Accounts of the Prophet Muhammad’s Being Poisoned by a Jewish Woman and Their Connection with Non-Qur’anic Revelations

Öz

There are certain narratives in hadith and siyer (prophetic biography) sources of an event that a Jewish woman wanted to poison and kill the Prophet Muhammad in the days leading up to the conquest of Khaybar. These narratives, as far as can be determined were conveyed from the sahabah named Abu Hurairah, Anas b. Malik, Jabir b. ʿAbdullah, Abu Lubaibah and Abu Sa`id al-Khudri. There is also a mursal narrative conveyed from ʿAbdurrahman b. Kaʿb b. Malik. These narratives are seen to carry significant wording and content differences, and have excess and incomplete information. These differences in accounts appear to be a harbinger of certain amendments of the narrators when they recounted the information. However, considering all the accounts together, it is understood that it is possible to reach a realistic conclusion about the poisoning of the Prophet Muhammad. On the other hand, the detail in some of the accounts that the poisonous mutton informed its being poisonous has also been associated with a non-Qur'anic revelation revealed to the Prophet Muhammad. Although there are also those who refuse the idea, the idea of non-Qur'anic revelation has been accepted in the school of thought of Sunni Muslims in general. Nevertheless, the argument that the accounts of the poisoning of the Prophet Muhammad provide the basis for the claim of non-Quranic revelation seems open to discussion. In this study, the accounts in question will be evaluated together to determine the relationship between the essence of the matter and the non-Qur’anic revelation.

Anahtar Kelimeler

• Non-Qur’anic Revelation
• Jewish Woman
• Poisonous Mutton
• Conquest of Khaybar
• Narrative

Hz. Peygamber’in Yahudi Bir Kadın Tarafından Zehirlenmesi Hadisesi Hakkındaki Rivayetler ve Kur’ân Dışı Vahiyle İlgisi

Öz

Hadis ve siyer kaynaklarında Yahudi bir kadının Hayber’in fethine denk gelen günlerde Hz. Peygamber’i (s.a.v.) zehirleyerek öldürmek istediğine dair bazı rivayetler bulunmaktadır. Bu rivayetler, tespit edilebildiği kadarıyla Ebû Hureyre, Enes b. Mâlik, Câbir b. Abdillah, Ebû Lübeybe ve Ebû Saîd el-Hudrî isimli sahâbîlerden nakledilmişlerdir. Abdurrahman b. Ka’b b. Mâlik’ten nakledilen mürsel bir rivayet de bulunmaktadır. Bu rivayetlerin önemli düzeyde lafız ve muhteva farkları, ziyade ve eksik bilgiler taşıdığı görülür. Söz konusu rivayet farkları râvîlerin nakil esnasında yaptıkları bazı tasarrufların habercisi olarak görünmektedir. Bununla beraber rivayetlerin tamamı bir arada değerlendirildiğinde Hz. Peygamber’in zehirlenmesi hadisesi ile ilgili gerçekçi bir sonuca ulaşmanın mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan bazı rivayetlerdeki, zehirlenmiş koyun etinin, kendisinin zehirli olduğunu haber verdiği ayrıntısı Hz. Peygamber’e gelen Kur’ân dışı vahiyle de ilişkilendirilmiştir. Reddedenler de bulunmakla birlikte Kur’ân dışı vahiy Ehl-i sünnet düşüncesinde genel olarak kabul görmüştür. Ancak Hz. Peygamber’in zehirlenmesi meselesiyle ilgili rivayetlerin Kur’ân dışı vahiy iddiasını temellendirdikleri konusu tartışmaya açık görünmektedir. Bu çalışmada ilgili rivayetler bir arada değerlendirilerek meselenin aslı ve Kur’ân dışı vahiyle ilgisi belirlenmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kur’ân dışı vahiy
• Yahudi kadın
• Zehirli koyun eti
• Hayber fethi
• Rivayet

