Derleme

Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı

Sayı: 24 4 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı

Öz

Toplu taşıma sistemlerinde yolcu sayısı, hizmet planlaması ve operasyonel verimlilik açısından kritik bir girdidir. Ancak yolcu yoğunluğu; saat, hava koşulları ve yerel etkinlikler gibi faktörlere bağlı olarak sürekli değişmektedir. Geleneksel biletleme ve turnike tabanlı yöntemler, dolaylı veri üretmeleri ve insan faktörüne bağlı olmaları nedeniyle özellikle yoğun ortamlarda doğruluk sorunları yaratmaktadır. Bu nedenle otomatik yolcu sayma sistemleri önem kazanmıştır. Özellikle derinlik verisi kullanan yaklaşımlar son yıllarda öne çıkmıştır. Bu çalışmada, yolcu sayımında derinlik bilgisinin kullanımı sistematik olarak incelenmektedir. Renk+derinlik, stereo görüş ve uçuş süresi (Time of Flight - ToF) sensörlerinin otomatik yolcu sayma uygulamalarındaki rolleri incelenmiştir. Üstten bakış konfigürasyonunun örtülmeye (occlusion) karşı dayanıklı olması ve yön ayrıştırma başarımı sayesinde baskın mimari haline geldiği görülmüştür. Literatür, sensör tercihlerinin stereo sistemlerden ToF teknolojilerine evrildiğini; algoritmik olarak ise klasik segmentasyondan çok aşamalı tespit-takip ve öğrenme tabanlı hibrit modellere geçiş yaşandığını göstermektedir. Modern sistemlerde hata oranlarının %1–3 seviyelerine yaklaştığı ve 30-60 kare hızı ile gerçek zamanlılık hedeflerinin sağlandığı görülmektedir. Ayrıca mevcut literatür tarama çalışmalarında otomatik yolcu sayma sistemlerinin bileşenleri tekil olarak incelenmekte ve bileşenlerin sistem seviyesinde nasıl bir araya getirileceğine dair bütüncül bir çerçeve sunulmamaktadır. Bu nedenle, literatürdeki ortak tasarım desenlerinden hareketle, derinlik tabanlı otomatik yolcu sayma sistemleri için hem modüler hem de bütüncül bir referans mimari çıkarılmıştır. Bu mimari, algılama, ön işleme, insan tespiti, çoklu nesne takibi ve yön tabanlı sayım katmanlarını birleştirmektedir. Çalışmada, demiryolu toplu taşıma sistemlerinde otomatik yolcu sayımı için derinlik bilgisinin yalnızca sensör seçiminde değil, aynı zamanda sistem mimarisinde ve algoritma tasarımında önemli bir unsur olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı (UDHAM)

Proje Numarası

2023.UT.01.01.004

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanması sürecinde, yapay zekâ tabanlı araçlardan yalnızca yazım dili, dilbilgisi ve anlatımın iyileştirilmesi amacıyla yararlanılmıştır. Yapay zekâ araçları, literatür taraması, çalışmanın bilimsel içeriğinin oluşturulması, veri analizi, sonuçların elde edilmesi veya yorumlanması süreçlerinde kullanılmamıştır. Bu makalede bilimsel araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Yazarların katkıları: Şükrü GÖRGÜLÜ ve Soner ADIYAMAN: Kavramsallaştırma, Metodoloji, Görselleştirme, Orijinal Taslak Yazımı ve Kaynaklar. Seray ÖDEN ve Necim Kırımça: Doğrulama, İnceleme, Gözden geçirme ve Düzenleme.

Teşekkür

Bu çalışma, Albayrak Makine Elektronik San. Tic. A.Ş. ARGE merkezi bünyesinde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi Başkanlığı (UDHAM) tarafından desteklenen 2023.UT.01.01.004 kodlu "Yapay Zekâ Tabanlı Araç İçi Yolcu Yoğunluğu Yönetim Sistemi – Yolcu Sayma, Analiz, Bilgi Paylaşım, Yolcu Yönlendirme" projesi kapsamında yapılmıştır.

