Araştırma Makalesi

EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması

Sayı: 23 20 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması

Öz

Demiryolu teknolojilerinin gelişimiyle birlikte, sistemlerin karmaşıklığı ve fonksiyonel bağımlılıkları artmakta; bu durum, güvenilirlik, emre amadelik, idame ettirilebilirlik ve emniyet (RAMS) yönetiminin daha yapılandırılmış ve sistematik yaklaşımlarla ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Dünya genelinde yaygın olarak bu gereksinim EN 50126-1 standardı ile kapsamlı bir sistem yaşam döngüsü modeli çerçevesinde karşılanmaktadır. Bununla birlikte, Avrupa Birliği mevzuatına tabi tüm yeni ve önemli değişiklikler için zorunlu hale gelen CSM-RA 402/2013/EU düzenlemesi, sistematik risk analizi ve risk kabul prensiplerine dayalı bir ortak emniyet yöntemi sunmaktadır. Her iki yaklaşım da farklı kökenlere sahip olmakla birlikte, sistematik risk yönetimi, izlenebilirlik ve emniyet ispatı süreçlerinde kapsayıcı bir yapı oluşturmaktadır. Bu çalışmada, EN 50126-1 standardına göre RAMS yönetimi ile CSM-RA'ya göre yürütülen ortak emniyet değerlendirme süreci teknik düzeyde karşılaştırılmış, gereksinim yapıları, analiz yaklaşımları ve dokümantasyon çıktıları yönüyle ortaklaştırma ilkeleri ele alınmıştır. Karşılaştırmalı analiz, Avrupa Tren Kontrol Sistemi (ETCS) içindeki odometre fonksiyonu özelinde uygulamalı bir vaka çalışması ile somutlaştırılmıştır. Sonuç olarak, standarda dayalı RAMS yönetimi ile mevzuata dayalı CSM-RA sürecinin birlikte uygulanabilirliği gösterilmiş, bu kapsayıcı yaklaşımın karmaşık emniyet-kritik demiryolu sistemlerinde emniyet güvencesi oluşturmadaki etkinliği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] EN 50126‑1:2017+A1:2024, Railway applications — The specification and demonstration of Reliability, Availability, Maintainability and Safety (RAMS), Part 1: Generic RAMS process
  2. [2] EN 50126‑2:2017+A1:2024, Railway applications — The specification and demonstration of Reliability, Availability, Maintainability and Safety (RAMS), Part 2: Systems approach to safety
  3. [3] EN 50129:2018, Railway applications - Communication, signalling and processing systems – Safety related electronic systems for signalling
  4. [4] COMMISSION IMPLEMENTING REGULATION (EU) No 402/2013 of 30 April 2013 on the common safety method for risk evaluation and assessment and repealing Regulation (EC) No 352/2009
  5. [5] Guide for the application of the Commission Regulation on the adoption of a common safety method on risk evaluation and assessment as referred to in Article 6(3)(a) of the Railway Safety Directive, 1.1, 06/01/2009
  6. [6] Guideline for the application of harmonised design targets (CSM-DT) for technical systems as defined in (EU) Regulation 2015/1136 within the risk assessment process of Regulation 402/2013, 1.1., 18/05/2017
  7. [7] SUBSET-026-2, System Requirements Specification Chapter 2 Basic System Description, 05/07/2023, 4.0.0
  8. [8] SUBSET-026-3, System Requirements Specification Chapter 3 Principles, 05/07/2023, 4.0.0

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sistem Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

16 Aralık 2025

Kabul Tarihi

20 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Balaban, M., Doğan, K. F., Gündüz, S., & Tunçez, A. (2026). EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması. Demiryolu Mühendisliği, 23, 93-104. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1842986
AMA
1.Balaban M, Doğan KF, Gündüz S, Tunçez A. EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması. Demiryolu Mühendisliği. 2026;(23):93-104. doi:10.47072/demiryolu.1842986
Chicago
Balaban, Murat, Kemal Faruk Doğan, Sultan Gündüz, ve Abdullah Tunçez. 2026. “EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması”. Demiryolu Mühendisliği, sy 23: 93-104. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1842986.
EndNote
Balaban M, Doğan KF, Gündüz S, Tunçez A (01 Ocak 2026) EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması. Demiryolu Mühendisliği 23 93–104.
IEEE
[1]M. Balaban, K. F. Doğan, S. Gündüz, ve A. Tunçez, “EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması”, Demiryolu Mühendisliği, sy 23, ss. 93–104, Oca. 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1842986.
ISNAD
Balaban, Murat - Doğan, Kemal Faruk - Gündüz, Sultan - Tunçez, Abdullah. “EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması”. Demiryolu Mühendisliği. 23 (01 Ocak 2026): 93-104. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1842986.
JAMA
1.Balaban M, Doğan KF, Gündüz S, Tunçez A. EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması. Demiryolu Mühendisliği. 2026;:93–104.
MLA
Balaban, Murat, vd. “EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması”. Demiryolu Mühendisliği, sy 23, Ocak 2026, ss. 93-104, doi:10.47072/demiryolu.1842986.
Vancouver
1.Murat Balaban, Kemal Faruk Doğan, Sultan Gündüz, Abdullah Tunçez. EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması. Demiryolu Mühendisliği. 01 Ocak 2026;(23):93-104. doi:10.47072/demiryolu.1842986