Kaynakça

1. Abdurrezzâk, Ebû Bekr b. Hemmâm es-San‘ânî. el-Muṣannef. 11 Cilt. Thk. Habîburrahman el-A‘zamî. Pakistan: el-Meclisü’l-İlmî/Beyrut: el-Mektebu’l-İslâmî, 2. Baskı, 1403/1983.
2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah eş-Şeybânî. el-Müsned. 50 Cilt. Thk. Şuayb el-Arnaût v.dğr. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1. Baskı, 1416/1995.
3. Aynî, Ebû Muhammed Bedruddîn Mahmûd b. Ahmed. ʿUmdetü’l-ḳārī şerḥu Ṣaḥīḥi’l-Buḫārī. 25 Cilt. Tsh. Abdullah Mahmûd Muhammed Ömer. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1. Baskı, 1421/2001.
4. Azîmâbâdî, Muhammed Şemsülhak. ʿAvnu’l-maʿbūd şerḥu Süneni Ebī Dāvūd. 14 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1. Baskı, 1415.
5. Beyhakī, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin. es-Sünenü’l-kübrā. 10 Cilt. Haydarâbâd: Meclisü Dâirati’l-Maʿârifi’n-Nizâmiyye, 1. Baskı, 1344.
6. Beyhakî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyin. Maʿrifetü’s-sünen ve’l-ās̱ār. 15. Cilt. Thk. Abdulmu’tî Emîn Kal’acî. Karaçi: Câmiatü’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye, v.dğr., 1. Baskı, 1412/1991.
7. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Huseyn. Delāiʾlü’n-nübüvve ve maʿrifetü aḥvāli ṣāḥibi’ş-şerīʿa. 7 Cilt. Tlk. Abdulmu’tî Kal’acî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye/Dâru’r-Reyyân li’t-Turâs, 1. Baskı, 1408/1988.
8. Bezzâr, Ebû Bekr Ahmed b. Amr b. Abdulhâlık b. Hallâd b. Ubeydullâh el-Atekî. Musnedu’l-Bezzār (Baḥru’z-zeḫḫār). 18 Cilt. Thk. Mahfûzurrahmân Zeynullāh, Âdil b. Saʿd, Sabrî Abdulhâlık eş-Şâfiî. Medine: Mektebetu’l-ʿUlûmi ve’l-Hikem, 1. Baskı, 1988/2009.

