The Moderator Role of Attitude For Technology in the Connection Between Attitude for the Teaching Profession and Professional Resilience

Merve Doğan; Nilüfer Darıca; Mustafa Uğraş

doi:10.53444/deubefd.1456272

TR EN

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum ile Mesleki Dayanıklılık Arasındaki İlişkide Teknolojiye Yönelik Tutumun Moderatör Rolü

Öz

Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum, öğretmen adaylarının mesleki dayanıklılıkları için önemli bir yere sahiptir. Öğretmen adaylarının teknolojiye yönelik tutumlarının düzenleyici rolünün incelenmesinin, mesleğe yönelik tutumları ile mesleki dayanıklılıkları arasındaki ilişkiye farklı bir yönden bakarak alan yazının zenginleşmesine katkısı olacaktır. Bu araştırmanın amacı; öğretmen adaylarının mesleğe yönelik tutumları ile mesleki dayanıklılıkları arasındaki ilişkide, teknolojiye yönelik tutumlarının düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu Gaziantep ilinde kolay örneklem ile ulaşılan 407 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; ‘kişisel bilgi formu’, ‘öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği’, ‘öğretmenlik adayları için mesleki dayanıklılık ölçeği’ ‘teknolojiye yönelik tutum ölçeği’ kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler öğretmen adayları tarafından kağıt-kalem formuyla doldurulmuştur. Çalışma kapsamında toplanan veriler, SPSS programı aracılığıyla nicel analiz yöntemleriyle incelendi. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve Hayes (Process) analizi 1. Modeli kullanıldı. Araştırma sonucunda; öğretmen adaylarının mesleğe yönelik tutumlarının mesleki dayanıklılıklarını yordadığı, öğretmen adaylarının mesleğe yönelik tutumları ile mesleki dayanıklılıkları arasındaki ilişkinin teknolojiye yönelik tutumlarına göre farklılaştığı ve öğretmen adaylarının mesleğe yönelik tutumları ile mesleki dayanıklılıkları arasındaki ilişkide teknolojiye yönelik tutumlarının düzenleyici rolünün olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

öğretmenlik mesleğine yönelik tutum , mesleki dayanıklılık , teknolojiye yönelik tutum

The Moderator Role of Attitude For Technology in the Connection Between Attitude for the Teaching Profession and Professional Resilience

Abstract

Attitude for the teaching profession has an important place in the professional resilience of teacher candidates. Examining the moderating role of pre-service teacher (PST) attitudes for technology will contribute to the enrichment of the literature by looking at the relationship between their attitudes for the profession and their professional resilience from a different perspective. The aim of this study is to examine the moderating role of PST' attitudes for technology in the relationship between their attitudes for the profession and their professional resilience. Relational survey model was used in the study. The research group consists of 407 PST in Gaziantep, which can be reached with an easy sample. As data collection tools; 'Personal Information Form', 'Attitude Scale For the Teaching Profession', 'Professional Resilience Scale for Teaching Candidates', 'Attitude Scale For Technology' were used. The scales used were filled in with a paper-pencil form by the PST. The data gathered throughout the investigation were assessed utilizing quantitative analysis techniques with the use of SPSS software. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and Hayes (Process) analysis 1 were employed in the examination of the data. The model is used. As a result of the research, it was seen that the attitudes of PST for the profession predicted their professional resilience. However, the relationship between these PST' attitudes for the profession and their professional resilience differs according to their attitudes for technology. It has been determined that PST' attitudes for the profession and their attitudes for technology have a moderating role in the relationship between their professional resilience.

Keywords

attitude for the teaching profession , professional resilience , attitude for technology

