EN 50126-1 Standardına Göre RAMS Yönetimi ve CSM-RA 402/2013’e Göre Ortak Emniyet Yönteminin Karşılaştırılması ve Ortaklaştırılması: ETCS Sistemi Odometre Fonksiyonu Örnek Çalışması
Öz
Demiryolu teknolojilerinin gelişimiyle birlikte, sistemlerin karmaşıklığı ve fonksiyonel bağımlılıkları artmakta; bu durum, güvenilirlik, emre amadelik, idame ettirilebilirlik ve emniyet (RAMS) yönetiminin daha yapılandırılmış ve sistematik yaklaşımlarla ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Dünya genelinde yaygın olarak bu gereksinim EN 50126-1 standardı ile kapsamlı bir sistem yaşam döngüsü modeli çerçevesinde karşılanmaktadır. Bununla birlikte, Avrupa Birliği mevzuatına tabi tüm yeni ve önemli değişiklikler için zorunlu hale gelen CSM-RA 402/2013/EU düzenlemesi, sistematik risk analizi ve risk kabul prensiplerine dayalı bir ortak emniyet yöntemi sunmaktadır. Her iki yaklaşım da farklı kökenlere sahip olmakla birlikte, sistematik risk yönetimi, izlenebilirlik ve emniyet ispatı süreçlerinde kapsayıcı bir yapı oluşturmaktadır. Bu çalışmada, EN 50126-1 standardına göre RAMS yönetimi ile CSM-RA'ya göre yürütülen ortak emniyet değerlendirme süreci teknik düzeyde karşılaştırılmış, gereksinim yapıları, analiz yaklaşımları ve dokümantasyon çıktıları yönüyle ortaklaştırma ilkeleri ele alınmıştır. Karşılaştırmalı analiz, Avrupa Tren Kontrol Sistemi (ETCS) içindeki odometre fonksiyonu özelinde uygulamalı bir vaka çalışması ile somutlaştırılmıştır. Sonuç olarak, standarda dayalı RAMS yönetimi ile mevzuata dayalı CSM-RA sürecinin birlikte uygulanabilirliği gösterilmiş, bu kapsayıcı yaklaşımın karmaşık emniyet-kritik demiryolu sistemlerinde emniyet güvencesi oluşturmadaki etkinliği ortaya konulmuştur.
Kaynakça
- [1] EN 50126‑1:2017+A1:2024, Railway applications — The specification and demonstration of Reliability, Availability, Maintainability and Safety (RAMS), Part 1: Generic RAMS process
- [2] EN 50126‑2:2017+A1:2024, Railway applications — The specification and demonstration of Reliability, Availability, Maintainability and Safety (RAMS), Part 2: Systems approach to safety
- [3] EN 50129:2018, Railway applications - Communication, signalling and processing systems – Safety related electronic systems for signalling
- [4] COMMISSION IMPLEMENTING REGULATION (EU) No 402/2013 of 30 April 2013 on the common safety method for risk evaluation and assessment and repealing Regulation (EC) No 352/2009
- [5] Guide for the application of the Commission Regulation on the adoption of a common safety method on risk evaluation and assessment as referred to in Article 6(3)(a) of the Railway Safety Directive, 1.1, 06/01/2009
- [6] Guideline for the application of harmonised design targets (CSM-DT) for technical systems as defined in (EU) Regulation 2015/1136 within the risk assessment process of Regulation 402/2013, 1.1., 18/05/2017
- [7] SUBSET-026-2, System Requirements Specification Chapter 2 Basic System Description, 05/07/2023, 4.0.0
- [8] SUBSET-026-3, System Requirements Specification Chapter 3 Principles, 05/07/2023, 4.0.0
- [9] Aselsan Dergi, Sayı 117, Ekim 2023, Sayfa 192-195
- [10] EN 50716:2023, Railway Applications — Requirements for software development
Comparison and Harmonization of RAMS Management According to EN 50126-1 and Common Safety Methods According to CSM-RA 402/2013: A Case Study on the ETCS Odometer Function
Öz
With the development of railway technologies, the complexity and functional dependencies of systems are increasing; this situation makes it mandatory to address the RAMS Management with more structured and systematic approaches. Worldwide, this requirement is widely met within the framework of a comprehensive system life cycle model with the EN 50126-1 standard. In addition, the CSM-RA 402/2013/EU regulation, which has become mandatory for all new and significant changes subject to European Union legislation, provides a common safety method based on systematic risk analysis and risk acceptance principles. Although both approaches have different origins, they create an inclusive structure in systematic risk management, traceability, and safety assurance processes. In this study, RAMS management according to EN 50126-1 and the common safety assessment process carried out according to CSM-RA 402/2013 are compared at a technical level, and the principles of harmonization are addressed in terms of requirement structures, analysis approaches, and documentation outputs. The comparative analysis is concretized with an applied case study on the odometer function within the ETCS (European Train Control System). As a result, the applicability of standard-based RAMS management and regulation-based CSM-RA process together has been demonstrated, and the effectiveness of this inclusive approach in providing safety assurance in complex safety-critical railway systems has been revealed.
Kaynakça
- [1] EN 50126‑1:2017+A1:2024, Railway applications — The specification and demonstration of Reliability, Availability, Maintainability and Safety (RAMS), Part 1: Generic RAMS process
- [2] EN 50126‑2:2017+A1:2024, Railway applications — The specification and demonstration of Reliability, Availability, Maintainability and Safety (RAMS), Part 2: Systems approach to safety
- [3] EN 50129:2018, Railway applications - Communication, signalling and processing systems – Safety related electronic systems for signalling
- [4] COMMISSION IMPLEMENTING REGULATION (EU) No 402/2013 of 30 April 2013 on the common safety method for risk evaluation and assessment and repealing Regulation (EC) No 352/2009
- [5] Guide for the application of the Commission Regulation on the adoption of a common safety method on risk evaluation and assessment as referred to in Article 6(3)(a) of the Railway Safety Directive, 1.1, 06/01/2009
- [6] Guideline for the application of harmonised design targets (CSM-DT) for technical systems as defined in (EU) Regulation 2015/1136 within the risk assessment process of Regulation 402/2013, 1.1., 18/05/2017
- [7] SUBSET-026-2, System Requirements Specification Chapter 2 Basic System Description, 05/07/2023, 4.0.0
- [8] SUBSET-026-3, System Requirements Specification Chapter 3 Principles, 05/07/2023, 4.0.0
- [9] Aselsan Dergi, Sayı 117, Ekim 2023, Sayfa 192-195
- [10] EN 50716:2023, Railway Applications — Requirements for software development
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Sistem Mühendisliği |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 20 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 20 Ocak 2026 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: 23 |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Cumhuriyetin 1950 yılına kadar olan döneminde, doğru bir ulusal politika olarak demiryollarına önem verilmiştir. Gerçekleştirilen planlar sonucunda, ülkenin önemli yerleşim ve üretim merkezleri demiryolu ağlarıyla birbirine bağlanmıştır. 1940’lara kadar süren bu demiryolu inşa döneminden sonra demiryolları için durgunluk dönemi başlatmış, 1990' lara kadar devam etmiştir.
