THE IMPACT OF DIGITALIZATION ON THE AUDIT PROCESS: PRACTICES IN INTERNAL AUDIT ORGANIZATIONS IN TÜRKİYE

Öz

This academic research aims to understand the contribution of digitalization to the quality and efficiency of internal audit activities within internal audit organizations in Türkiye, and to determine the opportunities, challenges, and the effects of utilized technologies on the internal audit profession. Designed with a qualitative research methodology, the research conducted semi-structured interviews with internal audit executives operating across various sectors in Türkiye. The analysis of the obtained data reveals that digitalization primarily provides a holistic perspective on processes and offers the opportunity to examine "big data" instead of traditional sampling methods. Furthermore, it is identified that digitalization creates significant opportunities regarding the rapid and agile informing of senior management, increased efficiency and speed in audits, enhanced quality of audit outputs, and the development of innovative recommendations within the scope of consultancy. Research findings indicate that the most fundamental obstacles to digitalization in internal auditing are the shortage of competent human resources, technological alienation, and inadequate training. It is concluded that data analytics tools are predominantly preferred among technological instruments, and that digitalization specifically increases audit assurance through big data analysis while enabling the generation of real-time outputs. Additionally, it is anticipated that technologies in the digitalization process will not entirely replace auditor judgment but will support decision-making processes by undertaking routine and rule-based internal control activities. By elucidating the barriers and opportunities of digitalization, this research intends to provide both academic and practical contributions to sectoral applications.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• Internal Audit
• Big Data Analysis
• Continuous Audit
• Audit Quality and Efficiency

DİJİTALLEŞMENİN DENETİM SÜRECİNE ETKİSİ: TÜRKİYE’DEKİ İÇ DENETİM ORGANİZASYONLARINDAKİ UYGULAMALARI

Öz

Bu araştırma, Türkiye’deki iç denetim organizasyonlarında dijitalleşmenin denetim çalışmalarının kalitesine ve verimliliğine olan katkısını anlamayı, bu sürecin sunduğu fırsatları, karşılaşılan engelleri ve kullanılan teknolojilerin meslek üzerindeki etkilerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle tasarlanan çalışmada, Türkiye’deki çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren iç denetim yöneticileri ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, dijitalleşmenin öncelikle süreçlere bütünsel bir bakış açısı kazandırdığı ve örneklem yöntemi yerine "büyük veriyi inceleme" imkânı tanıdığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte dijitalleşmenin; üst yönetimin hızlı ve çevik bilgilendirilmesi, denetimlerde verimlilik artışı, çıktı kalitesinin yükselmesi ve danışmanlık faaliyetlerinde yeni öneriler geliştirilmesi noktasında önemli fırsatlar yarattığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları, iç denetimde dijitalleşmenin önündeki en temel engellerin yetkin insan kaynağı eksikliği, teknolojik yabancılaşma ve eğitim yetersizliği olduğunu ortaya koymaktadır. Teknolojik araç kullanımında veri analitiği araçlarının öncelikli olarak tercih edildiği, dijitalleşmenin özellikle büyük veri analizi yoluyla denetim güvencesini artırdığı ve gerçek zamanlı çıktı üretimine olanak sağladığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca dijitalleşme sürecindeki teknolojilerin denetçinin muhakeme yeteneğinin yerini tamamen alamayacağı, ancak rutin ve kural bazlı kontrol faaliyetlerini üstlenerek denetçi karar alma süreçlerini destekleyeceği öngörülmektedir. Çalışma, dijitalleşmenin önündeki engelleri ve getirdiği fırsatları somutlaştırarak sektör uygulamalarına akademik ve pratik bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• İç Denetim
• Büyük Veri Analizi
• Sürekli Denetim
• Denetim Kalitesi ve Verimliliği

