Araştırma Makalesi

Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler

Sayı: 23 20 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler

Öz

Fonksiyonel nano dolgu maddesi ile zenginleştirilmiş polimer esaslı nanokompozitler, esnek elektronikler, optoelektronik aygıtlar ve enerji hasadı sistemlerinde güçlü bir potansiyel göstermektedir. Bu çalışmada, grafen (Gr), çinko oksit (ZnO) ve polidimetilsiloksan (PDMS) bileşimlerinden oluşan esnek kompozit filmler üretilmiş ve yapısal, morfolojik ve piezoelektrik özellikleri incelenmiştir. Termal işlemin malzeme performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek için tavlanmamış ve 200 °C’de 1 saat boyunca ısıl işlem uygulanmış iki örnek grubu hazırlanmıştır. X-ışını kırınımı (XRD) analizi, PDMS matrisi içinde kristal ZnO varlığını doğrulamış; tavlanmış örneklerde ZnO partiküllerinin yeniden düzenlenmesiyle daha homojen dağılımlı ve ince kristalitli bir yapı oluştuğu gözlemlenmiştir. Tarama elektron mikroskobu (FESEM) ve enerji dağılımlı X-ışını spektroskopisi (EDX), tavlanmış kompozitlerde Gr ve ZnO’nun daha eşit dağılım gösterdiğini ve arayüzey etkileşiminin iyileştiğini göstermiştir. Piezoelektrik performans, 1-4 Hz frekans ve 3-6 bar basınç aralığında değişen mekanik uyarımlar altında açık devre gerilimi ve kısa devre akımı ölçümleriyle değerlendirilmiştir. Tavlanmış numuneler tavlanmamış numunelere göre daha yüksek gerilim ve akım çıktıları sergilerken, akım çıktısında iki gruba ait numunelerde sınırlama gözlemlenmiştir. Bu çalışmada kullanılan 3-6 bar basınç ve 1-4 Hz frekans aralıkları, yalnızca deneysel parametreler olarak değil, aynı zamanda raylı sistem araçlarında kullanılan pnömatik fren mekanizmalarının çalışma koşullarını mümkün olduğunca simüle etmek amacıyla belirlenmiştir. Raylı sistemlerde frenleme ve fren çözme döngüleri sırasında hat basıncı tipik olarak 3-6 bar aralığında değişmekte ve bu döngüler düşük frekanslı (1-4 Hz) mekanik titreşimler üretmektedir. Bu nedenle çalışmada uygulanan mekanik uyarımlar, fren sisteminin işletme sırasında maruz kaldığı basınç salınımlarını ve dinamik yüklemeleri laboratuvar ortamında oluşturmayı hedeflemektedir. Bu simüle düzenek sayesinde geliştirilen Gr:ZnO:PDMS kompozit filmlerin fren silindir yüzeyi, fren hattına bağlı esnek diyaframlar veya yardımcı basınç odaları üzerine entegre edilmeleri durumunda gösterecekleri performans öngörülebilir hale gelmiştir. Elde edilen sonuçlar, kompozit filmin raylı sistemlerde karşılaşılan gerçekçi mekanik uyarımları elektriksel sinyallere dönüştürebildiğini göstermekle birlikte bu malzemeyi pnömatik fren alt yapısına entegre edilebilecek esnek enerji hasadı ve kendi enerjisini kendisi üretebilen basınç/durum izleme sensörleri için güçlü bir aday haline getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu makalede bilimsel araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.

Teşekkür

Yazar, FESEM cihazı ve teknik destek imkanların sağlanması nedeniyle Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi’ne (ARUM) teşekkür eder. Ayrıca, bu çalışmada gerçekleştirilen XRD analizleri ve piezoelektrik ölçümlerine sağladıkları katkılar için Eskişehir Teknik Üniversitesi İleri Seramik Teknoloji Laboratuvarı’na teşekkürlerini sunar.