Türkiye’de ulaştırma modlarında yolcu ve yük taşımacılığında karayolu hâkimdir. Türkiye’deki yolcu trafiği ve yük trafiği artışının devam edeceği düşünüldüğünde, yolcu ve yük taşıma talebinin artık tamamen karayolu ağırlıklı olarak sürdürülebilmesi mümkün görülmemektedir. Raylı sistemlerin etkin bir şekilde kullanılması vazgeçilmez bir zorunluluktur. Bu durum son yıllarda diğer ulaştırma modlarına yapılan yatırımlarla değişmeye başlamış, özellikle raylı sistem taşımacılığında şehirlerarası ve kentiçi taşımacılık oranı artış eğilimindedir.
Son yıllarda Asya’dan Avrupa’ya yapılan ticaretin artması, Türkiye’nin de bu koridorlar üzerinde bulunması sebebiyle ulaştırma sektörü daha önemli hale gelmiştir. Türkiye jeopolitik konumu gereği uluslararası ulaştırma koridorlarının geçiş merkezinde bulunmaktadır.
2017 yılında açılan Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demiryolu hattı ile; Çin'den yola çıkan yükün Kazakistan ve Türkmenistan üzerinden Hazar Denizi ile Bakü Alat Limanı'na, oradan da Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınması mümkün hale gelmiştir. Bakü-Tiflis-Kars projesi ile bölgede yeni bir enerji koridoru yaratılmıştır. Türkiye’nin; BTK ve Marmaray projeleriyle ile birlikte Çin-Avrupa demiryolu trafiğinde önemli bir rol üstlenmesi öngörülmektedir.
Türkiye yüksek hızlı tren hatları ile 2009 yılında tanışmıştır. 2011 tarihinde Ankara–Konya, 2013 tarihinde Eskişehir–Konya, 2014 tarihinde Ankara-İstanbul ve İstanbul-Konya, 2023 tarihinde Ankara-Sivas hatları yapımı ve hizmete açılmasıyla beraber 2023 yıl sonunda ? kilometrelik Yüksek Hızlı Tren Hattı işletmeciliğine ulaşılmıştır. Ankara-İzmir ve Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli projeleri için yapım çalışmaları hızla sürmektedir.
Ülkemizde kara araç sayısının her yıl artması, nüfus yoğunluğunun belirli bölgelerde toplanması gibi sebeplerle, ulaştırma sektöründeki enerji tüketimi her yıl düzenli olarak artmaktadır. Ulaşım sektörünün petrol ürünlerine, dolayısıyla neredeyse tamamen ithal kaynaklara olan bağımlılığı hem Türkiye enerji sektörü hem de çevre için önemli sorunlar doğurmaktadır. Artışın hızla devam ettiği düşünüldüğünde enerji tüketimi ve çevresel etkileri azaltmak açısından taşıma talebinin artık neredeyse tamamının karayolu ile sürdürülebilmesi mümkün görülmemektedir.
Son 20 yılda Türkiye’deki kent nüfus sayısının neredeyse iki katına çıkmış olması yoğun yerleşim bölgeleri oluşmasını sağlamıştır ve bu da ulaşım ihtiyaçlarındaki artışı doğurmuştur. Şehirlerdeki hızlı büyüme ve nüfus artışından çok daha hızlı meydana gelen araç sayısındaki artış özellikle büyük şehirlerde trafik sıkışıklığı, gürültü kirliliği, hava kirliliği gibi sorunların artmasına neden olmuştur. Fosil yakıtlarla işletilen konvansiyonel karayolu toplu taşıma araçlarının gerek çevre kirliliğini arttırdığı gerek yeterli güvenilirlik, konfor, hız sağlayamadığı için efektif çözüm olmadığı görülmüştür. Bu sorunlara ancak raylı sistem taşımacılığının çözüm olacağı düşünülmektedir.
1950li yıllardan 1990lı yıllara kadar çoğu ülkede olduğu gibi Türkiye’de de demiryolu ile yük ve yolcu taşımacılığı oranı azalmıştır. Demiryolu taşımacılığı oranındaki düşüşün ana nedeninin demiryolu sektörünün devlet tekelinde olması ve bu nedenle rekabetin olmaması olduğu düşünülmüştür. Demiryolu taşımacılık oranının artırılması için çoğu ülkede olduğu gibi Türkiye’de demiryolu sektörünün yeniden yapılanma ve serbestleşme süreci hukuki olarak 1 Kasım 2011 tarihinde başlatılmıştır. Günümüzde, demiryolu sektörünün sadece diğer ulaştırma türleri karşısında rekabet gücünü arttırmaya değil, birden fazla işleticinin faaliyetine olanak sağlayacak şekilde sektör içinde de rekabet yaratılmaya çalışılmaktadır.
Türkiye'de raylı sistem ve ulaşım alanında son yıllarda birçok gelişme olmuştur. Yaşanan bu gelişmelere rağmen söz konusu alanlarda ulusal düzeyde bilimsel, akademik eser sayısının az olduğu görülmektedir. Bu husustaki eksikliğin kapatılmasına yönelik olarak Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nde hakemli makalelerin yayınlanması için gerekli altyapı hazırlanmıştır. Dergimiz raylı sistem alanında bilimsel yayınlar sunan çok disiplinli uluslararası hakemli bir dergidir. Gönderilen çalışmalar çift taraflı kör hakemlik uygulaması ile değerlendirilmektedir. Hakem havuzumuz, alanında uzman akademisyenlerden, demiryolu ve kent içi raylı sistem taşımacılığı çalışanlarından oluşmaktadır.
Burada, demiryolu ve kent içi taşımacılık konusunda akademisyenlerin, uygulayıcıların geliştirdikleri yeni bilgi ve uygulamaları paylaşabilecekleri bir platform meydana getirmek amaçlanmıştır. Dergimizde; hakemli araştırma makaleleri ve derleme makaleler yayınlanmaktadır.
