Yaratıcılığın Değerlendirilmesiyle İlişkili Hazırlanan Doktora Tezlerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de yaratıcılığın değerlendirilmesini odağına almış olan doktora tezlerinin genel bir değerlendirmesini yapmaktır. Söz konusu değerlendirme çalışmasının diğer bir amacı Türkiye’de yaratıcılığın değerlendirilmesinin akademik düzlemde nasıl ele alındığını belirlemekle birlikte özel yetenekli bireyleri odağına alan çalışmaların yıllar içerisindeki değişimini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda YÖKTEZ’de bulunan konuyla ilgili 2013-2023 yılları arasında tamamlanmış doktora tezleri elektronik ortamda tarama yapılarak incelemeye alınmıştır. Ölçütler çerçevesinde gerçekleştirilen alanyazın taramasında 55 adet doktora tezine ulaşılmıştır. Erişilen çalışmalar yıl, yazar adı, araştırmanın amacı, üniversite, yöntem, araştırma yaklaşımı ve deseni, yapılan uygulama ya da müdahalenin ne olduğu, müdahalenin ya da uygulamanın ne kadar sürdüğü, veri toplama aracı, örneklem grubu ve örneklemin nasıl seçildiği, bulgular ile sonuç ve son olarak araştırmanın künyesi başlıkları altında kodlanmıştır. Elde edilen araştırma verilerinin çözümlenmesinde doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları frekans ve yüzde olarak tablolar şeklinde sunulmuştur. Araştırma sonucunda, on yıl içerisinde tamamlanan 55 adet doktora tezinin % 25’ inin (n= 14) özel yetenekli bireyleri odağına aldığı ifade edilebilir. On yıllık süre içerisinde en fazla tez 2014 (n=9) yılında tamamlanmıştır. Ayrıca 2019’ dan günümüze doğru eğitim-öğretim alanında yaratıcılığın değerlendirilmesine yönelik doktora tezlerinin sayısında düşüş olduğu görülmektedir. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlardan yola çıkılarak yaratıcılığın değerlendirilmesine ilişkin lisansüstü tezlerin ya da makalelerin meta-sentez yöntemiyle değerlendirildiği araştırmaların yapılması sunulan önerilerdendir.

This study aims to make a general assessment of doctoral theses in Türkiye that are focused on assessing creativity. Another aim of the study is to determine how creativity assessment is handled at the academic level in Türkiye. And it is to show the changes in studies on gifted people over the years. This study, which is designed according to the basic qualitative research approach, uses document analysis for data collection and uses descriptive content analysis to analyze the data. In this context doctoral theses completed between 2013-2023 were analysed by scanning electronically on the webpage is named the thesis scanning center of the Council of Higher Education (YOKTEZ). At the end of the search, 55 doctoral theses were reached. In the classification of thesis studies; The year it was published, the gender of the researchers, the aim of the research, the reason of the research, result of the researchs, the university it was published in, the research method, data analysis techniques, the study group etc. The research subject were taken as basis. As a result of the research, it was determined that the theses between 2013-2023, which can be accessed in the thesis scanning center of the Council of Higher Education, were published in 2014 (n=9) the most. It has been determined that the examined theses are mostly made in Gazi University. In addition, the number of doctoral theses on creativity assessment in education and training has been on the decline since 2019. It is recommended to carry out studies that evaluate doctoral theses or articles using the meta-synthesis method.