NASSIN KAPSAMADIĞI MESELELER VE ŞER’Î HÜKÜM TANIMI

Öz

Meydana gelen bütün meselelerin hükmü naslarda bulunmadığından fukaha şer’î hükme ulaşmak için çeşitli usulî enstrümanlar geliştirmiştir. Fakat bunlarla hüküm çıkarılmasının meşruiyeti ve kullanımıyla ilgili şartlar üzerinde ittifak sağlanamamıştır. Aslında mesele varılan hükmü neyin şer’î kıldığı yani şer’î hükmün tanımıyla ilgilidir. Zira nassın kapsamadığı meselede varılan yargı şer’î hüküm tanımınca onanmayabilir. Hükmü hitaba eşitleyerek hüsün-kubuhun aklîliğini reddettiğinden yaygın tanımın aksi görüştekilerce esas alınması bir çelişki olacaktır. Dolayısıyla hüküm hüsün-kubuhun aklîliğini savunanları bu çelişkiden kurtaracak şekilde yeniden tanımlanmalıdır. Nass-vakıa arasındaki makasın gittikçe açıldığı günümüzde tanım, hükmün doğru tespiti ve nasların yerli yerinde kullanımına da katkı sağlamalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Akıl
• hüsün-kubuh
• dini bildirim

Things Whose Provisions Are Not Found in The Qur’an And Sunnah And The Definition of The Shari'a's Judgment

Abstract

Since the verdict of all the issues that occurred isn’t found in the Qur'an, fuqaha has developed various procedural instruments to arrive at the Shari'a rulling. However, there was no consensus on the legitimacy of making judgments using them. In fact, the issue is about the definition of the religious judgment. Thus, the judgment reached on issues that are not included in al-Kitaab and as-Sunnah may not be suitable for the definition of religious judgment. Since it rejects the rationality of al-husn-al-qubh by equating the judgment with the divine address, it would be a contradiction that the common definition is taken as a basis by those of the opposite view. Therefore, the Shari’a rulling should be redefined in a way to save those who claim that al-husn-al-qubh is rational from this contradiction. The definition should contribute to the correct definition of judgment and the use of the Nass in their right place, in today's world where the gap between Nass and reality is widening.

Keywords

• mind
• al-husn-al-qubh
• divine revelation

Kaynakça

1. Ahmet Selman Baktı. Şer’î Hükmün Tanımı ve Aslî İbâha İlkesi (Hanbelî Fıkhı Özelinde). İstanbul: Kitâbi Yayınları, 2019.
2. Ahmet Selman Baktı. “Vakıadan Hareketle Şer’î Hükme Ulaşmanın İmkanı (Hüsün-Kubuh Nazariyesinin Kabulü veya Reddi)”. Modern Çağda Fıkhın Anlam ve İşlevi. ed. Osman Güman. 157-176. İstanbul: Ensar Neşriyat, ts.
3. Apaydın, H. Yunus. “Şer’î Hükmün Tabiatı”. Modern Çağda Fıkhın Anlam ve İşlevi. ed. Osman Güman. 65-75. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2019.
4. arî, Ebu’l-Hasen el-Eş’. Kitâbü’l-luma’ fî’r-reddi alâ ehli’z-zeyğı ve’l-bida’. Mısır: Matbaatü Mısır, 1995.
5. Bryan, Christopher - Barnett, Julie. “Consumer Acceptance of Cultured Meat: An Updated Review (2018–2020)”. Applied Siences 10/ (2020), 1-25.
6. Buhârî, Muhammed b. İsmail. el-Cami’u’s-sahîh. Dâru tavkı’n-necât, 2001.
7. Câhız, Amr b. Bahr. el-Hayevân. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye, ts.
8. Chriki, Sghaier - Hocquette, Jean François. “The Myth of Cultured Meat: A Review”. Frontiers in Nutrition 7/ (2020), 2-9.