Raylı Sistemler konusuyla; elektrik-elektronik mühendisliği, bilgisayar mühendisliği, makine mühendisliği, inşaat mühendisliği, malzeme mühendisliği, endüstri mühendisliği, çevre mühendisliği, işletme, iktisat, lojistik, ulaştırma gibi faklı disiplinler ilgilenmektedir. Bu nedenle demiryolu mühendisliği dergisi çok disiplinli olup aşağıdaki dört ana başlık altındaki konuları kapsamaktadır:
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Mühendisliği (Railway Electrical & Electronics Engineering)
- Demiryolu Sinyal Sistemleri (Railway Signaling Systems)
- Demiryolu Sinyalizasyon Sistemi Tasarımı (Railway Signalling Systems Design)
- Elektrifikasyon ve Enerji Besleme (Electrification & Energy Supply)
- Telekomünikasyon (Telecommunications)
- Raylı Ulaşım Sistem Elektrotekniği (Electrotechnical for Railway Systems)
- Demiryolu Araçlarının Cer Sistemleri (Railway Traction System)
- Kumanda ve Kontrol (Command and Control)
- Güç Elektroniği Sistemleri (Power Electronic Systems)
- Enerji Sistemlerinin Analizi (Power System Analysis)
- İndüksiyon Makinalarının Kontrolü (Control of Induction Machines)
- Doğrusal Olmayan Kontrol Sistemleri (Nonlinear Control Systems)
- Güvenlik Öncelikli Bilgisayar Sistemleri (Safety Critical Computer Systems)
- Elektrik Makinalarının Dinamiği (Dynamics of Electrical Machines)
- Temel Elektrik Makinaları (Basic Electrical Machinery)
- Kontrol Merkezleri (Control Centers)
- Varlık Yönetimi (Asset Management)
- Sertifikasyon & Homologasyon (Certification & Homologation)
- Bakım (Maintenance)
- RAMS (Güvenirlik, Bulunabilirlik, Sürdürülebilirlik ve Emniyet Analizleri (Reliability, Availability, Maintainability and Safety)
- Veri ve Dijital Demiryolu (Data and the Digital Railway)
- Cer Sistemleri Analiz ve Tasarımı (Analysis and Design of Traction Systems)
- AC ve DC Cer Sürücü Kontrolü (AC and DC Traction Control)
- Katener Kontak Sistemleri (Catenary Power Systems)
- Modern Kontrol Sistemleri (Modern Control Systems)
- Nöro-Bulanık Kontrol (Neuro-Fuzzy Control)
- SCADA Sistemleri (SCADA Systems)
- Modern Kontrol Sistemleri (Modern Control Systems)
- Elektronik ve Röleli Koordinasyon Sistemleri (Electonics and Relay Coordination Systems)
- Raylı Sistemlerde İleri Sinyalizasyon Sistemleri (Advanced Signaling in Rail Systems)
- Bilgisayar Güvenilirliği ve Güvenliği (Computer Reliability and Security)
- Raylı Sistemlerde Haberleşme (Rail Systems Communications)
- Raylı Sistemlerde Trafik Kontrolü (Traffic Flow in Rail Systems)
- Raylı Sistemlerde Operasyon ve Kontrol (Rail systems Operation and Control)
- Raylı Sistemlerin Sinyalizasyonu (Konvansiyonel, CBTC, ERTMS, ECTS Vb) (Rail Systems Signalization(Conventional, CBTC, ERTMS, ECTS Etc))
- Raylı Sistemlerin Elektrifikasyonu (AC ve DC) (Rail System of Electrification (AC and DC))
- Raylı Ulaşım Araçlarında Hareket Kontrolü (Rail Transport Vehicles Motion Control)
- Raylı Sistemlerin (ve Bu Sistemlerde Kullanılan Araçların) Enerji Verimli Tasarımı ve Kullanılması (Rail Systems (and in These Systems Used Cars), and Using Energy Efficient Design)
- Enerji Verimli Livre Optimizasyonu Ve Filo Yönetimi (Energy Efficient Livre Optimization And Fleet Management)
- Raylı Ulaşım Araçlarının Otomasyonu (Means Of Rail Transport Automation)
- Raylı Ulaşım Sistemlerine Yönelik SCADA Uygulamaları (Rail Transport Systems SCADA Applications)
- Raylı Ulaşım Sistemlerinde Yolcu ve Sürücü Bilgilendirme (Rail Transport Systems Passenger and Driver Information)
- Raylı Ulaşım Sistemlerinde Haberleşme (Rail Transport Systems Communications)
- Raylı Sistemlerde Fonksiyonel Güvenlik (Rail Systems Functional Security)
- Raylı Ulaşım Sistemlerinde Acil Durum ve Afet Planlaması (Rail Transport Systems, Emergency and Disaster Planning)
- Raylı Ulaşım Sistemlerinin Simülasyonu (Rail Transport Systems Simulation)
- Raylı Ulaşım Sistem Bilişimi (Rail Transport System İnformatics)
Raylı Sistemler Makina Mühendisliği (Railway Mechanical Engineering)
- Raylı Sistemler Mekaniği (Mechanics of Railway Systems)
- Demiryolu Araçları ve Komponentleri Tasarımı ve Analizi (Design and Analysis of Railway Vehicles and Components)
- Konstrüksiyon Sistematiği (Design Methodology)
- Deneysel Mekanik (Experimental Mechanics)
- Gürültü ve Titreşim Kontrolü (Noise and Vibration Control)
- Uluslararası Standartlara göre Demiryolu Araçlarının Testi ve Kabulü (Testing and Acceptance of Railway Vehicles According to International Standards)
- Raylı Sistemlerde Yakıt ve Yağlayıcılar (Railway Systems Fuel and Lubricants)
- Sonlu Elemanlar Analizi (Finite Element Analysis in Engineering)
- Ray Çeliklerinin Özellikleri ve Karakterizasyonu (Mechanical Properties of Rail Steel)
- Teknik Özellikler (Technical Specifications)
- İşletme Performansı (Operational Performance)
- Raylı Sistem Aracı Satın Alma Stratejileri (Rolling Stock Purchasing Strategy)
- Oturma Kapasitesi, Tren İçin Servis, İç Tasarım (Seat Capacity, on Board Service and Internal Design)
- Demiryolu Aracı Depoları (Rolling Stock Depots)
- Tahrik Gücü, Cer (Motive Power, Traction and Rolling Stock)
- Enerji ve Çevre (Energy and Environment)
- Varlık Yönetimi (Asset Management)
- Sertifikasyon & Homologasyon (Certification & Homologation)
- Demiryolu Araçlarında Bakım ve Tamir Maintenance and Repair of Rolling Stock
- Atık Su Sistemi (Disposal System)
- RAMS (Güvenirlik, Bulunabilirlik, Sürdürülebilirlik ve Emniyet Analizleri (Reliability, Availability, Maintainability and Safety)
- Raylı Sistem Araçları Dinamiği (Rail Systems Rolling Stock Dynamics)
- Ray ve Teker Etkileşimi (Rail and Wheel Interaction)
- Tren ve Hat Etkileşimi (Train and Track Interaction)
- Boji ve Vagon Tasarım Temelleri (Bogie and Wagon Design Fundamentals)
- Tren Aerodinamiği (Train Aerodynamics)
- Ergonomi ve Estetik (Ergonomics and Aesthetics)
- Raylı Sistemlerde Testler ve Kalibrasyon (Testing and Calibration in Rail Systems)
- (Certification in Rail Systems)
- Depo İşletme (Depot Operation)
- İleri Mühendislik Malzemeleri (Advanced Engineering Materials)
- Malzeme Öznitelikleri ve Belirlenmesi (Material Characterization)
- Tahribatsız Testler (Nondestructive Tests)
- Korozyon (Corrosion)
- Seramik Malzemeler (Ceramic Materials)
- Aşınma (Component Wear)
- Raylı Sistemlerde Çeken ve Çekilen Araçlar İle Yürüyen (Hareketli) Aksamlarının Yapısal Mukavemetlerinin Deneysel ve Sayısal Karakterizasyon, İyileştirme ve Geliştirme Çalışmaları (Rail Systems, and Marched with the Tools Taken (Moving) the Strength of Experimental and Numerical Characterization of Structural Components, Improvement and Development Activities)
- Raylı Sistemler için Yakıtlar ve Enerji Teknolojisi (Rail Systems for Fuels and Energy Technology)
- Raylı Sistemler için Yağlayıcılar ve Atık Yağ Yönetimi (Rail Systems for Lubricants and Waste Oil Management)
- Raylı Sistemlerde Çeken ve Çekilen Araçların Seyir Dinamiği ve Titreşim Karakterizasyon, İyileştirme ve Geliştirme Çalışmaları (Rail Systems and Withdrawn Vehicles Looking Dynamics and Vibration Characterisation, Improvement and Development Activities)