Kaynakça

  1. [1] M.Y. Gao, P. Wang, Y. Cao, R. Chen, C. Liu, “A rail-borne piezoelectric transducer for energy harvesting of railway vibration,” J. Vibroeng., vol. 18, no. 7, pp. 4647-4663, Nov. 2016, doi: 10.21595/jve.2016.16938
  2. [2] D. Ding, J. Fan, H. Wang,G. Jing, and Y. Guo, “Piezoelectric energy harvesting in railways: Current status and future challenges,” Energy Strategy Rev., vol. 61, no. 101869, Sept. 2025, doi: https://doi.org/10.1016/j.esr.2025.101869
  3. [3] N. Bosso, M. Magelli, and N. Zampieri, “Application of low-power energy harvesting solutions in the railway field: a review,” Veh. Sys. Dyn., vol. 59, no. 6, pp. 841-871, 2021, doi: https://doi.org/10.1080/00423114.2020.1726973
  4. [4] L. Qi, H. Pan, Y. Pan, D. Luo, J. Yan, and Z. Zhang, “A review of vibration energy harvesting in rail transportation field,” iScience, vol. 25, no. 103849, Mar. 2022, doi:https://doi.org/10.1016/j.isci.2022.103849
  5. [5] US Department of Transportation Federal Railroad Administration, Self-powered wireless brake health monitor, Research result, Nov. 2008. Available: https://railroads.dot.gov/sites/fra.dot.gov/files/fra_net/2015/rr0830.pdf?utm
  6. [6] R. Ariati, F. Sales, A. Souza, A. R. Lima, J. Riberio, “Polydimethylsiloxane composites characterization and its applications: a review,” Polymers, vol. 13, no. 4258, Dec. 2021, doi: https://doi.org/10.3390/polym13234258
  7. [7] Y. Amangeldinova, D. Aben, X. Ma, H. Ahn, K. Kim, M-D. Shin, H-Y. Hwang, “Enhancing electrical outputs of piezoelectric nanogenerators by controlling the dielectric constant of ZnO/PDMS composite,” Micromachines, vol. 12, no. 630, May 2021, doi: https://doi.org/10.3390/mi12060630
  8. [8] Q. Huang, J. Wu, D. Zeng, P. Zhou, “Graphene-wrapped ZnO nanocomposite with enhanced room-temperature photo-activated toluene sensing properties,” Mater., vol. 17, no. 1009, Feb. 2024, https://doi.org/10.3390/ma17051009

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Enerjisi Üretimi (Yenilenebilir Kaynaklar Dahil, Fotovoltaikler Hariç)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

11 Aralık 2025

Kabul Tarihi

5 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Kınden, S. (2026). Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler. Demiryolu Mühendisliği, 23, 36-48. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1839693
AMA
1.Kınden S. Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler. Demiryolu Mühendisliği. 2026;(23):36-48. doi:10.47072/demiryolu.1839693
Chicago
Kınden, Seval. 2026. “Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler”. Demiryolu Mühendisliği, sy 23: 36-48. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1839693.
EndNote
Kınden S (01 Ocak 2026) Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler. Demiryolu Mühendisliği 23 36–48.
IEEE
[1]S. Kınden, “Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler”, Demiryolu Mühendisliği, sy 23, ss. 36–48, Oca. 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1839693.
ISNAD
Kınden, Seval. “Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler”. Demiryolu Mühendisliği. 23 (01 Ocak 2026): 36-48. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1839693.
JAMA
1.Kınden S. Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler. Demiryolu Mühendisliği. 2026;:36–48.
MLA
Kınden, Seval. “Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler”. Demiryolu Mühendisliği, sy 23, Ocak 2026, ss. 36-48, doi:10.47072/demiryolu.1839693.
Vancouver
1.Seval Kınden. Raylı Sistemlerde Pnömatik Fren Basınçlarına Uygun Piezoelektrik Enerji Hasadı için Termal Olarak İyileştirilmiş Gr:ZnO:PDMS Esnek Nanokompozit Filmler. Demiryolu Mühendisliği. 01 Ocak 2026;(23):36-48. doi:10.47072/demiryolu.1839693