Araştırma Makalesi

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

Sayı: 35 23 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA

Öz

Bu çalışmanın amacı; Borsa İstanbul'da işlem gören kimya, ilaç, petrol, lastik ve plastik ürünleri alt sektörlerinde faaliyet gösteren ve kapsamlı sürdürülebilirlik verilerine erişilebilen şirketlerin 2022-2024 yılları arasındaki sürdürülebilirlik raporlamalarını paydaş katılımı ve önemlilik değerlendirmesi bağlamında içerik analizi yöntemiyle incelemektir. Çalışma kapsamında şirketlerin referans aldıkları raporlama standartları, benimsedikleri önemlilik yaklaşımları, önceliklendirdikleri Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ÇSY) konuları, paydaş grupları ve paydaş katılım yöntemleri sistematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular, şirketlerin çoğunlukla GRI (Global Reporting Initiative- Küresel Raporlama Girişimi) uyumlu raporlama yaptığını, entegre raporlama uygulamalarının görece büyük ölçekli şirketlerde yoğunlaştığını göstermektedir. Yıllar içinde finansal önemlilik yaklaşımından etki odaklı yaklaşıma geçiş ve çift önemlilik uygulamalarında belirgin bir artış tespit edilmiştir; söz konusu oranların 2022 yılında %0, 2023 yılında %15,4 ve 2024 yılında %61,5 düzeyinde gerçekleşmesi, bu dönüşümün giderek güçlendiğini göstermektedir. ESG ekseninde iş sağlığı ve güvenliği, insan hakları, sera gazı emisyonları ve atık yönetimi sürekli öncelikli konular olarak öne çıkarken; biyoçeşitlilik, çalışan bağlılığı, sürdürülebilir tedarik zinciri ile dijitalleşme gibi konuların ise yükselen bir trend sergilediği saptanmıştır. Paydaş katılımı süreçlerinde ise çalışanlar ve müşterilerin en çok dâhil edilen gruplar olduğu, ancak katılım yöntemlerinin ağırlıklı olarak anket ve tek yönlü bildirimlere dayandığı, derinlemesine diyalog yöntemlerinin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Çalışma kimya sektöründe raporlama olgunluğunun küresel düzenlemelere paralel olarak arttığını ve çift önemlilik perspektifinin güçlendiğini; ancak paydaş katılımının derinleştirilmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Düzenleyici dönüşümlerin önemlilik uygulamalarını belirleyici biçimde şekillendirdiği tespit edilmiş olup, şirketlerin raporların doğrulanabilirliğini artırma ihtiyacı vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanması ve yayımlanması sürecinde araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur.

Kaynakça

  1. AccountAbility. (2018). AA1000 AccountAbility Principles 2018. https://www.accountability.org/standards Adams, C. A., Alhamood, A., He, X., Tian, J., Wang, L., & Wang, Y. (2021). The double-materiality concept. Application and issues. Available online: https://www.globalreporting.org/media/jrbntbyv/griwhitepaper-publications.pdf
  2. Azapagic, A., Millington, A., & Collett, A. (2004). Process design for sustainability: the case of vinyl chloride monomer. Sustainable Development in Practice: Case Studies for Engineers and Scientists, 201-249.
  3. Bellucci, M., Simoni, L., Acuti, D., & Manetti. G. (2019). Stakeholder engagement and dialogic accounting: Empirical evidence in sustainability reporting. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 32(5), 1467–1499.
  4. Beske, F., Haustein, E. & Lorson, P.C. (2020). Materiality analysis in sustainability and integrated reports, Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 11 (1), 162-186.
  5. Canlı, Ö., & Serçemeli, M. (2024). Sürdürülebilirlik raporlamasında önemlilik değerlendirme süreci: BIST şirketleri üzerine ampirik çalışma. Mali Çözüm Dergisi, 34, 125-158.
  6. Çetin, Ç. K., Varan, S., & Fışkın, C. S. (2015). Sürdürülebilirlik raporlamasında paydaş katılımı: Türkiye’deki firmaların analizi. Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, 6(1), 9-35.
  7. De Faria, D. R. G., de Medeiros, J. L., & Araújo, O. Q. F. (2021). Sustainability assessment for the chemical industry: Onwards to integrated system analysis. Journal of Cleaner Production, 278, 123966.
  8. De Cristofaro, T., & Gulluscio, C. (2023). In Search of Double Materiality in Non-Financial Reports: First Empirical Evidence. Sustainability, 15(2), 924.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Denetim ve Mali Sorumluluk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2026

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 35

Kaynak Göster

APA
Aksüt, A. (2026). SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA. Denetişim, 35, 104-121. https://doi.org/10.58348/denetisim.1883954
AMA
1.Aksüt A. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA. DENETİŞİM. 2026;(35):104-121. doi:10.58348/denetisim.1883954
Chicago
Aksüt, Ali. 2026. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA”. Denetişim, sy 35: 104-21. https://doi.org/10.58348/denetisim.1883954.
EndNote
Aksüt A (01 Ağustos 2026) SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA. Denetişim 35 104–121.
IEEE
[1]A. Aksüt, “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA”, DENETİŞİM, sy 35, ss. 104–121, Ağu. 2026, doi: 10.58348/denetisim.1883954.
ISNAD
Aksüt, Ali. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA”. Denetişim. 35 (01 Ağustos 2026): 104-121. https://doi.org/10.58348/denetisim.1883954.
JAMA
1.Aksüt A. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA. DENETİŞİM. 2026;:104–121.
MLA
Aksüt, Ali. “SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA”. Denetişim, sy 35, Ağustos 2026, ss. 104-21, doi:10.58348/denetisim.1883954.
Vancouver
1.Ali Aksüt. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLAMASINDA PAYDAŞ KATILIMI VE ÖNEMLİLİK DEĞERLENDİRMESİ: KİMYA SEKTÖRÜNE YÖNELİK AMPİRİK BİR ÇALIŞMA. DENETİŞİM. 01 Ağustos 2026;(35):104-21. doi:10.58348/denetisim.1883954

Denetişim dergisi yayımladığı çalışmalarla; alanındaki profesyoneller, akademisyenler ve düzenleyiciler arasında etkili bir iletişim ağı kurarak, Dünyada etkin bir denetim ve yönetim sistemine ulaşma yolculuğunda önemli mesafelerin kat edilmesine katkı sağlamaktadır.