Kaynakça

1. Adiloglu, B., Gungor, N. “The impact of digitalization on the audit profession: a review of Turkish independent audit firms”, 2019, https://dergipark.org.tr/en/pub/jbef/issue/51265/667204.
2. Al-Matari E. M., Al-Swidi A. K., Fadzil F. H. B., “The Effect of the Internal Audit and Firm Performance: A Proposed Research Framework”, 2014, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/366666, s.1-6
3. Baltacı, A., “Nitel Veri Analizinde Miles-Huberman Modeli”, 2017, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/318527
4. Barr-Pulliam D., Brown-Liburd H.L., Ivy Munoko I.,“The Effects of Person-specific, Task, and Environmental Factors on Digital Transformation and Innovation in Auditing: A Review of the Literature”, 2022, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4012092
5. Bikteubayeva A., Elshibekova K. Z., “The Use of Analytical Procedures at the Audit Planning Stage” 2021, https://doi.org/10.46914/1562-2959-2021-1-1-31-38, s.1
6. Cannon, D. L., “Audit process: Certified information systems auditor study guide. 4th edition”. New Jersey: John Wiley ve Sons Inc, 2017, s.90.91
7. Chen Y., Lin B., Lu L., Zhou G., “Can internal audit functions improve firm operational efficiency? Evidence from China”, 2020, https://www.emerald.com/insight/content/doi/10.1108/MAJ-01-2019-2136/full/html, s14-15
8. Clarke J.C. ve Varma S., “Strategic Risk Management: the New Competitive Edge”, 1999, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0024630199000527, s.11

9. Fearnley, S. and Beattie, V. and Brandt, R. (2005) “Auditor independence and audit risk: a reconceptualization”, Journal of International Accounting Research, https://meridian.allenpress.com/jiar/article-abstract/4/1/39/462318/Auditor-Independence-and-Audit-Risk-A, s.5-9
10. Fedyk, A., Hodson J., Khimich N., Fedyk T. “Is Artificial Intelligence Improving the Audit Process?”, 2022, https://link.springer.com/article/10.1007/s11142-022-09697-x, s.942-945
11. Hasan, R.A., “Artificial Intelligence (AI) in Accounting & Auditing: A Literature Review”, 2022, https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=115007, s.451-454.
12. IIA, 2008, https://www.theiia.org/en/standards/what-are-the-standards/definition-of-internal-audit/, s.1
13. Kend, M.; Nguyen, L. A., “Big Data Analytics and Other Emerging Technologies: The Impact on the Australian Audit and Assurance Profession. Australian Accounting Review” 2020, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/auar.12305
14. KPMG, “Impact of digitization on the audit profession”, 2017, https://assets.kpmg/content/dam/kpmg/ch/pdf/ac-news-8-impact-digitization-en.pdf.
15. Manita, R., Elommal N., Baudier P., Hikkerova L., “The Digital Transformation of External Audit and Its Impact on Corporate Governance. Technological Forecasting”, 2019, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040162518320225
16. Melin C.; Toezay D. G., “The Effects of Digitalization on the Audit profession - A comparative study between one developed and one developing country”, 2022, https://researchportal.hkr.se/ws/portalfiles/portal/44024928/ The_effects_of_digitalization_on_the_audit_profession_.pdf, s.21
17. Nadas, E., “Muhasebe ve Denetim Alanındaki Yapay Zeka Uygulamaları”, İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü Muhasebe ve Denetim Yüksek Lisans Programı, Tez No: 699394, 2021, s.14-15. Pizzi, S., Venturelli A., Variale M., Macario G.P., “Assessing the Impacts of Digital Transformation on Internal Auditing: A Bibliometric Analysis. Technology in Society”, 2021, https://www.sciencedirect.com/science/ article/abs/pii/S0160791X2100213X, s.2-3, s.9-10
18. PwC, “Dijitalleşen İç Denetim”, 2022, https://www.pwc.com.tr/tr/risk-surec-teknoloji-hizmetleri/assets/ic-denetim-ve-kontrol-hizmetleri/dijitallesen-ic-denetim.pdf, s. 2-3
19. Şentürk, Ö., “Türkiye’de iç denetim faaliyetlerinde dijital dönüşüm ve dijital dönüşümün önemi”, 2021, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2188803
20. Vasarhelyi M.A., Romero S., “Technology in Audit Engagements: A Sase Study”, 2014, https://www.researchgate.net/publication/263763962_Technology_in_audit_engagements_A_case_study, s.1-16
21. Zemankova, I. A, “Artificial Intelligence in Audit and Accounting: Development, Current Trends, Opportunities and Threats - Literature Review”, 2019, https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/9057150, s.569-581
22. Zhang, Y., Xiong, F., Xie, Y., Fan, X., & Gu, H., “The Impact of Artificial Intelli- gence and Blockchain on the Accounting Profession”, 2020, https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=9110603, s.110461-110465.