- Raylı Sistemlerde Çeken ve Çekilen Araçların Boji Sistemleri, Boji Dinamik Karakterizasyon, İyileştirme ve Geliştirme Çalışmaları (Rail Systems and Withdrawn Vehicles Bogie Systems, Bogie Dynamic Characterization, Optimization and Development)
- Hızlı Tren Setlerinin Aerodinamik Özelliklerinin Karakterizasyon, İyileştirme ve Geliştirme Çalışmaları (High Speed Train Sets of The Aerodynamic Properties of The Characterisation, Improvement And Development Activities)
- Şehir İçi, Şehirlerarası Raylı Sistemler İle Yolcu Taşımacılığında Yolcu Konforu Değerlendirme ve İyileştirme Çalışmaları (Inner-City, Inter-City Rail Passenger Transportation Passenger Comfort With The Systems Evaluation And Improvement)
- Raylı Sistemlerde Akustik Problemlerin Çözümü, Yolcu Konforu ve Yaşam Alanlarına Olan Gürültü Etkilerinin İncelenmesi, Karakterizasyonu ve Etkilerinin Azaltılması Araştırmaları (Acoustic Solution of Problems in the Rail System, Passenger Comfort and the Investigation of the Noise Impact on Living Spaces, Reducing the Effects of Research of Characterization and)
- Raylı Sistemlerde Ray-Tekerlek Etkileşimi Problemleri, Aşınma Değerlendirmeleri ve Modellenmesi ve İyileştirilmesi, Altyapıya Gelen Zorlanmaların Azaltılması için Yürüyen Aksamlar Üzerinde Karakterizasyon, İyileştirme ve Geliştirme Çalışmaları (Rail Systems, Rail-Wheel Interaction Problems, Wear Reviews and Modeling and Reduction of Strain From The Infrastructure, Improving The Driveline For Characterisation, Improvement and Development Activities)
- Raylı Sistemlerde Yeni Nesil Yüksek Teknolojili Hafifletilmiş Optimum Gövde Yapısal ve Yürüyen Aksam Tasarım, Karakterizasyon ve Değerlendirmesi (A New Generation of High-Tech Rail Systems Structural Optimum Body and Undercarriage Design Mitigated, Characterization And Evaluation)
Raylı Sistemler İnşaat Mühendisliği (Railway Civil Engineering)
- Raylı Sistem Köprüleri (Bridges)
- Raylı Sistem Viyadükleri (Viaducts)
- Raylı Sistem Tünelleri (Tunnels)
- Raylı Sistemler Altyapısı ve Toprak İşleri (Earthworks)
- Peyzaj Tasarımı (Landscape Design)
- Çevresel Etki Değerlendirmesi (Environmental Impact Assessment)
- Demiryolu Yatırımlarında Planlama ve Proje Yönetimi (Planning and Project Management of Railway Investments)
- Kentiçi Raylı Sistemlerinin İşletilmesi (Operation of Urban Railway Transportation Systems)
- Demiryolu Üstyapısında Özel Konular (Special Topis on Railway Superstructure)
- Betonarme Köprüler (Concrete Bridges Design)
- Zeminlerin İyileştirilmesi (Soil Improvement)
- Çelik Köprülerin Projelendirilmesinde İleri Yöntemler (Advanced Methods in Steel Bridge Design)
- Yüksek Hızlı Demiryolları (High Speed Railways)
- Demiryolu Üstyapısı Hesaplamaları (Railway Superstructure Computations)
- Varlık Yönetimi (Real Estate Management)
- Sertifikasyon & Homologasyon (Certification & Homologation)
- Bakım (Maintenance)
- RAMS (Güvenirlik, Bulunabilirlik, Sürdürülebilirlik ve Emniyet Analizleri (Reliability, Availability, Maintainability and Safety)
- İleri Altyapı Tasarımı (Advanced Substructure Design)
- İleri Hat Tasarımı (Advanced Track Design)
- Ray ve Teker Etkileşimi (Rail and Wheel Interaction)
- Hatlarda Test, İnceleme ve Hata Tespiti (Testing, Inspection and Fault Analysis on Tracks)
- Raylı Sistemler Hat Dinamiği (Track Dynamics in Rail Systems)
- Raylı Sistemler Hat Bakım Yönetimi (Track Maintenance Management in Rail Systems)
- Tren ve Hat Etkileşimi (Train and Track Interaction)
- Raylı Sistemlerin Üst ve Altyapılarının Yapımı ve Bakımı (The Top of The Rail System and The Construction and Maintenance of Infrastructures)
- Raylı Sistemlerin Çevresel Etkileri ve Dışsal Maliyetler (The Environmental Impact of The Rail System and External Costs)
- Raylı Sistemlerin İnşaat ve İşletme Maliyetleri (Construction and Operating Costs of The Rail System)
- Raylı Sistemlerde Sürdürülebilirlik (Rail Systems Sustainability)
- Raylı Sistem Sanat Yapılarında Zemin Etütleri (Railway Art Builds Ground)
- Raylı Sistem Sanat Yapılarının Tasarımı (Tünel, Viyadük) ve Bunlara İlişkin İnşaat Yöntemlerinin Seçilmesi (Art Design of The Rail System (Tunnels, Viaducts) and The Construction Method Selecting)
- Raylı Sistem Üstyapılarının Yerinde Statik ve Dinamik Testleri (Rail System in Place of The Static and Dynamic Tests of Superstructure)
- Yorulma Testleri (Raylar, Çelik Köprü Taşıyıcı Sistem Elemanları) (Fatigue Tests (Rails, Steel Bridge Carrier System Elements))
- Ray Tekerlek Etkileşimine Bağlı Üstyapı Bozulmaları (Ondülasyonlar, Titreşim Artışı, Deformasyonlar vb) ve Raylı Sistem Üstyapılarının Yorulma Ömürlerinin Saptanması (Ray Wheel Depends on the İnteraction of Superstructure Corruptions (Ondülasyon, İncrease İn Vibration, Deformation, Etc.) and Determination of The Fatigue Life of Railway Superstructure)
- Raylı Sistemlerde Üstyapı Elemanlarının Karakterizasyonu, Seçimi (Characterization of the Superstructure Elements, Selection of the Rail System)
- Üstyapı Tipleri ve Tasarımı (Pavement Types and Design)
- Geometrik Standartların Belirlenmesi (Determination of Geometric Standards)
- Kazalar ve Risk Analizi (Accidents and Risk Analysis)
- Betonarme Ve Çelik Köprüler (Reinforced Concrete and Steel Bridges)
- Raylı Sistemlerde Güzergah Tayini ve Zemin Etüdü (Dolgu, Yarma, Viyadük Ve Tüneller Dahil) Determination of Routes and Rail System in Ground Survey (Fill, Splitting, Viaducts And Tunnels))
- Şehir İçindeki Raylı Sistemlerde Aç – Kapa Yönteminin Gerektirdiği İksa Ve Anayapıların Boyutlandırılması (Within a City Rail Systems Cut-And-Cover Method Requires Synthesis and Dimensioning of the Retaining Wall And)
- Riskli Arazilerde Heyelan Etütlerinin Yapılması. Drenaj ve Heyelan Önleme Projelerinin Hazırlanması (Risk of Landslides in Land Surveying. Drainage and Landslide Prevention Project Preparation Of)
Raylı Sistemler İşletmeciliği, Lojistik ve Diğer (Railway Operation, Logistics etc)
- İstasyon Yönetimi ve İşletimi (Station Management and Operation)
- Tarife Politikası (Fares Policy)
- Servis Kalitesi (Service Quality)
- İş Çeşitlendirme (Business Diversification)
- Pazarlama ve Reklam (Marketing and Advertising)
- Olağan Şartlarda Trafik Yönetimi ve İşletme (Traffic Management and Operations Under Regular Conditions)
- Olağanüstü Şartlarda Trafik Yönetimi ve İşletme (Traffic Management and Operations Under Extreme Natural Hazardous Events)
- Kombine Taşımacılık (Combined transport)
- Ulaştırma Ekonomisi (Transport Economics Including Cost and Production Functions, Capacity, Demand, Pricing, Externalities, Modal Studies)
- Intermodal Rekabet (Intermodal Competition)
- Modal Tamamlayıcı (Modal Complementarity)
- Trafik Kestirimi (Traffic Forecasting)
- Hareketlilik Eğilimleri (Mobility Trends)
- Kullanıma Kabul (Commissioning into Use)
- Kapasite Yönetimi (Capacity Management)
- İstasyon Yeri Seçimi (Station Location Choice)
- İstasyon Tasarımı (Station Design)
- İstasyon İşlevselliği (Station Functionalities)
- Kent İçi ve Bölgesel Ağ Bağlantıları (Connections with Urban and Regional Networks)
- Mimari Tasarım (Architectural Design)
- Proje Yapıları (Kamu Mülkiyeti, Yap İşlet Devret, Franchising) (Project Architecture (Public ownership, PPP, Franchises, …))
