A RESEARCH ON MEASURING PUBLIC ADMINISTRATORS' PERCEPTION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE

Öz

Although the use of artificial intelligence in the public sector has brought with it some reservations, considering the benefits it provides, it has increasingly been adopted across various areas of the public sector. In order for artificial intelligence to be used effectively and efficiently in the public sector in line with its objectives and goals, all employees, and especially managers, are expected to have a high level of knowledge and awareness of the subject. This study aims to measure the perception of artificial intelligence among public administrators in the province of Uşak. A quantitative method was used in the research. Data was obtained by applying a 15-question 5-point Likert-type artificial intelligence perception scale to lower, middle and upper level administrators in public institutions in line with the aim of the research. Using appropriate statistical software, the distribution of demographic data, reliability analysis, mean scores of scale items, correlation analysis, and descriptive statistical methods were employed based on the obtained data. The research concluded that there is a strong awareness of artificial intelligence in public administration, but that institutional capacity, technical equipment, and specialised human resources are not yet at the desired level.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Perception of Artificial Intelligence
• Artificial Intelligence in Public Administration

KAMU YÖNETİCİLERİNİN YAPAY ZEKA ALGISINI ÖLÇMEYE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Yapay zekanın kamuda kullanımı bazı çekinceleri beraberinde getirmiş olsa da sağladığı faydalar göz önünde bulundurulduğunda giderek daha fazla alanda kendini göstermektedir. Yapay zekanın kamuda amaç ve hedeflere yönelik doğru ve verimli kullanılabilmesi için tüm çalışanların ve özellikle yöneticilerin konuya ilişkin bilgi ve farkındalıklarının yüksek olması beklenmektedir. Bu çalışma ile Uşak ili örnekleminde kamu yöneticilerinin yapay zeka algısını ölçmek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın amacına yönelik olarak kamu kurumlarında alt, orta ve üst düzey yöneticilere 5’li Likert tipi 15 sorudan oluşan yapay zeka algısı ölçeği uygulanmak suretiyle veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında uygun istatistik programı yardımıyla demografik verilerin dağılımı, güvenirlik analizi, ölçeklere ait ifadelerin ortalaması, çapraz bağıntı ve betimleyici istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kamu yönetiminde yapay zekâya yönelik güçlü denilebilecek bir farkındalık bulunduğu ancak kurumsal kapasitenin, teknik donanımın ve uzmanlaşmış insan kaynağının henüz istenen seviyede olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zeka
• Yapay Zeka Algısı
• Kamuda Yapay Zeka

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı beyan ederim

Teşekkür

Başta editör olmak üzere yayın kurulu ve hakemlere teşekkür ederim.

Kaynakça

1. Agarwal, P. K. (2018). Public administration challenges in the world of AI and bots. Public Administration Review, 78(6), 917-921.
2. Akyol, İ. T., & Özkan, N. A. Ş. (2023). Yapay Zeka Uygulamalarının Yerel Hizmet Sunumuna Etkisi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 18(1), 120-134. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1287364
3. Alpaydın, E. (2013). Yapay öğrenme. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
4. Aoki, N. (2020). An experimental study of public trust in AI chatbots in the public sector, Government Information Quarterly, 37(4), 1-10, https://doi.org/10.1016/j.giq.2020.101490
5. Arf, C. (1959). Makine Düşünebilir mi ve Nasıl Düşünebilir? Atatürk Üniversitesi 1958-1959 Öğretim Yılı Halk Konferansları (1), 91-103. https://www.mbkaya.com/hukuk/cahit-arf-makine-dusunebilir-mi-orjinal.pdf. Erişim Tarihi: 07/05/2025.
6. Arslan, K. (2020). Eğitimde Yapay Zeka ve Uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
7. Artut, S. (2019). Yapay Zeka Olgusunun Güncel Sanat Çalışmalarındaki Açılımları. İnsan ve İnsan Dergisi, 6(22), 767-783. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.478162
8. Aydın, M. S. (2024). Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Yapay Zeka Kullanımı. Uluslararası Sosyal Siyasal Ve Mali Araştırmalar Dergisi, 4(2), 171-186. https://doi.org/10.70101/ussmad.1520892

