İnsana Verilen Değer Ekseninde Çeşitli Dinlerde İnsan: Dinler Tarihi Açısından Karşılaştırmalı Bir Araştırma

Öz

İlk insandan itibaren insanoğlu, evrenin ve hayatın merkezinde yer almıştır.

İnsanın sahip olduğu özelliklerden ve tarih boyunca içinde bulunduğu durumlardan

bahseden kaynaklar mevcuttur. Bu kaynaklardan birisi olan din, insan hayatında

çok önemli bir yere sahiptir çünkü insan, varoluş nedeni ve amacının cevabını dinde

bulmuştur. İnsanlık tarihi kadar eski ve köklü geçmişi olan ve tarihi değeri bulunan

bütün dinlerin mesajlarında insana üstün bir değer verilmektedir. Nitekim bu dinlerde,

bu değerin göstergesi olarak günümüzde de büyük önem atfedilen temel insan haklarının

köklerini bulmak mümkündür. Çünkü bütün dinler, insanın hem dünyada hem

de ölümden sonra mutluluğa ulaşmasını hedefl emekte ve bunu temel kaynaklarında

açıkça ifade etmektedir. Bu amaç doğrultusunda dinler, insanın canını, aklını, malını,

namusunu ve dinini koruma altına almış ve bunları korumayı temel esasları haline

getirmişlerdir. Bu nedenle insanların tarih boyunca elde etmek için çabaladıkları temel

haklar, dinlerin koruma altına aldığı beş temel esas olarak özetlenebilir. Böylelikle

söz konusu beş temel esas üzerine temellendirilen temel hakların günümüzde İnsan

Hakları Evrensel Beyannamesi’nde belirtilen haklar haline geldiği ifade edilebilir.

Bu durumda dinler, insana verdikleri değer ekseninde insani birtakım gayretlerle elde

edilmeye çalışılan temel hakların garantörü olarak kabul edilebilir. Bu makalede, Yahudilik,

Hıristiyanlık ve İslam dışında Hint, Çin, Japon ve Eski İran dinleri ile Sabiilik

gibi bazı dinlerin insana bakışının ve insana verdikleri değerin genel bir çerçevesi

çizilmeye gayret edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İnsan,Dinler,Değer,Temel Haklar,Emirler,Yasaklar

Human Being in Various Religions in the Axis of Value Given to Human Being: A Comparative Study in Perspective of History of Religion

Öz

Since the first human being, human being has taken place in the center of the

universe and life. There are sources mentioning the characteristics which human being

has and conditions in which human being has been throughout the history. Religion,

one of these sources, has an important place in the life of human being, because human

being has found the answer of the reason and purpose of the his existence in religion.

Supreme value has been given to human being in the messages of all religions which

have as old and rooted as the history of humanity, and have historical value. Hence,

today it is also possible to fi nd the roots of the basic human rights being attributed to

crucial as a sign of this value in these religions. Because all religions aim that human

being to reach happiness both in the world and after death and this clearly express in

the main sources. For this purpose religions have preserved the life, intellect, property,

honor and religion of human being and these have made basic principles. Accordingly

the basic rights that pepople strive to achieve throughout history can be summarized

in the fi ve basic principles that protect religions. Thus the basic rights that based on

the fi ve basic principles in question can be said that have became rights set forth in the

Universal Declaration of Human Rights at the present time. In the case, religions in

the axis of value given to human being can be considered of the guarantor of the basic

right that a number of humanitarian efforts have been tried to be obtained. In this article,

it has been endavored to draw the general framework of some religions perspective

on human and value given to human being such as Indian, Chinese, Japanese and Old

Iran Religions with Mandeanism, excluding Judaism, Christianity and Islam.

Anahtar Kelimeler

• Human Being,Religions,Value,Basic Rights,Commands,Bans