- Trenlerin Altyapıya ve İstasyonlara Erişimi (Train Access to Infrastructure and Stations)
- Trafik Akışı (Traffic Flow)
- Demiryolu Ağlarının Tasarımı ve Analizi (Design and Analysis of Transportation Networks)
- Kontrol ve Çizelgeleme (Control and Scheduling)
- Optimizasyon (Optimization)
- Kuyruk Teorisi (Queuing Theory)
- Logistik (Logistics)
- Tedarik Zincirleri (Supply Chains)
- İstatiksel, Ekonometri ve Matematiksel Modellerin Ulaştırma Problemlerine Uygulanması ve Geliştirilmesi (Development and Application of Statistical, Econometric and Mathematical Models to Address Transportation Problems)
- Maliyet Modelleri (Cost models)
- Fiyatlama ve/veya Yatırım (Pricing and/or Investment)
- Yolcu veya Nakliyeci Davranışları (Traveler or Shipper Behavior)
- Fayda Maliyet Metodolojileri (Cost-benefit Methodologies)
- Demiryolu Emniyeti (Railway Safety)
- Demiryollarında Fonksiyonel Emniyet (Functional Safety in Railways)
- Optimizasyonda Numerik Metotlar (Numerical Methods in Optimization)
- Endüstriyel Otomasyon (Industrial Otomation Systems)
- Raylı Sistem Eğitimi (Rail Education)
- Raylı Sistem Düzenlemeleri (Rail Governance & Regulation)
- Raylı Sistem Ulaştırma Sistemlerinin Tasarımı ve/veya Analizi (Design and/or Analysis of Rail Transportation Systems)
- Raylı Ulaştırma Sistemleriyle İlgili Ortaya Çıkan Yeni Teknolojiler (Emerging Technologies Related Rail Transportation Systems)
- Raylı Sistem Ulaştırmasının Çevresel Etkileri (Environmental Impacts of Rail Transportation)
- Raylı Sitem Kazaları ve Olayları (Rail Accidents and Incidents)
- Tehlikeli Mal Taşımacılığı (Carriage of Dangerous Goods by Rail)
- Politika ve Uygulama (Policy and Practice)
- Trafik Psikolojisi ve Davranışı (Traffic Psychology and Behaviour)
- Altyapı ve Yatırım Değerlemesi (Infrastructure and Investment Appraisal)
- Hükümet Politikalarını Değerlendirilmesi (Evaluation of Public Policies)
- Lojistik ve İşletme Modelleri (Logistics and Operations Models)
- Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi (Logistics and Supply-chain Management)
- Hafif Raylı Sistem / Kent İçi Taşıma (Light Rail / Urban Transit)
- Metrolar (Metros)
- Maglev (Maglev)
- Pnomatik Kapsül Taşımacılığı / Hyperloop (Pneumatic Capsule Transport / Hyperloop)
- Araç, Altyapı ve Çevre Etkileşimi (Interaction of Vehicles with the Infrastructure and the Environment)
- Intermodal taşımacılık (Inter-modal Transport)
- Multimodal Taşımacılık (Multi-modal Transport)
- Ergonomi (Human Factors)
- Güvenislik ve Emniyet (Reliability and Safety)
- Müşteri Arayüzleri (Customer Interfaces)
- Demiryolu Mühendisliği Eğilimleri (Railway Engineering Trends)
- İleri Yöneylem Araştırması (Advanced Operational Research)
- Taşıma Şebeke Analizi (Transport Network Analysis)
- Servis Kalitesi Yönetimi (Service Quality Management)
- Taşıma ekonomisi (Transport Economy)
- Raylı Sistemler İşletme Yönetimi (Rail Systems Operations Management)
- Risk Analizi ve Yönetimi (Risk Analysis and Management)
- Raylı Sistemler Proje Yönetimi (Rail Systems Project Management)
- Risk ve Güvenlik Analizi ve Yönetimi (Risk and Security Analysis and Management)
- İnsan Faktörü (Human Factor)
- Kaza İnceleme ve Raporlama (Accident Investigation and Reporting)
- Raylı Sistemler Emniyet Standartları ve Yasal Düzenlemeler (Rail Systems Safety Standards and Regulations)
- Raylı Sistemler Emniyetli Proje Yönetimi (Rail systems Safety Project Management)
- Raylı Sistemlerin Planlanması (Yüksek Hızlı Tren, Şehirlerarası Tren) ((Planning of the Rail System (High Speed Rail, Intercity Train))
- Kentsel Toplu Taşımada Raylı Sistemlerin Planlanması (Metro, Hafif Raylı ve Cadde Tramvayı) (Urban Planning of Rail Public Transport System (Metro, Light Rail and Streetcar Named Streets))
- Raylı Sistemlerin Projelendirilmesi ve Yapımı (Hızlı Tren, Şehirlerarası Tren, Kentsel Raylı (Metro, Hafif Raylı ve Cadde Tramvayı) (Design and Construction of The Rail System (High-Speed Railway, İnter-City Railway, Urban Railway (Metro, Light Rail and Streetcar Named Streets))
- Raylı Sistemlerin İşletilmesi (The Operation of The Rail System)
- Raylı Sistem Yatırımlarının Planlanması (Planning of İnvestment in The Rail System)
- Raylı Sistem Yatırımlarının Ekonomik Değerlendirilmesi (Economic Evaluation of İnvestment in The Rail System)
- Tren Kazaları (Train Accidents), Raylı Sistem Kazaları (Rail System Accidents)
Shift2Rail de belirlenen aşağıdaki konular Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nin kapsamına girmektedir:
IP1 Cost-efficient and reliable trains:
- Traction
- Train Control and Monitoring System
- Carbodyshell
- Running Gear
- Brakes
- Doors and Intelligent access systems
- Train interiors
- Heating, Ventilation and Air-Conditioning (HVAC)
IP2 Advanced traffic management and control systems:
- Smart, fail-safe communications and positioning systems
- Traffic Management Evolution
- Automation
- Moving block (MB) and train integrity
- Smart procurement and testing
- Virtual coupling
- Cyber security
IP3 Cost Efficient and Reliable High Capacity Infrastructure:
- New directions in switches and crossings
- Innovative track design and materials
- Cost effective Tunnel & Bridge solutions
- Intelligent system maintenance
- Energy efficiency
- Improved station concepts
IP4 IT Solutions for attractive railway services:
- Technical framework
- Customer experience applications
- Multimodal travel services
IP5 Technologies for sustainable and attractive European rail freight:
- Implementation Strategies and Business Analytics
- Freight Electrification, Brake and Telematics
- Access and Operation
- Wagon design
- Novel Terminal, Hubs, Marshalling yards, Sidings
- New Freight Propulsion Concepts
- Sustainable rail transport of dangerous goods
- Long-term vision for an autonomous rail freight system
Cross-cutting themes and activities:
- Long-term needs and socio-economic research
- Smart materials and processes
- System integration, safety and interoperability
- Energy and sustainability
- Human capital
Raylı Sistem alanında yapılan aşağıdaki konular:
- Trafik ve ulaşım ortamlarında insan, araç ve çevre faktörleri
- Trafik ve ulaşım alanında politika, planlama ve karar alma süreçleri
- Karşı önlem uygulama ve değerlendirmesi
- Kaza verilerinin modellemesi ve istatistiksel analizi
- Kaza ve yaralanma epidemiyolojisi
- Trafik ve ulaşım ortamlarında acil durum ve olay planlaması
- Trafik ve ulaşım ortamlarında travma
- Akıllı Ulaşım Sistemleri
JR RTRI tarafından "Digitalization Technology Innovation Project" başlığı altında belirlenmiş aşağıdaki konular:
- Digitalization Technology Innovation Project
- Obstacle detection in the level crossing
- Sensing of hazards in the environment tracks
- Track maintenance based on 3D point could data
- Safety monitoring around the train
- Obstacle detection in and around the tracks
- Condition monitoring of underfloor equipment of vehicles
- Condition monitoring of overhead contact lines
- Condition monitoring of structures and tracks
- Support for drivers training using eye tracking
- Support for prevention of lowering driver’s arousal level
