PEYGAMBERÎ PERSPEKTİFTEN REHBERLİK VE GÜVENCE TEMELLİ İÇ DENETİM MESLEĞİNİN YORUMU

Öz

Bu çalışma, İslam'daki peygamberlerin makro düzeydeki rehberlik fonksiyonları ile iç denetçilerin mikro düzeydeki kurumsal sorumlulukları arasındaki benzerlikleri, Kur’an perspektifinden yola çıkarak incelemektedir. Her iki rolün de belirli kitlelere mesaj iletme, riskleri değerlendirme ve makul güvence sağlama gibi temel işlevleri paylaştığını öne sürülmektedir. Hipotez, peygamberlik rollerinin-müjdeleme, uyarı yapma ve insanlık için örnek teşkil etme-iç denetim profesyonel görevlerini yansıttığı noktasında kurgulanmıştır. Peygamberlik fonksiyonlarının ilahi mesajları iletme ve ahlaki ve etik rehberlik sağlama yönünden analiz edilmesi, bu rollerin iç denetim mesleğine rehberlik ilişkisini aydınlatmaktadır. Çalışma, iç denetçilerin risk yönetimi süreçlerini değerlendirme, iç kontrolleri analiz etme ve sağlam yönetişim ile risk yönetimini sağlama görevlerinde peygamberlik modelinden nasıl yararlanabileceklerini araştırmaktadır. Peygamberliğin sağladığı rehberlik ve önderliğin iç denetim işlevleri arasındaki uyumun anlaşılmasının iç denetim mesleğine derinlemesine içgörüler kazandırabileceğini vurgulamaktadır. İç denetçilerin peygamberliğin özüne (hakikat-ı nubuvvet) derinlemesine vakıf olmalarını ve Peygamber Muhammed’in (S.A.V) sünnetini titizlikle uygulamalarını teşvik etmektedir. Bu şekildeki ekstra aydınlanma ve yenilikçi motivasyonla, denetçilerin rehberlik, liderlik ve etik davranış standartlarını en yüksek düzeyde tutarak mesleklerine ve organizasyonlarına gerçek bir değer katabilecekleri savunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Peygamberler
• İç denetim
• Kur’an perspektifi
• Müjdeleme ve uyarılar
• Rol Model

A GUIDANCE AND ASSURANCE-BASED INTERPRETATION OF THE INTERNAL AUDITING PROFESSION FROM A PROPHETIC PERSPECTIVE

Öz

This study investigates the parallels between the macro-level guidance functions of prophets in Islam and the micro-level institutional responsibilities of internal auditors, grounded in a Qur’anic perspective. It posits that both roles share core functions, such as conveying messages to specific audiences, assessing and evaluating risks, and providing guidance for reasonable assurance. The central hypothesis is that the prophetic roles-encompassing the delivery of glad tidings, warnings, and serving as exemplary models for humanity-mirror the professional duties of internal auditors. By analyzing the prophetic functions of delivering divine messages and offering moral and ethical guidance, the study elucidates their relevance to the internal audit profession. It explores how internal auditors, tasked with assessing risk management processes, evaluating internal controls, and ensuring robust governance and risk management, can benefit from the prophetic model. The study underscores that understanding the alignment between the prophetic and auditing functions can yield profound insights into the internal audit profession. It advocates for internal auditors to deeply engage with the essence of prophethood (hakikat-ı nubuvvet) and diligently practice the Sunnah of the Prophet Muhammad (A.S.M). By doing so with an extra illumination and motivational innovation, auditors can enhance their practice with the highest standards of guidance, leadership, and ethical conduct, thus adding genuine value to their profession and organizations.

Anahtar Kelimeler

• Prophets
• Internal auditing
• Qur’anic perspective
• Glad tidings and warnings
• Role Model

Kaynakça

1. Abu Dawood, S. (n.d.). Sunan Abu Dawood (Hadith 1). In S. M. A. Abu Dawood (Ed.), The Book of Knowledge (Ilm). Dar al-Ma’rifah.
2. Ahmad ibn Hanbal. (n.d.). Musnad (Vol. 2, Hadith 381). In F. Al-Maqdisi (Ed.), Musnad Ahmad ibn Hanbal (pp. 345-346). Dar al-Risalah.
3. Ali, A. Y. (1991). The Holy Quran: Text, translation, and commentary. Amana Corporation.
4. Al-Muwatta. (n.d.). Husnü'l Halk (Hadith 8). In M. I. A. A. Al-Muwatta (Ed.), Al-Muwatta of Imam Malik (pp. 115-116). Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
5. Al-Tirmidhi, M. I. (n.d.). Jami` at-Tirmidhi (Vol. 1, Hadith 19). In M. I. Al-Tirmidhi (Ed.), The Book of Knowledge (Ilm). Dar al-Taqwa.
6. Brown, D. (2009). A new introduction to Islam. Wiley-Blackwell.
7. Brown, R. E. (1997). An Introduction to the New Testament. Doubleday.
8. Cohn-Sherbok, D. (1996). The Hebrew Bible. Cassell.

9. Esposito, J. L. (2011). What everyone needs to know about Islam. Oxford University Press.
10. Freedman, D. N., & Simon, D. L. (2000). The Anchor Bible Dictionary. Doubleday.
11. Ibn Majah, M. (n.d.). Sunan Ibn Majah (Hadith 17). In M. I. Ibn Majah (Ed.), Introduction (Muqaddima). Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
12. Institute of Internal Auditors (IIA). (2024). Global internal audit standards. Retrieved from https://www.theiia.org/en/standards/2024-standards/global-internal-audit-standards/free-documents/complete-global-internal-audit-standards/
13. Momen, M. (2009). Understanding religion: A thematic approach. Oxford: Oneworld Publications.
14. Nursi, B. S. (1960) Barla Lahikası, Sözler Publications, Istanbul
15. Nursi, B. S. (1960) Işarat-ul Icaz, Sözler Publications, Istanbul
16. Nursi, B. S. (1960) Kastamonu Lahikası, Sözler Publications, Istanbul
17. Nursi, B. S. (1960) The Letters, Sözler Publications, Istanbul
18. Nursi, B. S. (1960) The Lights, Sözler Publications, Istanbul
19. Nursi, B. S. (1960) The Words, Sözler Publications, Istanbul
20. Quran. (n.d.). https://quran.com/
21. Peters, F. E. (2004). The monotheists: Jews, Christians, and Muslims in conflict and competition. Princeton University Press.
22. Rippin, A. (2005). Muslims: Their Religious Beliefs and Practices. Routledge.
23. Sachedina, A. A. (1988). The Just Ruler in Shi'ite Islam: The Comprehensive Authority of the Jurist in Imamite Jurisprudence. Oxford University Press.
24. Sahih Bukhari. (n.d.). USC-MSA Compendium of Muslim Texts. Retrieved March 27, 2023,
25. Smith, H. (1991). The World's Religions: Our Great Wisdom Traditions. HarperOne.
26. Stassen, G. H., & Gushee, D. P. (2003). Kingdom Ethics: Following Jesus in Contemporary Context. InterVarsity Press.