9. Başer, M. Y & Olcay, A. (2022). Akıllı Turizmde Yapay Zekâ Teknolojisi, Gaziantep University Journal of Social Sciences 2022 21(3) 1795-1817
10. Başkaya, O., Ağaçsapan, B., & Çabuk, A. (2020). Akıllı Şehirler Kapsamında Yapay Zekâ Teknikleri Kullanarak Etkin Ulaşım Planlarının Oluşturulması Üzerine Bir Model Önerisi. GSI Journals Serie C: Advancements in Information Sciences and Technologies, 3(1), 1-21.
11. Chandler, D., Levitt, S. D., & List, J. A. (2011). Predicting and preventing shootings among at-risk youth. American Economic Review, 101(3), 288-292.
12. Efe, A., & Özdemir, G. (2021). Yapay Zekâ Ortamında Kamu Yönetiminin Geleceği Üzerinde Bir Değerlendirme. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 3(1), 34-60.
13. Eggers, W. D., Schatsky, D., & Viechnicki, P. (2017). AI-augmented Government: Using Cognitive Technologies to Redesign Public Sector Work. Deloitte Insights. https://www2.deloitte.com/insights/us/en/focus/cognitive-technologies/artificial-intelligence-government.html.
14. Erol, V. (2024). Yapay Zekânın Kamu Yönetimine Etkisi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (82), 11-25. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1476745.
15. Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1–4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
16. Eu Commıssıon, (2018). The European Commission’s Hıgh-Level Expert Group On Artıfıcıal Intellıgence, A Defınıtıon Of Aı: Maın Capabılıtıes And Scıentıfıc Dıscıplınes, https://ec.europa.eu/futurium/en/system/files/ged/ai_hleg_definition_of_ai_18_december_1.pdf, Erişim Tarihi: 06/05/2025.
17. European Commission. (2021). AI Watch: Artificial Intelligence in public services. Publications Office of the European Union. https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/2a894255-5a4a-11eb-b487-01aa75ed71a1/language-en
18. Güven, A. (2024). Yapay Zeka Uygulamalarının Kamu Yönetimindeki Rolü Ve Önemi. Enderun Dergisi, 8(2), 127-151. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4105633
19. Haenlein, M. & Kaplan, A. (2019). A Brief History of Artificial Intelligence: On the Past, Present, and Future of Artificial Intelligence, California Management Review, Vol. 61(4) 5–14, University of California, DOI: 10.1177/0008125619864925.
20. Mikhaylov J.S., Esteve M., A. Campion (2018). Artificial Intelligence for the Public Sector: Opportunities and challenges of cross-sector collaboration, Philosophical Transactions of the Royal Society, Volume 376, Issue 2128.
21. Misra, S. K., Das, S., Gupta, S., & Sharma, S. K. (2020). Public policy and regulatory challenges of artificial intelligence (AI). In Re-imagining Diffusion and Adoption of Information Technology and Systems: A Continuing Conversation: IFIP WG International Conference on Transfer and Diffusion of IT, TDIT 2020, Tiruchirappalli, India, December 18–19, 2020, Proceedings, Part I (pp. 100-111). Springer International Publishing. https://inria.hal.science/hal-03701826v1/document
22. Jones LD, Golan D, Hanna SA, Ramachandran M.(2018). Artificial intelligence, machine learning and the evolution of healthcare: A bright future or cause for concern? Bone Joint Res. May 5;7(3):223-225. doi: 10.1302/2046-3758.73.BJR-2017-0147.R1. PMID: 29922439; PMCID: PMC5987686. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5987686/pdf/bonejointres-07-223.pdf. Erişim Tarihi: 07/05/2025.
23. Karataş, A. (2025). Yapay Zekânın Kamu Kurumlarının İdari Kapasitesine Etkisi: Ulusal Ve Uluslararası Literatür Çerçevesinde Bir Analiz, 2. Internatıonal Colosseum Scıentıfıc Researches And Innovatıon Congress 22-23, February 2025, Italy. https://www.wosconkongreleri.com/wp-content/uploads/2.-Italya-Kolezyum-Kongre-Kitabi.pdf. Erişim Tarihi: 20.06.2025.
24. Kaya, E. (2024). Kamu Yönetiminde Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ Uygulamaları, Hitit Ekonomi ve Politika Dergisi ,4(2), 126-141.
25. Kayacı, M. (2025). Yapay Zekâ Teknolojisinin Kamu Yönetimine Etkileri: Fırsatlar Açısından Bir Değerlendirme. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 9(1), 408-426.
26. Koç, H. (2021). Yapay Zekâ Ortamında Kamu Yönetiminin Geleceği Üzerine Bir Değerlendirme. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 5(2), 78–94. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kaytek/issue/64162/927834
27. Köseoğlu, İ., & Gürcüoğlu, S. (2024). Kamu Çalışanlarında Yapay Zekâ Algısını Ölçmeye Yönelik Ölçek Geliştirme. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 26(47), 1009-1024. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1461722
28. McCarthy, J. (2007). What Is Artıfıcıal Intellıgence?, Computer Science Department Stanford University Stanford, CA 94305 [e-mail], http://jmc.stanford.edu/articles/whatisai/whatisai.pdf, Erişim Tarihi: 29.04.2025.
29. Moor, J. (2006). "The Dartmouth College Artificial Intelligence Conference: The Next Fifty Years". AI Magazine, 27 (4), 87-91.
30. Nilsson, N. J. (1995). Eye on the Prize. AI Magazine, 16(2), 9-9.
31. Önder, M., & Saygılı, H. (2018). Yapay Zekâ ve Kamu Yönetimine Yansımaları. Türk İdare Dergisi, 90(487), 629-668.
32. Say, Cem (2018). 50 Soruda Yapay Zeka, 7 Renk Basım Yayın ve Filmcilik Ltd. Şti, İstanbul. Thierer, A., O’Sullivan, A., & Russell, R. (2017). Artificial intelligence and public policy. Arlington, VA: Mercatus Center George Mason University.
33. Turing, A. M. (1950). Computing machinery and intelligence. Mind a Quarterly Review of Psychology and Philosophy, (pp. 433-460). Retriewed from https://phil415.pbworks.com/f/TuringComputing.pdf
34. Ulaşan, F. (2023). The Dark Side of Artificial Intelligence on the Basis of Public Administration. Journal of Society, Economics and Management, 4 (Special), 301-323.
35. Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Geyer, C. (2019). Artificial Intelligence in the Public Sector: A Strategic Framework. International Journal of Public Administration, 42(7), 596–615. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1498103
36. Sun, T. Q., & Medaglia, R. (2019). Mapping the Challenges of Artificial Intelligence in the Public Sector: Evidence from Public Healthcare. Government Information Quarterly, 36(2), 368–383. https://doi.org/10.1016/j.giq.2018.09.008
37. Zuboff, S. (2023). The age of surveillance capitalism. In Social theory re-wired (pp. 203-213). Routledge