Kaynakça

Ajzen, I., & Fishbein, M. (1975). A Bayesian analysis of attribution processes. Psychological Bulletin, 82(2), 261.
Al-Zaidiyeen, N. J., Mei, L. L., & Fook, F. S. (2010). Teachers’ attitudes and levels of technology use in classrooms: the case of jordan schools. International Education Studies, 3(2), 211–218.
Anderson, S. E., & Maninger, R. M. (2007). Preservice teachers’ abilities, beliefs, and intentions regarding technology integration. Journal of Educational Computing Research, 37(2), 151–172.doi:https://doi.org/10.2190/H1M8-562W-18J1-634P
Atabek, O. (2020). Associations between emotional states, self-efficacy for and attitude towards using educational technology. International Journal of Progressive Education, 16(2), 175–194.
Aydın, F., & Karaa, F. N. (2013). Öğretmen adaylarının teknolojiye yönelik tutumları: ölçek geliştirme çalışması. Journal of Turkish Science Education. http://acikerisim.ibu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12491/2157
Aydın, R., & Sağlam, G. (2012). Öğretmen adaylarinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarinin belirlenmesi (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Örneği). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 257–294.
Ayık, A., & Ataş, Ö. (2014). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ile öğretme motivasyonları arasındaki ilişki [The Relationship between Pre-service Teachers’ Attitudes towards the Teaching Profession and their Motivation to Teach+. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi* EBAD-JESR], 4(1),25-43.
Bıkmaz F. (2017). Öğretmen adaylarının öğretme-öğrenme anlayışları ve bilimsel epistemolojik i̇nançlarının araştırılması: boylamsal bir çalışma, Eğitim ve Bilim, 42(189), 183–196.
Balcı, S. (2023). Öğretmen adaylarının akademik motivasyon düzeyi i̇le öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki i̇lişkinin i̇ncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 336–3.
Beltman, S., Mansfield, C. F., Wosnitza, M., Weatherby-Fell, N., & Broadley, T. (2018). Using Online Modules to Build Capacity for Teacher Resilience. In M. Wosnitza, F. Peixoto, S. Beltman, & C. F. Mansfield (Eds.), Resilience in Education: Concepts, Contexts and Connections (pp. 237–253). Springer International Publishing.doi: https://doi.org/10.1007/978-3-319-76690-4_14