9. Buhârî, Muhammed b. İsmail. el-Cāmiʿu’ṣ-ṣaḥīḥ. Riyad: Dâru’s-Selâm, 2. Baskı, 1999.
10. Buhârî, Muhammed b. İsmail. Kitābu’t-tārīḫi’l-kebīr. 12 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, ts.
11. Coşkun, Selçuk. “Metin İnşâsının Teorik ve Uygulamadaki Bazı Problemleri Üzerine”. Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (Haziran 2015), 60-94.
12. Dârekutnî, Ali b. Ömer. es-Sünen. 5 Cilt. Thk. Şuayb el-Arnaût, Hasen Abdülmün’im Şelebî, Abdullatif Hırzallah, Ahmed Berhûm. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1. Baskı, 1424/2004.
13. Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah Abdurrahman ed-Dârimî. es-Sünen. İstanbul: Çağrı Yayınları/Dâru Sehnûn, 2. Baskı, 1413/1992.
14. Ebû Dâvûd, Süleyman b. el-Eş’as es-Sicistânî. es-Sünen. Kahire: Dâru İbni’l-Cevzî, 1. Baskı, 1432/2011.
15. Elbânî, Muhammed Nâsıruddîn. Silsiletü’l-ehādīs̱i’ż-żaʿīfe ve’l-mevżūʿa ve es̱eruha’s-seyyiuʾ fi’l-ʾümme. 14 Cilt. Riyad: Dâru’l-Meârif, 1. Baskı, 1412/1992.
16. Erul, Bünyamin, “Hz. Peygamber’e Kur’ân Dışında Vahiy Geldiğini İfade Eden Rivayetlerin Tahlil ve Tenkidi”, İslâmiyât 1/1 (1998), 55-72.
17. Hâkim, Muhammed b. Abdillah en-Nîsâbûrî. el-Müstedrek ʿale’ṣ-Ṣaḥīḥayn. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1. Baskı, 1411/1990.
18. Hattâbî, Ebû Süleyman Hamd b. Muhammed. Meʿālimu’s-sünen. 4 Cilt. Tsh. Muhammed Râğıb Tabbâh. Haleb: Matbaʿatu’l-İlmiyye, 1. Baskı, 1352/1933.
19. Hatiboğlu, Mehmed Said. Hz. Peygamber ve Kur’ân Dışı Vahiy. Ankara: Otto Yayınları, 6. Baskı, 2017.
20. İbn Ebî Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahman. Kitābu’l-cerḥi ve’t-taʿdīl. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1. Baskı, 1953.
21. İbn Ebî Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahman. Kitābu’l-merāsīl. Thk. Şükrullah b. Nimetillah Kûçânî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2. Baskı, 1418/1998.
22. İbn Ebî Şeybe, Ebû Bekir Abdullah b. Muhammed. el-Muṣannef. 21 Cilt. Thk. Muhammed Avvâme. b.y.: Dâru’l-Kıble, ts.
23. İbn Hacer, Şihâbüddîn Ahmed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed Askalânî. Fetḥu’l-bārī şerḥu Ṣaḥīḥi’l-Buḫārī. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Maʿrife, 1. Baskı, 2005.
24. İbn Hacer, Şihâbüddîn Ahmed b. Ali b. Muhammed b. Ahmed el-Askalânî. Tehẕību’t-Tehẕīb. 4 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1995.
25. İbn Hacer, Ahmed b. Ali el-Askalânî. Taḳrību’t-Tehẕīb. 2. Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2. Baskı, 1415/1995. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali b. Ahmed. el-İḥkām fī uṣūli’l-aḥkām. 8 Cilt. Thk. Ahmed Muhammed Şâkir. Beyrut: Dâru’l-Âfâki’l-Cedîde, ts.
26. İbn Hibbân, Muhammed b. Ahmed Ebû Hâtim et-Temîmî el-Büstî. Kitābu’s̱-s̱iḳāt. 10 Cilt. Haydarâbâd: Müessesetü’l-Kütübi’s-Sekâfiyye, 1. Baskı, 1393/1973.
27. İbn Hişâm, Ebû Muhammed Abdülmelik. es-Sīretü’n-nebeviyye. Thk. Cemâl Sâbit, Muhammed Mahmûd, Seyyid İbrahim. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 1427/2006.
28. İbn İshâk, Muhammed. es-Sīretü’n-nebeviyye. thk. Ahmed Ferîd el-Mezîdî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1424/2004.
29. İbn Manzûr, Cemalüddîn Muhammed b. Mükerrem. Lisānu’l-ʿArab. 6 Cilt. Thk. Abdullah Ali el-Kebîr, Muhammed Ahmed Hasebullah, Hâşim Muhammed eş-Şâzelî, Seyyid Ramazan Ahmed. Kahire: Dâru’l-Maʿârif, ts.
30. İbn Sa’d, Muhammed b. Sa’d b. Meni’ ez-Zührî. Kitābu’ṭ-ṭabaḳāti’l-kebīr. 11 Cilt. Thk. Ali Muhammed Ömer. Kahire: Mektebetü’l-Hancî, 1. Baskı, 1421/2001.
31. Kırbaşoğlu, Mehmet Hayri. İslâm Düşüncesinde Sünnet. Ankara: Fecr Yayınları, 1. Baskı, 1993.
32. Ma’mer b. Ebî Amr Râşid Ebû Urve el-Basrî. el-Cāmiʿ (Abdurrezzâk es-San’ânî'nin el-Musannef’i ile birlikte). 2. Cilt. Thk. Habîburrahmân el-A’zamî. Pakistan: el-Meclisü’l-İlmî/Beyrut: el-Mektebu’l-İslâmî, 2. Baskı, 1403/1983. Mâtürîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed. Teʾvīlātü’l-Ḳurʾān. 18 Cilt. Thk. Ahmed Vanlıoğlu. İstanbul: Dâru’l-Mîzân, 2005.
33. Mizzî, Cemâlüddîn Ebu’l-Haccâc Yusuf. Tehẕību’l-Kemāl fī esmāi’r-ricāl. 35 Cilt. Thk. Beşşâr Avvâd Marûf. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2. Baskı, 1403/1983.
34. Musa b. Ukbe. el-Megāzī. thk. Muhammed Bakşîş Ebû Mâlik. el-Memleketü’l-Mağribiyye: Câmiâtu İbn Zühr, 1994. Müslim, Ebu’l-Huseyn Müslim b. el-Haccâc. el-Cāmiʿu’ṣ-ṣaḥīḥ. 3 Cilt. İstanbul: Çağrı Yay. ve Dâru Sehnûn, 2. Baskı, 1413/1992.
35. Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Şeref. el-Minhāc şerḥu Ṣaḥīḥi Müslim b. el-Ḥaccāc. 18 Cilt. Thk. Muhammed Beyyûmî. Kâhire: Dâru’l-Gaddi’l-Cedîd, 1. Baskı, 1429/2008.
36. Sancaklı, Saffet. Hadis İnkârcılığı/Hadis Karşıtlarının İddiaları ve Cevaplar. İstanbul: Rağbet Yayınları, 3. Baskı, 2018.
37. Şafiî, Ebû Abdillah Muhammed b. İdrîs. er-Risāle. Thk. Abdüllatif el-Hümeym, Mâhir Yâsîn el-Fahl. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2. Baskı, 2009.
38. Şafiî, Ebû Abdillah Muhammed b. İdrîs. el-Ümm. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’Ma’rife, 1393.
39. Taberânî, Ebu’l-Kâsım Süleyman b. Ahmed. el-Muʿcemu’l-kebīr. 25 Cilt. Thk. Hamdî b. Abdülmecîd es-Selefî. Musul: Mektebetü’l-ʿUlûm ve’l-Hikem, 2. Baskı, 1404/1983.
40. Usmani, Muhammad Taqi. The Authority of Sunnah. Karachi: Idratul Quran, ts.
41. Vâkıdî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ömer. Kitābu’l-megāzī. 3. Cilt. Thk. Marsden Jones. Beyrut: Âlemu’l-Kütüb, 3. Baskı, 1966.
42. Zehebî, Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osman. Siyeru aʿlāmi’n-nübelā. 29 Cilt. Thk. Şuayb el-Arnaût, Ali Ebû Zeyd, Muhammed Nuaym el-Araksûsî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2. Baskı, 1402/1982.
43. Zuhaylî, Vehbe. el-Fıḳhu’l-İslāmī ve edilletuhū. 8 Cilt. Dımaşk: Dâru’l-Fikr, 2. Baskı, 1405/1985.