Araştırma Makalesi

Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Mayıs 2021
PDF İndir
TR EN

Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları

Öz

Hasidizm 18. yüzyılda Doğu Avrupa’da İsrael ben Eliezer tarafından kurulan, mistik yönü ağır basan bir dini harekettir. Günümüzde ABD’nin New York kentinde yoğun olarak yaşayan bu hareketin mensupları, modern yaşamın bütün cazibesine rağmen özellikle teknoloji ve internet kullanımı ile moda endüstrisine karşı mesafeli duruşlarıyla kendilerine has yaşayış biçimlerini ve dindarlık anlayışlarını ısrarla sürdürmeye çalışmaları ile tüm dünyanın dikkatini çekmektedirler. 18. Yüzyılda bir taraftan Avrupa’da doğan Yahudi aydınlanma hareketi olan Haskala ile tezahür eden reformist düşüncenin Yahudilerin dini hayatlarında Rabbâni Yahudiliğin yüzlerce yıldır uygulanan dindarlık biçimini sarsmaya başlaması, diğer taraftan reformistlerden çok farklı bir şekilde kendine has yeni bir dindarlık anlayışı ortaya çıkmakta ve süratle gelişmekteydi. Zamanla “Hasidizm” olarak isimlendirilecek olan bu hareket, geleneksel Yahudi dini hayatının temel dinamikleri olan Kutsal Kitap ve Talmud çalışmaları yaparak Yahudi dini hukuku “halaha”ların çizdiği çerçeveye bağlı bir yaşam sürmenin ve yüzlerce yıldır uygulanan ritüellerin yerine “saddik” ya da “rebbe” denilen karizmatik bir lider, iman, sevgi, dini coşku, raks, dini hikaye anlatımı gibi kendine has yeni önceliklerin dini hayatın merkezinde yer aldığı bir anlayışı ortaya koymuş; dini ritüellere ve geleneksel dindarlığa yaklaşımı ile söylemleri bağlamında Protestanlığın Hıristiyanlık içerisinde oynadığı temel rolü çağrıştırsa da, Hasidizmin pratik sonuçları itibarıyla modern topluma aykırı bir tipoloji olarak farklı bir dini duruş ortaya çıkmış ve halk tabakaları arasında ciddi destek görmüştür. Biz çalışmamızda Hasidik hareketin ortaya koyduğu yeni uygulamaları izah ederek bunların geleneksel çizgiden ne ölçüde farklı olduğunun mukayesesine yer verdikten sonra modern zamanlarda, modern toplumlar arasında Hasidik Yahudilerin kendilerine has yaşamlarını nasıl sürdürdükleriyle ilgili tespitlerimizi sunmaya çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altshuler, Mor. The Messianic Secret of Hasidism. Leiden&Boston: Brill, 2006.
  2. Arslantaş, Nuh. “Abbasiler Döneminde Yahudilerin Temel Eğitim Kurumları: Bet ha-Seferler ve Beytülmidraslar”. Belleten LXXVIII/282 (Ağustos 2014): 435-474.
  3. Assaf, David. “Hasidism, Historical Overview”. The Yivo Encyclopedia of Jews in Eastern Europe. 1: 659-670. New Haven (Conn.): Yale Univ. Press, 2008.
  4. Belcove-Shalin, Janet S. “Home in Exile: Hasidism in the New World”. New World Hasidim: Ethnographic Studies of Hasidic Jews in America. Ed. Janet S. Belcove-Shalin. USA: State Univ. of New York Press, 1995.
  5. Berger, Joseph. The Pious Ones: The World of Hasidim and Their Battles with America. New York: Harper Perennial, 2014.
  6. Biale, David - Assaf, David - Brown, Benjamin. Hasidism: A New History. USA: New Jersey: Princeton Univ. Press, 2018.
  7. Buber, Martin. Hasidism and Modern Man. Trc. Maurice Friedman. New York: Harper Torchbook, 1966. Buber, Martin. The Origin and Meaning of Hasidism. Trc. Maurice Friedman. New Jersey: Humanities Press, 1993.
  8. Caravella, Miriam B. The Mystic Heart of Judaism. New Delhi: Science of the Soul Research Centre, 2011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2021

Kabul Tarihi

4 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Araz, Ö. F. (2021). Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları. Dergiabant, 9(1), 124-150. https://doi.org/10.33931/abuifd.867612
AMA
1.Araz ÖF. Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları. Dergiabant. 2021;9(1):124-150. doi:10.33931/abuifd.867612
Chicago
Araz, Ömer Faruk. 2021. “Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları”. Dergiabant 9 (1): 124-50. https://doi.org/10.33931/abuifd.867612.
EndNote
Araz ÖF (01 Mayıs 2021) Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları. Dergiabant 9 1 124–150.
IEEE
[1]Ö. F. Araz, “Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları”, Dergiabant, c. 9, sy 1, ss. 124–150, May. 2021, doi: 10.33931/abuifd.867612.
ISNAD
Araz, Ömer Faruk. “Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları”. Dergiabant 9/1 (01 Mayıs 2021): 124-150. https://doi.org/10.33931/abuifd.867612.
JAMA
1.Araz ÖF. Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları. Dergiabant. 2021;9:124–150.
MLA
Araz, Ömer Faruk. “Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları”. Dergiabant, c. 9, sy 1, Mayıs 2021, ss. 124-50, doi:10.33931/abuifd.867612.
Vancouver
1.Ömer Faruk Araz. Tarihten Günümüze Hasidik Yahudiler ve Kendilerine Özgü Dindarlık Anlayışları. Dergiabant. 01 Mayıs 2021;9(1):124-50. doi:10.33931/abuifd.867612

Cited By