Bem, D. J. (1970). Beliefs, attitudes, and human affairs: Brooks/Cole Pub. Co., Belmont, CA.
Bhargava, A., & Pathy, M. K. (2014). Attitude of student teachers towards teaching profession. Turkish Online Journal of Distance Education, 15(3), 27–36.
Birkollu, S. S., Yucesoy, Y., Baglama, B., & Kanbul, S. (2017). Investigating the attitudes of pre-service teachers towards technology based on various variables. TEM Journal, 6(3), 578.
Buabeng-Andoh, C. (2012). Factors influencing teachersâ adoption and integration of information and communication technology into teaching: A review of the literature. International Journal of Education and Development Using ICT, 8(1).
Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (21. baskı). Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem.
Çakır, R., & Oktay, S. (2013). Bilgi toplumu olma yolunda öğretmenlerin teknoloji kullanımları. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 30,35–54.
Çeliköz, N., & Çetin, F. (2004). Anadolu öğretmen lisesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını etkileyen etmenler. Milli Eğitim Dergisi, 162. https://avesis.gazi.edu.tr/yayin/fd34b2c1-7cf9-4dc7-98c0-fa2faa9f9a39/anadolu-ogretmen-lisesi-ogrencilerinin-ogretmenlik-meslegine-yonelik-tutumlarini-etkileyen-etmenler
Çetin, O., Çalışkan, E., & Menzi, N. (2012). Öğretmen adaylarının teknoloji yeterlilikleri ile teknolojiye yönelik tutumları arasındaki ilişki. İlköğretim Online, 11(2), 273–291.
Chen, F. ‐H., Looi, C. ‐K., & Chen, W. (2009). Integrating technology in the classroom: A visual conceptualization of teachers’ knowledge, goals and beliefs. Journal of Computer Assisted Learning, 25(5), 470–488.doi:https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2009.00323.x
Confrey, J. (1990). Chapter 8: What constructivism implies for teaching. Journal for Research in Mathematics Education. Monograph, 4, 107–210.
Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (SB Demir, ÇEv. Ed.) Eğiten Kitap.
Cullen, T. A., & Greene, B. A. (2011). Preservice teachers’ beliefs, attitudes, and motivation about technology integration. Journal of Educational Computing Research, 45(1), 29–47.doi:https://doi.org/10.2190/EC.45.1.b
Dargut, T., & Çelik, G. (2014). Türkçe öğretmeni adaylarının eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin tutum ve düşünceleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 28–41.
Day, C. (2014). Resilient principals in challenging schools: The courage and costs of conviction. Teachers and Teaching, 20(5), 638–654.
Demirtaş, H., Cömert, M., & Özer, N. (2011). Pre-service teachers’ self-efficacy beliefs and attitudes towards profession. Egitim ve Bilim-Education and Science, 36(159). https://avesis.inonu.edu.tr/yayin/51bed9a9-7a0e-469b-b2cb-31a39700f32c/pre-service-teachers-self-efficacy-beliefs-and-attitudes-towards-profession
Dönmez, Ö., & Kavuncuoğlu, M. K. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının mesleki dayanıklılık inançları, öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları ve mesleki benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Temel Eğitim, 1(1), 48–59.
Ebersöhn, L. (2014). Teacher resilience: Theorizing resilience and poverty. Teachers and Teaching, 20(5), 568–594.doi: https://doi.org/10.1080/13540602.2014.937960
Galyer, K. T., & Evans, I. M. (2001). Pretend play and the development of emotion regulation in preschool children. Early Child Development and Care, 166(1), 93–108.
Goroshit, M., & Hen, M. (2014). Does emotional self-efficacy predict teachers’ self-efficacy and empathy?. Journal of Education and Training Studies, 2(3), 26–32.
Gu, Q., & Day, C. (2013). Challenges to teacher resilience: Conditions count. British Educational Research Journal, 39(1), 22–44.doi: https://doi.org/10.1080/01411926.2011.623152
Gun, E. S. (2012). Attitudes of primary school teacher candidates towards the teaching profession. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 2922–2926.
Hartwig, S. J., & Schwabe, F. (2018). Teacher attitudes and motivation as mediators between teacher training, collaboration, and differentiated instruction. Journal for Educational Research Online, 10(1), 100–122.
Hayes, A. F. (2017). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. Guilford publications.
ISTE, I. S. for T. in. (2007). National educational technology standards for students. ISTE (Interntl Soc Tech Educ.
Kahramanoğlu, R., Yokuş, E., Cücük, E., Vural, S., & Şi̇raz, F. (2018). Öğretmenli̇k Mesleği̇ne Yöneli̇k Tutum Ölçeği̇ (ÖMYTÖ) Geçerli̇k ve Güveni̇rli̇k Çalışması. Turkish Studies, Kartal, T., Kaya, V. H., Öztürk, N., & Ekici, G. (2012). The exploration of the attitudes of the science teacher candidates towards teaching profession. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 2759–2764.
Kaya, F. Ş., Yıldız, B., & Yıldız, H. (2013). Herzberg’i̇n çi̇ft faktör kurami açisindan i̇lköğreti̇m i. kademe öğretmenleri̇ni̇n moti̇vasyon düzeyleri̇ni̇n değerlendi̇ri̇lmesi̇. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi
Kayalar, M. T. (2018). Examining pre-service teachers ‘attitudes and interests in technology in terms of various variables. Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(27), 2753–2760.
Kerim, Ü., & Cenk, A. (2017). Öğretmenlik mesleği ve yaşam boyu öğrenme: öğretmen adayları penceresinden. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 821–838.
Kersaint, G. (2003). Technology beliefs and practices of mathematics education faculty. Journal of Technology and Teacher Education, 11(4), 549–577.
Khan, F., Nadeem, N. A., & Basu, S. (2013). Professional attitude: a study of secondary teachers. Journal of Education Research and Behavioral Sciences, 2(8), 119–125.
Kılıç, H. (2024). Toplumun öğretmen ve okula bakişindaki̇ deği̇şi̇m; tespi̇tler ve çözüm öneri̇leri̇. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 61, 47–60.doi: https://doi.org/10.17498/kdeniz.1 Koehler, M. J., & Mishra, P. (2005). Teachers learning technology by design. Journal of Computing in Teacher Education, 21(3), 94–102.doi: https://doi.org/10.1080/10402454.2005.10784518
Kolomuç, A. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının teknolojiyi kullanma sıklığı. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(27), 478–491.
