TR
EN
HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024)
Öz
Finansal piyasaların giderek karmaşıklaşması ve mevcut verilerin katlanarak artması, hileli finansal tablo tespitini kritik ve zor bir konu haline getirmiştir. Büyük hacimli verilerden ve finansal verilerin karmaşıklığından ilgili bilgiyi çıkarıp hileli finansal tablo tespit etmeye olanak sağlayan çeşitli veri madenciliği yöntemleri geliştirilmiştir. Son yıllarda veri madenciliği yöntemleri, hileli finansal tablo tespiti için en güvenilir yöntemlerden biri haline gelmiştir. Bu araştırmanın amacı, hileli finansal tablo tespitinde veri madenciliğinin uygulanmasına ilişkin mevcut araştırmalar hakkında bir inceleme sağlamak ve bulguları karşılaştırmaktır. Bu araştırmada bilimsel dergilerde yayınlanan, hileli finansal tablo tespitinde veri madenciliği yöntemlerini uygulayan araştırmaların nicelik açısından değerlendirilmesiyle birlikte araştırmacılara ve uygulayıcılara bir veri tabanı oluşturulması amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda, en yaygın kullanılan veri madenciliği yöntemlerinin sırasıyla karar ağacı, destek vektör makineleri, lojistik regresyon ve yapay sinir ağı olduğu görülmüştür. Araştırmada en iyi performans gösteren yöntemlerin ise lojistik regresyon, hibrit modeller, sinir ağı ve XGBoost algoritmasının olduğu ve ele alınan araştırmaların %56,10’unda örneklem büyüklerinin 1.000’den az olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmada, Araştırma ve Yayın Etiğine uyulmuştur, çıkar çatışması bulunmamaktadır ve çalışma kapsamında finansal destek alınmamıştır.
Kaynakça
- ACFE. (2020). Report to the nations: 2020 global study on occupational fraud and abuse. https://legacy.acfe.com/report-to-the-nations/2020/ (Erişim Tarihi:09.04.2023).
- AICPA. (2021). Consideration of fraud in a financial statement audit. https://us.aicpa.org/content/dam/aicpa/research/standards/auditattest/downloadabledocuments/au-00316.pdf (Erişim Tarihi: 10.04.2023).
- Aksoy, B. (2021). Finansal tablo hileleri’nin makine öğrenmesi yöntemleri ve lojistik regresyon kullanılarak tahmin edilmesi: borsa İstanbul örneği. Maliye ve Finans Yazıları, (115), 27-58. https://doi.org/10.33203/mfy.733855
- Albashrawi, M. (2016). Detecting financial fraud using data mining techniques: A decade review from 2004 to 2015. Journal of Data Science, 14(3), 553-569. https://doi.org/10.6339/JDS.201607_14(3).0010
- Al-Hashedi, K. G., & Magalingam, P. (2021). Financial fraud detection applying data mining techniques: A comprehensive review from 2009 to 2019. Computer Science Review, 40, 100402. https://doi.org/10.1016/j.cosrev.2021.100402
- Ali, A. A., Khedr, A. M., El-Bannany, M., & Kanakkayil, S. (2023). A powerful predicting model for financial statement fraud based on optimized xgboost ensemble learning technique. Applied Sciences, 13(4), 2272. https://doi.org/10.3390/app13042272
- An, B., & Suh, Y. (2020). Identifying financial statement fraud with decision rules obtained from Modified Random Forest. Data Technologies and Applications, 54(2), 235-255. https://doi.org/10.1108/DTA-11-2019-0208
- Ashtiani, M. N., & Raahemi, B. (2022). Intelligent fraud detection in financial statements using machine learning and data mining: A systematic literature review. IEEE Access, 10, 72504-72525. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2021.3096799
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Muhasebe, Denetim ve Mali Sorumluluk (Diğer)
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
3 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
11 Nisan 2025
Kabul Tarihi
22 Haziran 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 33
APA
Kandemir, T., & Kardeş, Z. (2025). HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024). Denetişim, 33, 333-355. https://doi.org/10.58348/denetisim.1674341
AMA
1.Kandemir T, Kardeş Z. HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024). DENETİŞİM. 2025;(33):333-355. doi:10.58348/denetisim.1674341
Chicago
Kandemir, Tuğrul, ve Zafer Kardeş. 2025. “HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024)”. Denetişim, sy 33: 333-55. https://doi.org/10.58348/denetisim.1674341.
EndNote
Kandemir T, Kardeş Z (01 Eylül 2025) HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024). Denetişim 33 333–355.
IEEE
[1]T. Kandemir ve Z. Kardeş, “HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024)”, DENETİŞİM, sy 33, ss. 333–355, Eyl. 2025, doi: 10.58348/denetisim.1674341.
ISNAD
Kandemir, Tuğrul - Kardeş, Zafer. “HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024)”. Denetişim. 33 (01 Eylül 2025): 333-355. https://doi.org/10.58348/denetisim.1674341.
JAMA
1.Kandemir T, Kardeş Z. HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024). DENETİŞİM. 2025;:333–355.
MLA
Kandemir, Tuğrul, ve Zafer Kardeş. “HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024)”. Denetişim, sy 33, Eylül 2025, ss. 333-55, doi:10.58348/denetisim.1674341.
Vancouver
1.Tuğrul Kandemir, Zafer Kardeş. HİLELİ FİNANSAL TABLOLARIN TESPİTİNDE VERİ MADENCİLİĞİ UYGULAMALARI: MEVCUT ARAŞTIRMA EĞİLİMLERİNİN İNCELENMESİ (2006-2024). DENETİŞİM. 01 Eylül 2025;(33):333-55. doi:10.58348/denetisim.1674341