. (2012). Understanding smart cities: An integrative framework (2289–2297). 45th Hawaii International Conference on System Sciences, Maui, HI, USA.
14. Cohen, B. (2012). What exactly ıs a smart city? FastCompany, https://www.fastcompany.com/1680538/what-exactly-is-a-smart-city.
15. Çakıcı, K. ve Özaslan Kızılboğa, R. (2021). Birleşmiş Milletler 2030 sürdürülebilir kalkınma amaçlarının akıllı kent uygulamalarındaki karşılığı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği”. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(2), 209-233.
16. Çakır Demirhan, D. (2024a). Akıllı şehirler için akıllı yönetişim: Yerel yönetimlerin rolü. Ombudsman Akademik, 20, 179-206.
17. Çakır Demirhan, D. (2024b). Türkiye’nin akıllı şehir dönüşüm stratejisi: Kapsayıcı politikalar bağlamında bir analiz. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22, 1499-1522.
18. Dal, M. ve Özdemir, Y. (2020). Dijital çağda neden bir kent sürdürülebilir akıllı şehir olmalıdır? Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi, 2(2), 205-215.
19. De Jong, M., Joss, S., Schraven, D., Zhan, C. ve Weijnen, M. (2015). Sustainablesmartresilient-low carbon-eco-knowledge cities; Making sense of a multitude of concepts promoting sustainable urbanization. Journal of Cleaner Production, 109, 25–38.
20. De Oliveira Neto, J.S. ve Kofuji, S.T. (2016). Inclusive smart city: An exploratory study. Interacción, 17, 456–465.
21. Demirkıran, S., Yücel, M. A., Terzioğlu, M. K. ve Selvi, A. (2020). Dijital dönüşüm sürecinde akıllı yönetişim. Tesam Akademi Dergisi, 8(2), 489-519.
22. Fertner, C., Giffinger, R., Kramar, H. (2007). City ranking of European mediumsized cities (1-12), IFHP World Congress ‘Future of Cities’, Copenhagen.
23. Ghosh, B. ve Arora, S. (2021). Smart as (un)democratic? The making of a smart city imaginary in Kolkata, India. EPC: Politics and Space, 40(1), 318–339.
24. Giffinger, R. ve Gudrun, H. (2010). Smart Cities Ranking: An Effective Instrument For The Positioning of Cities? Architecture, City and Environment, 12, 7-25.
25. Göçoğlu, V. (2022). Türkiye’de Akıllı Kent Alan Yazınının Genel Projeksiyonu: Dergipark Kapsamındaki Çalışmalar Üzerine Bir Araştırma. Ombudsman Akademik, 8(16), 69-105.
26. Grossi, G. ve Pianezzi, D. (2017). Smart cities: Utopia or neoliberal ideology? Cities, 69, 79–85.
27. Hollands, R. G. (2008). Will the real smart city please stand up? Intelligent, progressive or entrepreneurial? City, 12(3), 303–320.
28. Khan, H. H., Malik, M. N., Zafar, R., Goni, F. A., Chofreh, A. G., Klemeš, J. J., Alotaibi, Y. (2020). Challenges for sustainable smart city development: A conceptual framework. SustainableDevelopment, 28, 1507–1518
29. Kourtit, K. ve Nijkamp, P. (2012). Smart cities in the innovation age. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 25(2), 93-95.
30. Köseoğlu, Ö. ve Demirci, Y. (2018). Akıllı şehirler ve yerel sorunların çözümünde yenilikçi teknolojilerin kullanımı. Uluslararası Politik Araştırmalar Dergisi, 4(2), 40-57.
31. Lee, J. Y., Woods, O. ve Kong, L. (2020). Towards more inclusive smart cities: Reconciling the divergent realities of data and discourse at the margins”. Geography Compass, 14(9), 1-12.
32. Leitheiser, S. ve Follmann, A. (2020). The social innovation (re)politicisation nexus: Unlocking the political in actually existing smart city campaigns? The case of SmartCity Cologne, Germany. Urban Studies, 57(4), 894–915.
33. Letaifa, S. B. (2015). How to strategize smart cities: Revealing the SMART model”. Journal of Business Research, 68, 1414–1419.
34. Lombardi, P., Giordano, S., Farouh, H. ve Yousef, W. (2012). Modelling the Smart City Performance. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 25(2), 137-149.
35. Martin, C. J., Evans, J. ve Karvonen, A. (2018). Smart and sustainable? Five tensions ın the visions and practices of the smart-sustainable City in Europe and North America. Technological Forecasting and Social Change, 133, 269–278.
36. Meijer, A. ve Bolivar, M. P. R. (2016). Governing the smart city: A review of the literature on smart urban governance, International Review of Administrative Sciences, 82(2), 392–408.