Kurt, M., & Karamustafaoğlu, O. (2018). Determining the preservice teachers’ motivation and attitudes towards teaching profession. IOSR Journal of Research & Method in Education (IOSR-JRME), 8(1), 38–46.
Maddi, S. R., Harvey, R. H., Khoshaba, D. M., Fazel, M., & Resurreccion, N. (2009). The personality construct of hardiness, IV: Expressed in positive cognitions and emotions concerning oneself and developmentally relevant activities. Journal of Humanistic Psychology, 49(3), 292–305.
Mata, Á. N. de S., de Azevedo, K. P. M., Braga, L. P., de Medeiros, G. C. B. S., de Oliveira Segundo, V. H., Bezerra, I. N. M., Pimenta, I. D. S. F., Nicolás, I. M., & Piuvezam, G. (2021). Training in communication skills for self-efficacy of health professionals: A systematic review. Human Resources for Health, 19(1), 1–9.
Messner, R., & Reusser, K. (2006). Aeblis didaktik auf psychologischer grundlage im kontext der zeitgenössischen didaktik. Didaktik Auf Psychologischer Grundlage. Von Hans Aeblis Kognitionspsychologischer Didaktik Zur Modernen Lehr-Und Lernforschung, 52–73.
Michael, K., Dror, M. G., & Karnieli-Miller, O. (2019). Students’ patient-centered-care attitudes: The contribution of self-efficacy, communication, and empathy. Patient Education and Counseling, 102(11), 2031–2037.
Oplatka, I. (2009). Organizational citizenship behavior in teaching: The consequences for teachers, pupils, and the school. International Journal of Educational Management, 23(5), 375–389.
Özdamlı, F., Hürsen, Ç., & Özçinar, Z. (2009). Teacher candidates’ attitudes towards the instructional technologies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 455–463.
Palak, D., & Walls, R. T. (2009). Teachers’ beliefs and technology practices: a mixed-methods approach. Journal of Research on Technology in Education, 41(4), 417–441.
Paşa, S., Bolat, Y., & Karataş, F. (2015). Ki̇mya öğretmenli̇ği̇ öğrenci̇leri̇ni̇n bi̇li̇şi̇m teknoloji̇leri̇ne yöneli̇k tutum ve görüşleri̇ndeki̇ deği̇şi̇mler: chembiodraw uygulaması. Journal of Computer and Education Research
Pehlivan, K. B. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyo-kültürel özellikleri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları üzerine bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2).
Pretsch, J., Flunger, B., & Schmitt, M. (2012). Resilience predicts well-being in teachers, but not in non-teaching employees. Social Psychology of Education, 15, 321–336.
Rizza, M. G. (2000). Perspectives on preservice teachers’ attitudes toward technology. The Teacher Educator, 36(2), 132–147.doi:https://doi.org/10.1080/08878730009555258
Roblyer, M., & Doering, A. H. (2007). Integrating educational technology into teaching. USA: Pearson, 2007. https://redined.educacion.gob.es/xmlui/handle/11162/66132
Sarı, A. A., Bilici, S. C., Baran, E., & Özbay, U. (2016). Farklı branşlardaki öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlikleri ile bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 6(1), 1–21.
Saykal, A. (2021). Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları, özyeterlik inançları, teknolojiye yönelik tutumları ve teknolojik pedagojik alan bilgileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi.
Scherer, R., Tondeur, J., Siddiq, F., & Baran, E. (2018). The importance of attitudes toward technology for pre-service teachers’ technological, pedagogical, and content knowledge: Comparing structural equation modeling approaches. Computers in Human Behavior, 80, 67–80.
Semerci, N., & Semerci, Ç. (2004). Türkiye’de öğretmenlik tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 137–146.
Sharbain, I. H. A., & Tan, K.-E. (2012). Pre-service teachers’ level of competence and their attitudes towards the teaching profession. Asian Journal of Social Sciences & Humanities, 1(3), 14–22.
Tagay, Ö., & Demir, K. (2016). Öğretmen adayları için mesleki dayanıklılık inancı ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(4), 1603–1620.
Terzi, A. R., & Tezci, E. (2007). Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 52(52), 593–614.
Uğraş, H., & Gömleksiz, M. N. (2023). Investigating The relationshıp among instructors’ technostress and technology acceptance levels and their attitudes towards distance education. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 14(54), 1472–1501.
Ünal Bozcan, E. (2010). Eğitim öğretim faaliyetlerinde teknoloji kullanımı. Eğitim Teknolojileri Araştırmaları Dergisi, 1(4), 1–13.
Usta, E., & Korkmaz, Ö. (2010). Öğretmen adaylarının bilgisayar yeterlikleri ve teknoloji kullanımına ilişkin algıları ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları. Uluslararası Insan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1335–1349.
Üstün, A., & Akman, E. (2015). Özel okul öğretmenleri̇ni̇n eği̇ti̇mde teknoloji̇ kullanımına i̇li̇şki̇n tutum ve görüşleri̇ (samsun i̇li̇ örneği̇). Journal of Educational Science, 3
Von Glasersfeld, E. (1985). Konstruktion der Wirklichkeit und des Begriffs der Objektivität. (Yayımlanmamış çalışma).
Wilcox, D., Liu, J. C., Thall, J., & Howley, T. (2017). Integration of teaching practice for students’ 21st century skills: faculty practice and perception. International Journal of Technology in Teaching and Learning, 13(2), 55–77.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Merve Doğan ^*
0009-0003-9729-4358
Türkiye

Nilüfer Darıca
0000-0002-5369-9690
Türkiye

Mustafa Uğraş
0000-0001-6921-0178
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2024

Kabul Tarihi

8 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 62

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1456272

IZ

https://izlik.org/JA95NA38XL

APA

Doğan, M., Darıca, N., & Uğraş, M. (2024). The Moderator Role of Attitude For Technology in the Connection Between Attitude for the Teaching Profession and Professional Resilience. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 62, 2793-2808. https://doi.org/10.53444/deubefd.1456272

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum ile Mesleki Dayanıklılık Arasındaki İlişkide Teknolojiye Yönelik Tutumun Moderatör Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

The Moderator Role of Attitude For Technology in the Connection Between Attitude for the Teaching Profession and Professional Resilience

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster