Araştırma Makalesi

İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler

Cilt: 26 Sayı: 1 28 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler

Öz

Bu çalışma, İslam düşüncesinde makâsıd eksenli yorumun tarihsel arka planını ortaya koyarak, İbn Teymiyye’nin İktizâʾü’s-sırâti’l-müstakîm adlı eserinde makâsıdî yaklaşımın izlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Hicrî VI-VIII. yüzyıllar arasında maslahat ve makâsıd kavramlarının ilmî gelenekteki yeri incelenmiş, İbn Teymiyye’nin dönemin metodolojik birikiminden etkilenerek Kur’ân’ın bazı temel konularını (tevhid, kıssalar, emir ve yasaklar) yorumlarında ön plana çıkardığı belirlenmiştir. Makâsıd anlayışının Şâtıbî ile sistematik bir yapıya kavuştuğu, ancak sonraki yüzyıllarda sosyal ve siyasi sebeplerle geri planda kaldığı saptanmıştır. İbn Aşûr’un katkılarıyla modern dönemde yeniden canlanan bu yaklaşımın, unutulan klasik yöntemlerin çağdaş bir yorumu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma, makâsıd nazariyesinin tarihsel sürekliliğini ve İbn Teymiyye’nin bu bağlamdaki katkılarını ortaya koyarak literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ

Etik Beyan

Yukarıda bilgileri yer alan çalışmanın, etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim.

Kaynakça

  1. Akkoyunlu, İsmail. “İbn Teymiyye’de Selef ve Selefiyye Kavramları”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi. 23/1 (Haziran 2019), 550.
  2. Aktepe, Murat. Çağdaş Bir Yaklaşım Olarak Makâsıdu’l-Kur’ân. Ankara: Fecr Yayınları, 2025.
  3. Arpa, Enver. İbn Teymiyye’nin Kur’ân Anlayışı. Ankara: Fecr Yayınları: 2016.
  4. Armstrong, D. M. Tümeller, Bakış Açımı Değiştirmediğim Bir Giriş. Trc. Egemen Seyfettin Kuşçu, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2017.
  5. Bedevî, Yusuf Ahmed. Maḳāṣıdü’ş-şerî‘a inde İbn Teymiyye. Ürdün: Dâru’n-nefâis, t.y.
  6. Bor, Adil. Makâsıd Eksenli Tefsir Yöntemi-İbn Âşûr Örneği. Ankara: İlâhiyât Yayınları, 2021.
  7. Buhari, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî. el-Câmiu’s-sahîh. Thk. Muhammed Züheyr b. Nasır en-Nasır, Mustafa Deyb Albuğa. Kahire: Daru Tavkı’n-Necât, 1422.
  8. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebu’l-Meâli Abdulmelik. el-Burhân fî usûli’l-fıkh. Thk. Abdülazim Mahmud ed-Dîb. Beyrut: Dârü’l-vefâ, 2012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tefsir

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

5 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

18 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aktepe, M. (2026). İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 26(1), 279-311. https://doi.org/10.33415/daad.1691957
AMA
1.Aktepe M. İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler. daad. 2026;26(1):279-311. doi:10.33415/daad.1691957
Chicago
Aktepe, Murat. 2026. “İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26 (1): 279-311. https://doi.org/10.33415/daad.1691957.
EndNote
Aktepe M (01 Mart 2026) İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26 1 279–311.
IEEE
[1]M. Aktepe, “İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler”, daad, c. 26, sy 1, ss. 279–311, Mar. 2026, doi: 10.33415/daad.1691957.
ISNAD
Aktepe, Murat. “İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 26/1 (01 Mart 2026): 279-311. https://doi.org/10.33415/daad.1691957.
JAMA
1.Aktepe M. İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler. daad. 2026;26:279–311.
MLA
Aktepe, Murat. “İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2026, ss. 279-11, doi:10.33415/daad.1691957.
Vancouver
1.Murat Aktepe. İktizâʾü’s-Sırâti’l-Müstakîm Adlı Eseri Bağlamında İbn Teymiyye’de Makâsıdî Yoruma Ait İzler. daad. 01 Mart 2026;26(1):279-311. doi:10.33415/daad.1691957