Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 öğrencilerinin toplumdilbilimsel yetkinliklerine dair bir araştırma
Öz
Bu çalışma, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 dil düzeyindeki öğrencilerin toplumdilbilimsel yetkinliklerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Toplumdilbilimsel yetkinlikler Diller için Avrupa Ortak Başvuru Metninde tanımlayıcısı bulunan önemli alanlardan biridir. Toplumdilbillimsel yetkinlik; dil kullanımının sosyal boyutuyla başa çıkmak için gereken bilgi ve becerilerle ilgilidir. Esasen her dil seviyesinde önemli olmakla birlikte eşik seviye olması dolayısıyla B1 seviyesinde ayrı bir öneme sahiptir. B1 seviyesindeki bir dil kullanıcısından günlük ve toplumsal hayatla ilgili dil durumlarını, bağımsız bir şekilde gerçekleştirebilmesi beklenir. Bu sebeple bu araştırmada D-AOBM 2020 çerçeve metnindeki tanımlayıcılar temel alınarak B1 öğrencilerinin toplumdilbilimsel yetkinliklerini tespit etmenin gerekliliği görülmüştür. İstanbul’da bir vakıf üniversitesinin TÖMER öğrenci grubunun oluşturduğu evren içerisinden seçilen B1 düzeyindeki 106 öğrenci, çalışmanın örneklem grubunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada, açıklayıcı karma desen tercih edilmiştir. Yöntemin nicel yönü D-AOBM temelli tanımlayıcılarla oluşturulan ölçek ile sağlanırken nitel yönü odak görüşmeler ile sağlanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler, istatistiksel analizler için SPSS paket programına aktarılarak derinlemesine incelenmiştir. Nitel veriler ise katılımcılarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sayesinde elde edilmiş ve içerik analizi yöntemiyle detaylı bir şekilde çözümlenmiştir. Araştırmada katılımcıların toplumdilbilimsel yeterlilikleri cinsiyet, yaş, coğrafya, ana dil ve dil ailesi gibi değişkenler açısından karşılaştırılmış ve bu faktörlerin hiçbirinin anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, D-AOBM, toplumdilbilimsel yetkinlik, B1, sosyodilbilimsel.
Kaynakça
- Akarsu, B. (1984). Wilhelm von Humboldt'da Dil-Kültür Bağlantısı, Remzi Kitabevi.
- Aktaş, E., & Yılmaz, İ. (2017). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Kullandıkları Hitapların Toplumdilbilim Açısından İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi(59), 577-594.
- AOBM, (2013). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni. Öğrenme, Öğretme ve Değerlendirme. (Çev. Demirel, Ö., Çakır, Sevil, N.) http://www.dilbilimi.net/ab_diller_icin_ortak_avrupa_basvuru_metni_meb_tarafindan.pdf.
- Avrupa Konseyi, (2020). Diller için Avrupa ortak başvuru metni tamamlayıcı cilt. (Çeviri: MEB), Council of Europe Publishing.
- Aziz, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri ve teknikleri. Nobel Yayınları.
- Baker, W. (2009). The cultures of English as a lingua franca. TESOL Quarterly, 43(4), 567–592.
- Bates, D. G., & Plog, F. (1991) Human adaptive strategies. McGraw-Hill.
- Bayyurt, Y. (2016). Current perspectives on sociolinguistics and English language education. The Journal of Language Learning and Teaching, 3(1), 69-78.
- Bektaş-Çetinkaya, Y. (2012). Teaching English as an international language and its reflections in Turkey. International Journal of Human Sciences, 9(2), 378- 391.
- Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. ve Kılıç, E. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.