Kimya Öğretmeni Adaylarının “Aziz Sancar’ın Başarısı” Adlı Okuma Parçasındaki Değerler ve Değerler Eğitimine Yönelik Görüşleri

Öz

Bu araştırma, öğretmen adaylarının 9. Sınıf Kimya Ders Kitabında yer alan “­Aziz Sancar’ın Başarısı” adlı okuma parçasındaki değerler ve değerler eğitimine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni ve bu desene uygun ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, ülkemizdeki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinin kimya öğretmenliği programında seçmeli ders olarak okutulan “Ortaöğretim Kimya Müfredatı” dersine kayıtlı sekiz gönüllü adaydan oluşmaktadır. Veriler, açık uçlu üç soru içeren görüş formundan, araştırmacılar tarafından yapılan nitel gözlemlerden, kimya öğretim programından ve ders kitabındaki okuma parçasından doküman inceleme tekniğiyle toplanmış ve içerik analiziyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan, değerler ve değerler eğitiminin programlarının odağına yerleştirilmesinde yakın zamanda gerçekleşen 15 Temmuz Kalkışma Hareketinin etkisinin olduğu, değerlerin birkaç ders kapsamında kazandırılmasının yeterli olmayacağı, ailede başlayan eğitiminin okullarda devam etmesi, derslerin kazanımları verilirken değerlerin de kazandırılması ve kalıcılığının sağlanması gerektiği belirlenmiştir. Adayların okuma parçasından belirledikleri değerlerle kimya öğretim programında kazandırılması hedeflenen değerlerin benzerlik gösterdiği ve parçada değerlerin eğitimine atıf yapan ifadelerin bulunduğu saptanmıştır. Aziz Sancar vb. önemli tanınmış şahsiyetlere öğretim programı ve ders kitaplarında daha çok yer verilmesi, değerlerin eğitiminde kullanılan atasözleri vb. diğer araçlardan yararlanılması, hizmet içi eğitimler düzenlenerek öğretmenlerin bilinçlendirilmesi ve kredisiz zorunlu ders olarak lisans programlarında okutulması için gerekli alt yapı çalışmalarının yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aziz Sancar,Değerler,Değerler Eğitimi,Kimya Ders Kitabı,Öğretmen Adayı

Opinions of Chemistry Teacher Candidates about the Values and Values Education in the Reading Piece Named Aziz Sancar’s Success

Öz

This study, aimes to determine the opinions of chemistry teacher candidates about the values and values education through the reading passage that titled as “Aziz Sancar’s Success” in the 9th grade chemistry textbook. The phenomenology research method was preferred, because the participants of this research were looking at the reading passage (Aziz Sancar’s Success) in terms of values and values education, and what kind of perception they formed and the way these perceptions are structured will be analysed. The participants of the research consist of eight chemistry teacher candidates who are enrolled in ‘secondary chemistry education’ in a state university in Turkey. The data of the research was collected by document review from, the form contains open-ended three questions related to; the 9^th grade chemistry textbook, the secondary school chemistry curriculum and qualitative observation. In the analysis of the data, content analysis was used. Some noteworthy factors according to teacher candidates necessitate placing the data collected in the research at the centre of values education were; the 15 July coup attempt,  the difficulty to transfer values through few courses, having enduring values education that starts at home and continues in schools, along with the skill taught in the subject matter, values acquisition should be included and enhanced.  Also, the values the candidates referred to in the reading passage were similar to those in the chemistry curriculum. Prominent figures such as Aziz Sancar should be given more place in  textbooks. Benefiting from other tools such as (Proverbs etc. ) in values education is important. In-service trainings should be organized to raise  awareness among teachers candidates and finally values education should be taught in undergraduate programs as non-credit mandatory course. 

Anahtar Kelimeler

• Aziz Sancar,values,values education,secondary chemistry,chemistry textbook,teacher candidate

Kaynakça

1. Aladağ, S. (2012). İlköğretim sosyal bilgiler öğretiminde değer eğitimi yaklaşımlarının öğrencilerin sorumluluk değerini bilişsel düzeyde kazanmalarına etkisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 16(1), 123-146.
2. Berkant, H. G. Efendioğlu, A. ve Sürmeli, Z. (2014). Değerler eğitimine yönelik öğretmen görüşlerinin i̇ncelenmesi, Turkish Studies-International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(5), 427-440.
3. Balcı, F. A. ve Yanpar Yelken, T. (2013). İlköğretim sosyal bilgiler programında yer alan değerler ve değerler eğitimi uygulamaları konusunda öğretmen görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 193-213.
4. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlilik, güvenirlilik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi (DEUHFED), 9(1),23-28.
5. Cihan, N. (2014). Okullarda değerler eğitimi ve türkiye’deki uygulamaya bir bakış. Turkish Studies, International Periodical for the Languages and History of Turkish or Turkic, 9(2), 429-436.
6. Creswell, J.W. (2016). Research design qualitative, quantitative, and mixed methods approach. Çev. Selçuk Beşir Demir, Araştırma deseni nitel ve karma yöntem yaklaşımları. Ankara: Eğiten Kitap.
7. Coşkun, Y. D. (2016-2017). Öğretim programları arka plan raporu. Eğitim Reformu Girişimi, 1-23.
8. Çelikkaya, T. Kürümlüoğlu, M. (2018). Yeni sosyal bilgiler programında 4. ve 5. sınıfta kazandırılması hedeflenen değerlerle i̇lişkin kazanımların i̇çeriğe yansıması. Değerler Eğitimi Dergisi, 16(36), 7-38.

9. Demirel, M. (2009). A review of elementary education curricula in turkey: values and values education. World Applied Sciences Journal, 7, 670-678.
10. Dilmaç, B ve Şimşir, Z. (2016). Okullarda değerler eğitimi. https://www.researchgate.net. publication /312057443_okullarda_değerler_eğitimi, Erişim: 27 Ocak 2019.
11. Durmuş, A. (2017). Değerler eğitimi ve örtük müfredat. www.hurriyet.com.tr/egitim/ ogrencilere-10-maddede-degerler-egitimi-40693703, Erişim: 11 Ağustos 2018.
12. Faiz, M. & Yazıcı, K. (2018). Social studies teacher candidates ‘views on the use of historical heroes in values education. International of Eurasia Social Sciences, 9(33), 1897-1918.
13. Genç, S. Z. ve Eryaman. M. Y. (2007). Değişen değerler ve yeni eğitim paradigması. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 89-102.
14. Gentles, S. J., Charles, C., Ploeg, J. & McKibben, K. A. (2015). Sampling in qualitative research: Insights from an overview of methods literature. The Qualitative Report, 20(11), 1772-1789.
15. Güntut, M., Güneş, P. ve Çetin, S. (2018). 3. Ünite: Kimyasal türler arası etkileşiler. Tunalı Akar, S. (Ed.), Ortaöğretim Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı (s. 96-104). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı
16. Halstead, M. & Taylor, M. J. (2005). Values education and values in edition. A Guide to the issues, London. Association of Teachers and Lecturers, 225. e-book.
17. Harsh, S. (2011). Purposeful sampling in qualitative research synthesis. Qualitative Research Journal, 11(2), 63-75.
18. Johnson, B. & Christensen, L. (2014). Educational research. Çev. Selçuk Beşir Demir, Eğitim araştırmaları nitel, nicel ve karma yaklaşımları, (4. Baskı). Ankara: Eğiten Kitap
19. Karaer, H. ve Avcı, E. (2018). Kimya öğretiminde atasözlerinin kullanılmasına yönelik öğretmen adaylarının görüşleri. Language Teaching and Educational Research (LATER), 1(2), 139-162.
20. Khan, S. N. (2014). Qualitative research method-phenomenology. Asian Social Science, 10(21), 298-310.
21. Kızıçelik, S. ve Erjem, Y. (1994). Açıklamalı sosyoloji terimler sözlüğü. Ankara: Atilla Kitapevi
22. Koç, S. ve Çelik, A. (2017). Ortaokullarda örtük olarak verilen değerler konusunda lisansüstü öğrencilerinin görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi GEFAD, 37(2), 711-735.
23. Koçak, A. ve Arun, Ö. (2006). İçerik analizi çalışmalarında örneklem sorunu. Selçuk İletişim, 4(3): 21-28
24. MEB. (2017). Müfredatta yenilenme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine https:// ttkb.meb.tr/ meb_iys…/2017…/18160003_basin_acıklamasi-program.pdf Erişim: 10 Ağustos 2018.
25. MEB. (2018). Müfredatta yenilenme ve değişiklik çalışmalarımız üzerine https:// ttkb.meb.tr/ meb_iys…/2017…/18160003_basin_acıklamasi-program.pdf erişim tarihi 10.08.2018
26. Mindivanlı, E., Küçük, B. & Aktaş, E. (2012). Sosyal bilgiler dersinde değerlerin aktarımında atasözleri ve deyimlerin kullanımı. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(3), 93-101.
27. Onat-Kocabıyık, O. (2016). Olgu bilim ve gömülü kuram: bazı özellikler açısından karşılaştırma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 55-66.
28. Özcan, Y. S. (2017). Değerler eğitimi nasıl olmalı. www.trtcocuk.net.tr>ebeveyn erişim tarihi 11.08.2018.
29. Padilla-Diaz, M. (2015). Phenomenology in educational qualitative research: Philosophy as science or philosophical science. International Journal of Educa¬tional Excellence, 1(2), 101-110.
30. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: integration theory and practice (4th ed). London and Thousand Oaks, CA: Sage
31. Rose, S. Spinks, N. & Canhoto, A.I. (2015). Management research the principles. (1th ed), Routledge, Taylor & Francis group, London (documents. Routledge-interactive. s3. amazonaws.com/…/Chap erişim tarihi 09.08.2018
32. Taylor, M. J. (2000). Values education: issues and challenges in policy and practice in education, Edited by Leiccester, M., Modgil, C. and Modgil, S. Vol. 2. London: Falmer.
33. Tedmem (2017). Öğretim programı taslaklarında değerler eğitim. https://tedmen. org > Mem Notları> Görüş Erişim tarihi: 10 Ağustos 2018.
34. Thornberg, R. & Oğuz, E. (2013). Teacher’s views on values education: a qualitative study in Sweden And Turkey. International of Educational Research, 59(1),49-56.
35. Thronberg, R. (2008a). The lack of professional knowledge in values education. Teaching and Teacher Education, 24, 1791-1798.
36. Thronberg, R. (2008b). Values education as the daily fostering of schools’ rules. Research in education, 80, 52-62.
37. Tulunay Ateş, Ö. (2017). Türkiye’de değerler eğitimi uygulamalarının öğrencilere kazandırılması i̇stenen önemli özellikler üzerindeki etkisi. Değerler Eğitimi Dergisi, 15(34), 41-60.
38. Üce, M. Ve Şahin, M. (2001). Kimya öğretmen adaylarının ortaöğretim kimya eğitimi hakkındaki düşünceleri. Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 13, 165-174.
39. Ünal, F. (2011). Öğretmenlerin öğrencilerine kazandırılmak istedikleri değerlere yönelik bir i̇nceleme. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 2(4), 3-24.
40. Yazıcı, S. ve Aslan, M. (2011). Değerler eğitiminde kahramanlardan yararlanma: sosyal bilgiler ders kitapları i̇le öğretmen adaylarının kahraman tercihlerinin karşılaştırılması üzerine bir çalışma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 2173-2188.
41. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
42. Yüksel, P. & Yıldırım, S. (2015). Theoretical frameworks, methods, and procedures for conducting phenomenological studies in educational settings. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 6(1), 1-10.
43. Zhang, Y. & Wildemuth, B. M. (2009) Qualitative analysis of content. In Wildemuth, B. M. (Ed.), Applications of social research methods to questions in information and library science. Westport: Libraries Unlimited, pp. 308-319.
44. Weber, R. P. (1989). Basic content analysis. London: Sage