Özel Gereksinimli Çocuğu Olan ve Olmayan Ebeveynlerin Psikolojik Sağlamlıklarının İncelenmesi

Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında ilkokul ve ortaokul kademesindeki özel eğitim sınıfında otizm spektrum bozukluğu ve zihinsel yetersizlik tanısı konulmuş özel gereksinimli çocuğu bulunan ebeveynler ile normal gelişim gösteren ilkokul ve ortaokul kademesinde çocuğu bulunan ebeveynlerin psikolojik sağlamlıklarının incelemesini amaçlamaktadır. Ayrıca, araştırma kapsamında demografik değişkenler (ebeveynlerin gelir durumları, çalışma durumları, cinsiyetleri ve yaşları) ile psikolojik sağlamlık açısından da farklara dair incelemelerde bulunulmuştur. Araştırmanın örneklem grubu 200 ebeveynden oluşturmaktadır. Katılımcıların 100’ü özel gereksinimli çocuğu bulunan ebeveyn, 100’ü de normal gelişim gösteren çocuğu bulunan ebeveyndir. Anne katılımcılarının sayısı 153 ve baba katılımcılarının sayısı 47’dir. Veri toplama araçları kişisel bilgi formu ve yetişkin psikolojik sağlamlık ölçeğidir. Verilerin analizinde SPSS 27 paket programı kullanılmış olup normallik varsayımının sağlandığı görülmüştür. Parametrik testlerden bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre psikolojik sağlamlık puanlarının normal gelişim gösteren çocuğu bulunan ebeveynlerin lehine olduğu görülmüştür. Demografik değişkenler (ebeveynlerin gelir durumları, çalışma durumları, cinsiyetleri ve yaşları) ve psikolojik sağlamlık açısından yapılan incelemelerde sonuçlar anlamlı farklılık göstermemiştir. Son olarak bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, sınırlılıklara yer verilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

This study aims to examine the resilience of parents who have children with special needs diagnosed with autism spectrum disorder and intellectual disability in the special education class at primary and secondary school level in public schools affiliated to the Ministry of National Education and parents who have children with normal development at primary and secondary school level. In addition, within the scope of the research, the differences in terms of demographic variables (parents' income, employment status, gender and age) and resilience were also examined. The sample group of the study consists of 200 parents. Of the participants, 100 were parents of children with special needs and 100 were parents of children with normal development. The number of mother participants was 153 and the number of father participants was 47. Data collection tools were personal information form and adult resilience scale. SPSS 27 package program was used in the analysis of the data and it was seen that the normality assumption was met. Independent sample t test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used as parametric tests. According to the results of the study, it was seen that resilience scores were in favor of parents with normally developing children. The results did not show significant differences in terms of demographic variables (parents' income, employment status, gender and age) and resilience. Finally, the findings were discussed in the light of the literature, limitations were included and recommendations were made.