Araştırma Makalesi

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Siber Zorbalığa İlişkin Farkındalıkları ve Rehber Öğretmenlerle İşbirlikleri

Sayı: 64 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Siber Zorbalığa İlişkin Farkındalıkları ve Rehber Öğretmenlerle İşbirlikleri

Öz

Son yıllarda hızlı teknolojik gelişmeler ile birlikte sıkça yaşanan siber zorbalık hakkında farklı konu ve kazanımlara sahip sosyal bilgiler öğretmenleri ile olayın tespit ve çözümünde önemli göreve sahip rehber öğretmenlerinin duyarlılıkları, önem taşımaktadır. Bu çerçevede araştırmanın amacını, sosyal bilgiler öğretmenleri ile rehber öğretmenlerin siber zorbalığa ilişkin farkındalıklarının tespit edilmesi ve işbirliklerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Çalışma, nitel bir araştırma olup durum çalışması desenine sahiptir. Araştırmanın çalışma grubunu devlet ve özel olmak üzere farklı kurumlarda görevli 22 sosyal bilgiler öğretmeni ve 18 rehber öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yedişer açık uçlu sorudan oluşan 2 farklı anket kullanılmıştır. Ayrıca 4 sosyal bilgiler öğretmeni ve 3 rehber öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler siber zorbalığa ilişkin sosyal medya, internet gibi teknik özellikli ve intikam, çıkmaz sokak gibi duygu özellikli farklı kavramlar ile açıklamalar getirmişler; öğrencilerin özellikle intikam duygusu ile hareket ederek olayı gerçekleştirdiklerini vurgulamışlardır. Aynı zamanda siber zorbalığın okul dışında yaşanan bir zorbalık türü olmasına rağmen etkileri itibariyle okul ve sınıf ortamına farklı boyutlarda yansıdığı görülmektedir. Olayın çözümüne ilişkin ise sosyal bilgiler dersinin farklı ünite ve konularında yapılabilecek çalışmalara ilişkin görüşlere ve genel bir işbirliğine vurgu yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Siber Zorbalık , Sosyal Bilgiler Eğitimi , Eğitimde İşbirliği

Kaynakça

  1. Aydemir, M. (2019). Yenilenen sosyal bilgiler dersi öğretim programının dijital vatandaşlık ve alt boyutları açısından incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2) , 15-38 . https://dergipark.org adresinden erişildi
  2. Bilici, İ. E. (2020). Medya okuryazarlığı ve eğitimi.Ankara: Nobel Yayıncılık.
  3. Bulut, E. (2018). Öğrenci, öğretmen ve velilerin gözünden ortaokul öğrencilerinin sanal zorbalık farkındalık düzeylerinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi
  4. Cemaloğlu, N. & Karadağ, C.A. (2019). Okul müdürlerinin siber zorbalığa ilişkin görüşleri. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi. 10(20). 64-81.
  5. Çetin, B., Eroğlu, Y., Peker, A., Akbaba, S. & Pepsoy, S. (2012). Ergenlerde ilişkisel-karşılıklı bağımlı benlik kurgusu, siber zorbalık ve psikolojik uyumsuzluk arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 637-653.
  6. Dilmaç, B. (2009). Sanal zorbalığı yordayan psikolojik ihtiyaçlar: lisans öğrencileri için bir ön çalışma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9(3), 1291-1325.
  7. Eden, S., Heiman, T., & Olenik‐Shemesh, D. (2013). Teachers’ perceptions, beliefs and concerns about cyberbullying. British journal of educational technology, 44(6), 1036-1052.
  8. Elmas, B. (2016). Öğretmen adaylarının siber zorbalık ve siber mağduriyet algı düzeylerinin incelenmesi.[Yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
  9. Erdur-Baker, Ö.,& Tanrıkulu, İ. (2010). Psychological consequences of cyber bullying experiences among Turkish secondary school children. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 2771– 2776. doi:10.1016/j.sbspro.2010.03.413
  10. Güngör, B., Tingiş, E. & Sarol, A.B. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının siber zorbalık düzeylerinin incelenmesi. Sosyal Bilgilerde Yenilikçi Araştırmalar Dergisi. 3(2). 148-160.

Kaynak Göster

APA
Kabapınar, Y., Can, M. Ş., & Küçükay, M. (2025). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Siber Zorbalığa İlişkin Farkındalıkları ve Rehber Öğretmenlerle İşbirlikleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 1559-1596. https://doi.org/10.53444/deubefd.1538258