Kaynakça

  1. [1] J. Salvi, S. Fernandez, T. Pribanic, and X. Llado, “A state of the art in structured light patterns for surface profilometry,” Pattern Recognition, vol. 43, no. 8, pp. 2666–2680, 2010, doi: 10.1016/j.patcog.2010.03.004
  2. [2] Z. Zhang, “Microsoft kinect sensor and its effect,” IEEE Multimedia, vol. 19, no. 2, pp. 4–10, 2012, doi: 10.1109/MMUL.2012.24
  3. [3] D. Scharstein and R. Szeliski, “A taxonomy and evaluation of dense two-frame stereo correspond-ence algorithms,” International Journal of Computer Vision, vol. 47, no. 1–3, pp. 7–42, 2002, doi: 10.1023/A:1014573219977
  4. [4] R. Hartley and A. Zisserman, Multiple view geometry in computer vision. Cambridge, U.K.: Cam-bridge University Press, 2004.
  5. [5] R. Lange and P. Seitz, “Solid-state time-of-flight range camera,” IEEE Journal of Quantum Electron-ics, vol. 37, no. 3, pp. 390–397, 2001.
  6. [6] A. Kolb, E. Barth, R. Koch, and R. Larsen, “Time-of-flight sensors in computer graphics,” Computer Graphics Forum, vol. 29, no. 1, pp. 141–159, 2010, doi: 10.1111/j.1467-8659.2009.01583.x
  7. [7] H. Zhang, C. Reardon, and L. E. Parker, “Real-time multiple human perception with color-depth cameras on a mobile robot,” IEEE Transactions on Cybernetics, vol. 43, no. 5, pp. 1429–1441, 2013, doi: 10.1109/TCYB.2013.2275291
  8. [8] O. H. Jafari, D. Mitzel, and B. Leibe, “Real-time RGB-D based people detection and tracking for mobile robots and head-worn cameras,” in Proc. IEEE Int. Conf. Robotics and Automation (ICRA), 2014, pp. 5636–5643, doi: 10.1109/ICRA.2014.6907688

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektronik Algılayıcılar, Fotonik ve Elektro-Optik Cihazlar, Sensörler ve Sistemler (İletişim Hariç)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

4 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2026

Kabul Tarihi

4 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 24

Kaynak Göster

APA
Görgülü, Ş., Adıyaman, S., Öden, S., & Kırımça, N. (2026). Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı. Demiryolu Mühendisliği, 24. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1918976
AMA
1.Görgülü Ş, Adıyaman S, Öden S, Kırımça N. Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı. Demiryolu Mühendisliği. 2026;(24). doi:10.47072/demiryolu.1918976
Chicago
Görgülü, Şükrü, Soner Adıyaman, Seray Öden, ve Necim Kırımça. 2026. “Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı”. Demiryolu Mühendisliği, sy 24. https://doi.org/10.47072/demiryolu.1918976.
EndNote
Görgülü Ş, Adıyaman S, Öden S, Kırımça N (01 Mayıs 2026) Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı. Demiryolu Mühendisliği 24
IEEE
[1]Ş. Görgülü, S. Adıyaman, S. Öden, ve N. Kırımça, “Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı”, Demiryolu Mühendisliği, sy 24, May. 2026, doi: 10.47072/demiryolu.1918976.
ISNAD
Görgülü, Şükrü - Adıyaman, Soner - Öden, Seray - Kırımça, Necim. “Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı”. Demiryolu Mühendisliği. 24 (01 Mayıs 2026). https://doi.org/10.47072/demiryolu.1918976.
JAMA
1.Görgülü Ş, Adıyaman S, Öden S, Kırımça N. Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı. Demiryolu Mühendisliği. 2026. doi:10.47072/demiryolu.1918976.
MLA
Görgülü, Şükrü, vd. “Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı”. Demiryolu Mühendisliği, sy 24, Mayıs 2026, doi:10.47072/demiryolu.1918976.
Vancouver
1.Şükrü Görgülü, Soner Adıyaman, Seray Öden, Necim Kırımça. Otomatik Yolcu Sayma Sistemlerinde Derinlik Bilgisinin Kullanımına Yönelik Kapsamlı Bir İnceleme ve Kavramsal Mimari Çıkarımı. Demiryolu Mühendisliği. 01 Mayıs 2026;(24). doi:10.47072/demiryolu.1918976