9. Cündioğlu, Dücane. “Kur’an’ı Anlamanın Anlamı”. 1. Kur’an Haftası Sempozyumu. 177-217. Ankara: Fecr Yayınları, 1995.
10. Dahl, E vd. “Preconception sex selection for non-medical reasons: a representative survey from Germany”. Human Reproduction 18/3 (2003), 2231-2234.
11. Dârekutnî, Ali b. Ömer. Sünen. Beyrut: Dâru’l-ma’rife, 1966.
12. Duman, Soner. Fıkıh Usulünün Akli Temelleri (Şâfiî Usul Eserleri Çerçevesinde). ed. Ahmet Selman Baktı. İstanbul: Beka Yayıncılık, 2019.
13. Duman, Soner. “Modern Hukukta ‘Kıyas-Yorum İlişkisi’nin İslam Hukuku Açısından Değerlendirilmesi”. Hikmet Yurdu 5 (2010), 271-291.
14. Ebû Dâvûd, Süleyman. Sünen. thk. M. Muhyiddin Abdülhamîd. Beyrut: Mektebetü’l-asriyye, ts.
15. Erdoğan, Mehmet. “Tebliğ Konusuna Katkı”. Modern Çağda Fıkhın Anlam ve İşlevi. ed. Osman Güman. 132-150. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2019.
16. Fenârî, Muhammed b. Hamza Şemseddin. Fusûlü’l-bedâ’î fî usûli’ş-şerâi’. thk. Muhammed Hüseyin. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye, 2006.
17. Gazâlî, Ebu Hâmid Muhammed. el-Müstesfâ. thk. Muhammed Abdüsselam. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye, 1993.
18. Gazâlî, Ebu Hâmid Muhammed. Tehâfütü’l-Felâsife. thk. Süleyman Dünyâ. Kahire: Dâru’l-me’ârif, ts.
19. Güman, Osman. Fıkıh Geleneğinde Hukuk Felsefesi. ed. Ahmet Selman Baktı. İstanbul: Beka Yayıncılık, 2019.
20. Güman, Osman. “Siyak Kuralının Nasların Yorumuna Etkisi: İbn Dakîku’l-îd Örneği”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 21 (2013), 29-52.
21. H. Yunus Apaydın. “Fıkhın Yenileşmesi ve Ekol Sistematiği”. İslam Fıkhının Dinamizmi Sempozyumu. 71-76. Bursa: Kurav Yayınları, 2006.
22. İbn Battâl, Ebu’l-Hasen Ali b. Halef. Şerhu sahîhi’l-Buhârî. Riyâd: Mektebetü’r-rüşd, 2003.
23. İbn Sa’d. et-Tabakâtü’l-kübrâ. thk. Muhammed Abdülkadir. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye, ts.
24. İbnü’l-Hâcib, Cemaleddin Osman. Muhtasaru müntehâ’s-sûl ve’l-emel fî ilmeyi’l-usûl ve’l-cedel. thk. Nezir Hammad. Beyrut: Dâru ibn Hazm, 2006.
25. İbnü’s-Sâ’âtî, Muzafferüddîn. Bedîu’n-nizâm el-cem’ beyne kitâbeyi’l-Pezdevî ve’l-İhkâm. thk. Sa’d b. Ferîd. Mekke: Câmi’atü Ümmü’l-Kurâ, 1985.
26. Kadı Abdülcabbâr, Ebu’l-Hasen b. Ahmed. el-Muğnî, fî ebvâbi’l-adli ve’t-tevhîd. thk. Muhammed Hadar. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiye, 2012.
27. Kadım, Isam vd. “Cultured meat from muscle stem cells: A review of challenges and prospects”. Journal of Integrative Agriculture 14/2 (2015), 222-233.
28. Mâtürîdî, Ebu Mansûr Muhammed. Kitâbü’t-Tevhîd. thk. Bekir Topaloğlu - Muhammed Aruççi. Beyrut: Dâru sadr, ts.
29. Müslim, Ebü’l-Hasen İbnü’l-Haccâc. el-Cami’u’s-sahîh. thk. M. Fuat Abdülbâkî. Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî, ts.
30. Nadav, Noor vd. “3D Printing of Personalized Thick and Perfusable Cardiac Patches and Hearts”. Advanced Science 6/ (2019), 1-10.
31. Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed. Sünen. Beyrut: Müessesetü’r-risâle, 2001.
32. Pekdemir, Şevket. İslam Hukukuna Göre Adli Tıp ve Maddi Delil. İstanbul: Nobel Akademik Yayıncılık, 2018.
33. Pekdemir, Şevket. İslâm Hukukunda Sözleşmelerde Cezâî Şart. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2016.
34. Platon. Euthyphron (Dindarlık Üzerine). çev. Güvenç Şar. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2011.
35. Râzî, Fahreddîn Ebu Abdullah Muhammed. el-Mahsûl. thk. Tâhâ Câbir Feyyâd. Beyrut: Müessesetü’r-risâle, 1997.
36. Robertson, John A. “Extending preimplantation genetic diagnosis: the ethical debate Ethical issues in new uses of preimplantation genetic diagnosis”. Human Reproduction 18/3 (2003), 456-471.
37. Savulescu, Julian - Dahl, Edgar. “Sex Selection and Preimplantation Diagnosis a Response to the Ethics Committee of the American Socity of Reproductive Medicine”. Human Reproduction 15/ (2000), 1879-1880.
38. Semerkandî, Ebubekir Alaüddin Muhammed. Mîzânü’l-usûl fi netâici’l-ukûl. thk. Abdülmelik Abdurrahman. Mekke: Câmi’atü Ümmü’l-Kurâ, 1984.
39. Sergelidis, Daniel. “Lab Grown Meat: The Future Sustainable Alternative to Meat or a Novel Func¬tional Food?” Biomed J Sci & Tech Res 17/1 (2019), 1244-12444.
40. Şâfiî, Ebu Abdullah Muhammed b. İdrîs. er-Risâle. thk. Ahmed Şâkir. Mısır: Mektebetü’l-halebî, 1940.
41. Taberî, Ebû Cafer Muhammed b. Cerîr. Camiu’l-beyân fî tevîli’l-Kur’ân. thk. Ahmed Muhammed Şâkir. Beyrut: Müessesetü’r-risâle, 2000.
42. Teftâzânî, Sadeddin Mesud b. Fahreddîn Ömer. Şerhu’t-Telvîh ale’t-Tavdîh. Mısır: Mektebetü sabîh, ts.
43. Tirmizî, Ebû İsa Muhammed b. İsa. Sünen. thk. Ahmed Muhammed Şâkir. Mısır: Matbaatü Mustafa, 1975.
44. “I tasted a lab-grown chicken nugget | Beta Test”. Erişim 13 Aralık 2020. https://www.youtube.com/watch?v=S78YRBqZFik
45. “Tasting the World’s First Test-Tube Steak”. Erişim 13 Aralık 2020. https://www.youtube.com/watch?v=bjSe-0vSRMY