- Assessment of state of the drivers based on physiological indicators
- Vehicle maintenance based on onboard sensing data
- Condition monitoring of vehicle equipment
- Early detection of abnormality of structures and tracks based on onboard sensing data
- Automatic decision of train operation based on the line and vehicle information
- Wayside equipment control by radio communications
- Automation of machine learning process
- Earthquake early warning based on machine learning of seismic waveform
- Data platform
- Application of 5G and millimeter waves for train control
- Train-to-train radio communications
- Coordinated power control including external grid
- Train operation for energy savings
Yazım Kuralları
1. Dergimiz Araştırma Makalesi şablonuna buradan erişebilirsiniz. Yayınlanmak üzere dergimize gönderilen makalelerin şablon üzerinde ve şablonda belirtilen kurallara uygun hazırlanması zorunludur. Aksi durumda ön kontrol aşamasında hakem değerlendirmesine girmeden reddedilir. Türk yazarlar tarafından hazırlanan İngilizce makaleler kabul edilmemektedir. Derleme Makaleler için kontenjan sınırlaması vardır, Editör ile iletişime geçiniz.
2. Dergimizde yayınlanmak istenen tüm makaleler için; “Telif Hakkı Devir Formu” tüm yazarlar tarafından imzalanmalı, taranarak .pdf formatında sisteme yüklenmelidir.
3. Tüm yazarların ORCID numarasına sahip olması zorunlu hale getirilmiştir. ORCID numarası almak için https://orcid.org/register
4. Çok yazarlı makalelerde tüm yazarların https://dergipark.org.tr ye kayıtlı olması zorunludur.
5. İlk defa araştırma makalesi veya derleme makale hazırlayan veya bunlara hakemlik yapanların aşağıdaki İngilizce kaynakları okuması tavsiye edilir:
- Structuring your manuscript (Bağlantı ölü ise tıklayınız)
- Evaluating manuscripts (Bağlantı ölü ise tıklayınız)
- Writing Research Articles for Publication
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
- Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır. Demiryolu Mühendisliği Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşların aşağıdaki etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
- Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması beklenmektedir. Yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
- Çalışmanın oluşturulmasında içeriğe entelektüel açıdan katkı sağlamayan kişiler, yazar olarak belirtilmemelidir.
- Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
- Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri yayın kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
- Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklerin rızasının alındığını gösteren belgeye sahip olmalıdır.
- Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
- Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir.
- Başka bir dergide yayınlanmış çalışma Demiryolu Mühendiliği Dergisi’ne gönderilemez.
- Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
- Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
- Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
- Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
- Düşünce özgürlüğünü destekleme,
- Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
- Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
- Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
- Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
- Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
- Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
- Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
- "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
- Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
- Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
- Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
- Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
- Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
- Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
- Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
- Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
- Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
- Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.
- Yayın kurulu üyelerinin, çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
- Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
- Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
- Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
- Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.
Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
- Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörler ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Editoryal ve Kör Hakemlik Süreçleri
- Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.
Kalite Güvencesi
- Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.
Kişisel Verilerin Korunması
- Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.
Etik Kurul, İnsan ve Hayvan hakları
- Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.
Olası Suistimal ve Görevi Kötüye Kullanmaya Karşı Önlem
- Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.
- Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.
- Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
- Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
- Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
- Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.
- Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.
- Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.
Çıkar Çatışmaları
- Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder.
- Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
- Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
- Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
- Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
- Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
- Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
- Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
- Editörler, Demiryolu Mühendisliği Dergisi’ne gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
- Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
- Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nde yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
- Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.
- Demiryolu Mühendsiligi Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen demiryolumuhendisligi@gmail.com adresine e-posta yoluyla bildiriniz.
Ücretlendirme Politikası
- Dergimizde yazarların çalışmalarını makale olarak yayınlamaları ücretli olup, okuyucuların makale okumaları ve indirmeleri ücretsizdir. Ayrıca editörler, yayın ve danışma kurulu üyeleri de ücret almamaktadır.
Düzeltme ve Geri Çekme Süreçleri
- Ön değerlendirme aşamasına geçen makalenin geri çekilmesi mümkün değildir.
- Yayınlanan bir makalenin düzeltilmesi ancak sonraki sayılarda düzeltme başlığı altında yapılacak bir açıklama ile mümkündür.
İntihal Denetimi
- Demiryolu Mühendisliği Dergisi tüm makaleleri, İntihal Tespit Programı ithenticate 'den geçirildikten sonra değerlendirmeye alınır.
- Benzerlik oranı ölçütü % 20’dir. Uygun bulunmayan aday makale değerlendirilmeden yazarlarına iade edilir ya da gerekli düzeltmelerin yapılması için tekrar yazara/yazarlarına gönderilir.
Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci
Kör hakemlik, bilimsel yayınların en yüksek kalite ile yayınlanması için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem, bilimsel çalışmaların nesnel (objektif) bir şekilde değerlendirilme sürecinin temelini oluşturmaktadır ve birçok bilimsel dergi tarafından tercih edilmektedir. Hakem görüşleri, Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nin yayın kalitesinde belirleyici bir yere sahiptir. Demiryolu Mühendisliği Dergisi’ne gönderilen tüm çalışmalar aşağıda belirtilen aşamalara göre körleme yoluyla değerlendirilmektedir.
Körleme Hakemlik Türü
Demiryolu Mühendisliği Dergisi, tüm çalışmaların değerlendirme sürecinde çifte körleme yöntemini kullanmaktadır. Çift körleme yönteminde çalışmaların yazar ve hakem kimlikleri gizlenmektedir.
İlk Değerlendirme Süreci
Demiryolu Mühendisiliği Dergisi’ne gönderilen çalışmalar ilk olarak editörler tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, derginin amaç ve kapsamına uymayan, Türkçe ve/veya İngilizce olarak dil ve anlatım kuralları açısından zayıf, bilimsel açıdan kritik hatalar içeren, özgün değeri olmayan ve yayın politikalarını karşılamayan çalışmalar reddedilir. Reddedilen çalışmaların yazarları, gönderim tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde bilgilendirilir.
Ön Değerlendirme Süreci
Ön değerlendirme sürecinde editörler çalışmaların, giriş ve literatür, yöntem, bulgular, sonuç, değerlendirme ve tartışma bölümlerini dergi yayın politikaları ve kapsamı ile özgünlük açısından ayrıntılı bir şekilde inceler. Bu inceleme sonucunda uygun bulunmayan çalışmalar en geç bir ay içerisinde iade edilir. Uygun bulunan çalışmalar ise hakemlendirme sürecine alınır.
Hakemlendirme Süreci
Çalışmalar içeriğine ve hakemlerin uzmanlık alanlarına göre hakemlendirilir. Çalışmayı editörler, Demiryolu Mühendisliği dergisi hakem havuzundan uzmanlık alanlarına göre en az iki hakeme iletilir. Hakemler değerlendirdikleri çalışmalar hakkındaki hiçbir süreci ve belgeyi paylaşmayacakları hakkında garanti vermek zorundadır.
Hakem Raporları
Hakem değerlendirmeleri genel olarak çalışmaların; özgünlük, kullanılan yöntem, etik kurallara uygunluk, bulguların ve sonuçların tutarlı bir şekilde sunumu ve literatür açısından incelenmesine dayanmaktadır. Bu inceleme aşağıdaki unsurlara göre yapılır:
Giriş ve literatür: değerlendirme raporu çalışmada ele alınan problemin sunumu ve amaçları, konunun önemi, konuyla ilgili literatür kapsamı, güncelliği ve çalışmanın özgünlüğü hakkında görüş içerir.
Yöntem: değerlendirme raporu, kullanılan yöntemin uygunluğu, araştırma grubunun seçimi ve özellikleri, geçerlik ve güvenilirlik ile ilgili bilgilerin yanı sıra veri toplama ve analiz süreci hakkında görüş içerir.
Bulgular: değerlendirme raporu, yöntem çerçevesinde elde edilen bulguların sunumu, analiz yöntemlerinin doğruluğu, araştırmanın amaçları ile erişilen bulguların tutarlılığı, ihtiyaç duyulan tablo, şekil ve görsellerin verilmesi, kullanılan testlerin kavramsal açıdan değerlendirilmesine yönelik görüşler içerir.
Değerlendirme ve tartışma: değerlendirme raporu, bulgulara dayalı olarak konunun tartışılması, araştırma sorusuna/larına ve hipoteze/lere uygunluk, genellenebilirlik ve uygulanabilirlik ile ilgili görüş içerir.
Sonuç ve öneriler: değerlendirme raporu literatüre katkı, gelecekte yapılabilecek çalışmalara ve alandaki uygulamalara yönelik öneriler hakkında görüş içerir.
Stil ve anlatım: değerlendirme raporu, çalışma başlığının içeriği kapsaması, Türkçe'nin kurallara uygun kullanımı, gönderme ve referansların Dergi yayın ilkeleri başlığı altındaki örneklere doğrultusunda tam metnin diline uygun verilmesi ile ilgili görüş içerir.
Genel değerlendirme: değerlendirme raporu çalışmanın bir bütün olarak özgünlüğü, literatüre ve alandaki uygulamalara sağladığı katkı hakkında görüş içerir.
Değerlendirme sürecinde hakemlerin çalışmanın tipografik özelliklerine göre düzeltme yapmaları beklenmemektedir.
Hakem Değerlendirme Süreci
Hakem değerlendirme süreci için hakemlere verilen süre 2 haftadır. Hakemlerden gelen düzeltme önerilerinin yazarlar tarafından 2 hafta içerisinde tamamlanması zorunludur. Hakemler bir çalışmanın düzeltmelerini inceleyerek uygunluğuna karar verebilecekleri gibi gerekliyse birden çok defa düzeltme talep edebilir.
Değerlendirme Sonucu
Hakemlerden gelen görüşler, editörler tarafından en geç 2 hafta içerisinde incelenir. Bu inceleme sonucunda editörler çalışmaya ilişkin nihai kararını alırlar.
Yayın Değerlendirme Süreci Ne Kadar Sürmektedir?
Demiryolu Mühendisliği Dergisine’ne gönderilen çalışmaların yayın değerlendirme sürecinin yaklaşık 2 ay içerisinde sonuçlandırılması öngörülmektedir. Ancak, hakem ya da editörlerin yazar(lar)dan düzeltme istedikleri tarih ile yazar(lar)ın düzeltmeleri tamamladıkları tarih arasındaki süre, bu 2 aylık süreye dahil edilmemektedir.
Değerlendirme Sonucuna İtiraz Etme
Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nde değerlendirme sonucuna, yazar(lar)ın itiraz etme hakkı saklıdır. Yazar(lar), çalışmaları için yapılan değerlendirme sonucu görüş ve yorumlara ilişkin itiraz gerekçelerini bilimsel bir dille ve dayanaklarını referans göstererek “demiryolumuhendisligi@gmail.com” adresine e-postayla iletmelidir. Yapılan itirazlar editörler tarafından en geç bir ay içerisinde incelenerek (Çalışmanın hakemlerine yapılan itirazlar hakkında görüş talep edilebilir) yazar(lar)a olumlu veya olumsuz dönüş sağlanır. Yazar(lar)ın değerlendirme sonucuna itirazları olumlu bulunması durumunda, editör çalışmanın konu alanına uygun yeni hakemlendirme yaparak değerlendirme sürecini yeniden başlatır.
Kabulden Sonra
Demiryolu Mühendisligi Dergisi’nde değerlendirme sonucu kabul edilen çalışmalar sırasıyla; intihal kontrolünün yapılması, kaynakça düzenlemesi, gönderme ve atıf kontrolü, mizanpaj ve dizgisinin yapılması süreçlerinden geçer.