37. Memiş, L. (2017). Akıllı teknolojiler, akıllı kentler ve belediyelerde dönüşüm. Yasama Dergisi, 36, 66-92.
38. Mora, L., Deakin, M. Zhang, X., Batty, M., de Jong, M., Santi, P. ve Appio, F. P. (2021). Assembling sustainable smart city transitions: An interdisciplinary theoretical perspective. Journal of Urban Technology, 28(1-2), 1-27.
39. Mora, L., Gerli, P., Batty, M., Royall, E. B., Carfi, N., Coenegrachts, K-F., de Jong, M., Facchina, M., Janssen, M., Meijer, A., Pasi, G., Perrino, M., Raven, R., Sagar, A., Sancino, A., Santi, P., Sharp, D., Trencher, G., van Zoonen, L., Westerberg, P., Woods, O., Zhang, X. ve Gesa (2025). Confronting the smart city governance challenge. Nat Cities 2, 110–113.
40. Nam, T. ve Pardo, T. A. (2011). Conceptualizing smart city with dimensions of technology, people, and institutions (282-291), The Proceedings of the 12th Annual International Conference on Digital Government Research, USA.
41. Nastjuk, I., Trang, S. ve Papageorgiou, E. I. (2022). Smart cities and smart governance models for future cities. Electronik Markets, 32(4), 1917-1924.
42. Neirotti, P., Marco, A. D., Cagliano, A. C., Mangano, G. ve Scorrano, F. (2014). Current trends in smart city initiatives: Some stylised facts. Cities 38, 25–36.
43. Nesti, G. (2020). Defining and assessing the transformational nature of smart city governance: Insights from four European cases. International Review of Administrative Sciences, 86 (1), 20–37.
44. Nohutçu, A. ve Akpınar, A. (2022). Türkiye’de yerel yönetimler akıllı şehirler için ne kadar hazır? Politika belgeleri üzerinden bir inceleme. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 48, 1-21.
45. Örselli, E. ve Akbay, C. (2019). Teknoloji ve kent yaşamında dönüşüm: akıllı kentler. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(1), 228-241.
46. Prakash, D. (2025). Why do smart city projects fail to create impact? Understanding decision-making in smart city policy implementation. Urban Governance, 5(1), 45- 53.
47. Przeybilovicz, E., Cunha, M. A., Geertman, S., Leleux, C., Michels, A., Tomor, Z., Webster, C. W. R. ve Meijer, A. (2022). Citizen participation ın the smart city: Findings from an international comparative study. Local Government Studies, 48(1), 23-47.
48. Ruhlandt, R. W. S. (2018). The governance of smart cities: A systematic literature review. Cities, 81, 1–23.
49. Sadioğlu, U. ve Dinç, B. (2019). Yaşam boyu öğrenme ve akıllı kentler. Kamu Yönetimi Ve Teknoloji Dergisi, 1(1), 63-88.
50. Silva, B. N., Khan, M. ve Han, K. (2018). Towards sustainable smart cities: A review of trends, architectures, components, and open challenges in smart cities. Sustainable Cities and Society, 38, 697-713.
51. Toli, A. M. ve Murtagh, N. (2020). The concept of sustainability in smart city definitions. Frontiers in Built Environment, 6(77), 1-10.
52. Tranos, E. ve Gertner, D. (2012). Smart networked cities? Innovation: The European Journal of Social Science Research, 25(2), 175-190.
53. Treude, M. (2021). Sustainable smart city—opening a black box. Sustainability, 13(2), 769.
54. Trindade, E. P., Hinnig, M. P. F., da Costa, E. M., Marques, J. S., Bastos, R.C. ve Yiğitcanlar, T. (2017). Sustainable development of smart cities: A systematic review of the literature. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 3(3), 1-14.
55. Valencia-Arias, A., Urrego-Marín, M.L. ve Bran-Piedrahita, L. A. (2021). Methodological model to evaluate smart city sustainability. Sustainability, 13(20), 11214.
56. Van Zoonen, L. (2016). Privacy concerns in smart cities. Government Information Quarterly 33(3), 472–480.
57. Vanolo, A. (2013). Smartmentality: The smart city as disciplinary strategy. Urban Studies, 51(5), 883-898.
58. Vanolo, A. (2016). Is there anybody out there? The place and role of citizens in tomorrow’s smart cities. Futures 82, 26–36.
59. Wang, C.H., Steinfeld, E., Maisel, J.L. ve Kang, B. (2021). Is your smart city inclusive? Evaluating proposals from the US Department of Transportation’s smart city challenge. Sustainable Cities and Society, 74, 2-10.
60. Yadav, G., Mangla, S. K., Luthra, S. ve Rai, D. P. (2019). Developing a sustainable smart city framework for developing economies: An Indian context. Sustainable Cities and Society, 47, 1-14.
61. Yigitcanlar, T. (2015). Smart cities: An effective urban development and management model? Australian Planner, 52(1), 27-34.
62. Yigitcanlar, T. ve Kamruzzaman, Md. (2018). Does smart city policy lead to sustainability of cities? Land Use Policy 73, 49–58.