Dil Düzenlemesi
Demiryolu Mühendisliği Dergisi’ne gönderilen çalışmalar tam metin dilinin (Türkçe ya da İngilizce) dil bilgisi kurallarına ve bilimsel literatürüne uygun, sade ve açık bir dil kalitesine sahip olmalıdır. Çalışmalar yabancı kelimelerden arındırılmış temiz ve akıcı bir dille yazılmalıdır. Bu kapsamda çalışmaların değerlendirme için gönderilmeden önce redakte edilmiş olması yayın süreçlerinin daha sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini sağlamaktadır. Editör gönderilen çalışmaların değerlendirme süreçlerinde veya kabul aşamasından sonra dil redaksiyon hizmeti alınmasını talep edilebilir.
Açık Erişim Politikası
Demiryolu Mühendsiliği Dergisi yayınlanma ile birlikte açık erişim sağlama politikasını benimsemiştir. Açık erişim bilginin küresel değişimini artırarak insanlık için yararlı sonuçlar doğurmaktadır. Demiryolu Mühendisliği Dergisi aynı zamanda 12 Eylül 2012 tarihinde kabul edilen Budapeşte Açık Erişim Girişimi'ni desteklemektedir. Bu bağlamda Demiryolu Mühendisliği Dergisi yayın kurulu tarafından benimsenen açık erişim politikaları http://www.budapestopenaccessinitiative.org/boai-10-translations/turkish-translation adresinde yer almaktadır.
Demiryolu Mühendisliği Dergisi, açık erişim sağlama politikası kapsamında kütüphanelerin dergi içeriğini kütüphane katalog kayıtlarına almalarını önermektedir.
Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nin yayıncısı olan Demiryolu Mühendisleri Derneği hiç bir kütüphane veya okuyucudan yayınlanan elektronik makalelere erişim için abonelik ve ücret talep etmeyeceğini taahhüt eder.
Gizlilik Beyanı
Demiryolu Mühendisliği Dergisi dergi yönetim sistemine girilen isim ve elektronik posta adresleri gibi kişisel bilgiler, yalnızca bu derginin ve Demiryolu Mühendisleri Derneği'nin bilimsel amaçları doğrultusunda kullanılacaktır. Bu bilgiler başka bir amaç veya bölüm için kullanılmayacak olup, üçüncü taraflarla paylaşılmayacaktır.
Arşivleme
Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nde yayınlan tüm makalelere ait üst veriler ve tam metinler XML ve .pdf formatında dergipark sunucusunda erişime kapalı bir şekilde saklanır.
Dergi Adının Kısaltması
Demiryolu Mühendisliği Dergisi’nin kısaltması "Demühder" dir.
Creative Commons
- Creative Commons lisansı, telif hakkı bulunan bir eserin veya çalışmanın ücretsiz olarak dağıtılmasını sağlayan bir çeşit kamu telif hakkı lisansıdır. Bir yazar oluşturduğu eserin kullanılması için paylaşmak veya üzerinde değişiklikler yapma hakkını vermek istediğinde CC lisansını kullanır.
- Dergimiz, yayınlanan tüm yazılar için "Creative Commons Attribution License (Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International CC BY-NC-ND)" lisansını uygun bulmaktadır.
- Bu lisans, diğer yazarların, ticari olmayan amaçla ve eserinize atıfta bulunmak şartıyla, eserinizi kendi eserlerinde kullanmasına izin verir.
- Açık erişim, disiplinler arası gelişimi pekiştiren ve farklı disiplinler arasında işbirliğini teşvik eden bir yaklaşımdır. Bu nedenle dergi, makalelerine daha fazla erişim ve daha şeffaf bir inceleme süreci sunarak kendi alanına katkıda bulunmaktadır.
Telif Hakkı Devri
- Yayınlanmak üzere dergimize gönderilen çalışmalar, daha önce herhangi bir şekilde yayınlanmamış veya herhangi bir yere yayınlanmak üzere gönderilmemiş, özgün çalışma niteliği taşımalıdır. Kişiler çalışmalarını gönderirken, çalışmanın kısmen veya tamamen, herhangi başka bir platformda daha önce yayınlanmadığı, yayın için değerlendirmede bulunmadığını beyan etmekle yükümlüdür. Aksi bir durumla karşılaşıldığında ilgili yaptırımlar uyarınca yazar durumdan sorumlu tutulacaktır.
- Yazarlar çalışmalarının telif hakkından feragat etmeyi kabul ederek, değerlendirme için gönderimle birlikte çalışmalarının telif hakkını dergiye devretmek zorundadır. Bu devir, yazının yayına kabulü ile bağlayıcı hale gelir. Basılan materyalin hiçbir kısmı yayınevinin yazılı izni olmadıkça bir başka yerde kullanılamaz.
- Yazarların; patent, telif hakkı dışında kalan bütün tescil edilmemiş hakları, çalışmayı satmamak koşulu ile kendi amaçları için çoğaltma hakkı, yazarın kendi kitap ve diğer akademik çalışmalarında, kaynak göstermesi koşuluyla, çalışmanın tümü ya da bir bölümünü kullanma hakkı, çalışma künyesini belirtmek koşuluyla kişisel web sitelerinde veya üniversitesinin açık arşivinde bulundurma hakkı gibi hakları saklıdır.
- Yazarlar, basılı ya da elektronik formatta yardımcı resimler, tablolar ya da diğer her türlü içerik dahil daha önce yayımlanmış içeriği kullanırken telif hakkı sahibinden izin almalılardır. Bu konudaki yasal, mali ve cezai sorumluluk yazarlara aittir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Olduğu Düşünülen Eylemlerden Bazıları
- İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
- Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak
- Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
- Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
- Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
- Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
- Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
- Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
- İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek, gerekli izinleri almamak,
- Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
- Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Ücret Politikası
Demiryolu Mühendisleri Derneği
IBAN: TR 27 0001 5001 5800 7299 3222 06
1. 1 Ağustos 2024 tarihinden itibaren Demiryolu Mühendisleri Derneği üyesi olmayan yazarlardan dernek hesabına makale başına bağış talep edilmektedir. Çok yazarlı makalelerde; ücretsiz gönderim için, en az bir yazarın dernek üyesi olması gerekmektedir.
2. EFT açıklamasına "Dergi" yazılmalıdır. Ödeme dekontu; makale ile birlikte sisteme yüklenir. Ödeme dekontunun 'Ek Dosya' olarak yüklenmesi zorunludur. Dernek üyeleri söz konusu yere "Dernek Üyelik Beyanı" nı yükleyecektir.
3. Makale gönderme ücreti kabul veya ret şartına bağlı değildir. Ücret yatırmanız makalenin kabul edileceği anlamına gelmez, kabul şansını arttırmaz ve hakem değerlendirme sürecini hızlandırmaz.
4. Reddedilen makaleler için ücret iadesi yapılmaz. Hakem ya da editör değerlendirmelerine dair farklı yorumlar ileri sürülerek yapılan iade talepleri dikkate alınmayacaktır. Herhangi bir gerekçe ile dernek hesabından ücret iadesi mümkün değildir.
5. Yapılan ödemeler başta derginin giderleri olmak üzere Demiryolu Mühendisleri Derneğinin faaliyetlerinde kullanılmaktadır. Gönderim ücreti 1 yıllık dernek üyeliğine karşılık gelmektedir. Bu nedenle; Demiryolu Mühendisleri Derneğine üye olmanızı tavsiye ederiz. Derneğe üyelik için: https://www.demuhder.org/dernek-dokumanlari.html
