Türkiye'deki Uzaktan Eğitim Merkezlerinde Yenilik Yönetimi: Yöneticilerin Algıları ve Tutumları

Yıl 2026, Sayı: 67 , - , 31.03.2026

Rozerin Çelik , Soner Sözler

https://doi.org/10.53444/deubefd.1643047

https://izlik.org/JA42TD36LB

Öz

Bu çalışma, Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarına bağlı Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezleri (UZEM) yöneticilerinin yenilik yönetimine ilişkin algı ve tutumlarını incelemektedir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış; veriler 64 üniversitede görev yapan 71 yöneticiye uygulanan anket aracılığıyla toplanmıştır. Anket, Girdi Yönetimi, Yenilik Stratejisi, Örgütsel Kültür ve Yapı ile Proje Yönetimi olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırma bulguları, yöneticilerin genel olarak yenilik yönetimine olumlu yaklaştıklarını ve süreçlerin yönetiminde örgütsel kültür ve proje yönetimine verdiklerini göstermiştir. Örgütsel kültür ve proje yönetimi alt boyutlarında yüksek ortalama değerler elde edilirken, girdi yönetimi ve yenilik stratejisi alt boyutlarında düşük ortalamalar elde edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda; kurum türü, uzmanlık alanı, yönetici rolü ve meslek yılı değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Korelasyon analizi sonuçları, alt boyutlar arasında genel olarak orta düzeyde ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, UZEM'lerde yenilik yönetimi süreçlerinin olumlu bir seyir izlediğini, ancak bazı alanlarda iyileştirme ve geliştirme ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, Örgütsel kültürün güçlendirilmesi, proje yönetimi becerilerinin geliştirilmesi, yenilik stratejilerinin belirlenmesi, UZEM’lerin yenilikçi bir yapıya kavuşmalarında kritik öneme sahip unsurlar olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, çalışmanın temel çıkış noktası, UZEM’lerde yenilik yönetimine ilişkin mevcut durumu ortaya koyarak literatürdeki boşluğu gidermek ve yenilikçi yapının güçlendirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yenilik yönetimi , uzaktan eğitim , yükseköğretim , örgütsel kültür , proje yönetimi.

Innovation Management in Distance Education Centers in Türkiye: Perceptions and Attitudes of Managers

https://izlik.org/JA42TD36LB

Öz

This study examines the perceptions and attitudes of administrators at Distance Education Application and Research Centers (UZEM), affiliated with higher education institutions in Turkey, regarding innovation management. A quantitative research method was employed, and data were collected through a survey administered to 71 administrators working across 64 universities. The survey consists of four sub-dimensions: Input Management, Innovation Strategy, Organizational Culture and Structure, and Project Management. The research findings indicate that administrators generally maintain a positive approach toward innovation management and prioritize organizational culture and project management in process administration. While high mean scores were obtained in the organizational culture and project management sub-dimensions, lower averages were observed in input management and innovation strategy. In intergroup comparisons, no significant differences were found based on variables such as institution type, area of expertise, administrative role, or years of professional experience. Correlation analysis results revealed generally moderate and positive relationships between the sub-dimensions. The findings suggest that innovation management processes in UZEMs are progressing positively; however, there is a need for improvement and development in certain areas. In this context, strengthening organizational culture, enhancing project management skills, and defining innovation strategies are considered critical factors for UZEMs to achieve an innovative structure. The primary objective of this study is to fill the gap in the literature by revealing the current state of innovation management in UZEMs and to provide recommendations for strengthening their innovative framework.

Anahtar Kelimeler

Innovation management , distance education , higher education , organizational culture , project management.

Kaynakça

• Alparslan, E. (2008). Teknoloji ve yenilik politikaları. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 1-24.
• Altbach, P. G., Reisberg, L., & Rumbley, L. E. (2009). Küresel Yükseköğretimde Eğilimler: Akademik Bir Devrimi İzlemek. UNESCO.
• Altun, E., & Göktaş, Y. (2018). Uzaktan eğitimde yenilik yönetimi: Kavramsal bir yaklaşım. EğitimYayınevi.
• Barış, M. F., & Mevsim, E. (2014). Açık ve uzaktan öğrenmede yenilikçi yaklaşımlar: Öğrenen merkezli eğitim. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 1(1), 1-12.
• Barış, M. F., & Mevsim, Ö. G. E. (2014). Türkiye’de uzaktan eğitim merkezi kuruluşu ve organizasyonu: Namık Kemal Üniversitesi örneği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 295-303.
• Bozkurt, A., Jung, I., Xiao, J., Vladimirschi, V. & Schuwer, R. (2020). 2020'den itibaren yükseköğretimde acil uzaktan öğretime ilişkin 12 ipucu. Teknoloji, Pedagoji ve Eğitimde Yenilikler, 7(1), 1-12.
• Bozkurt, S. (2017). Uzaktan eğitim merkezlerinin etkili yönetimi: bir durum çalışması. Eğitim Ve Bilim, 42(191), 1-15.
• Burhan, İ. (2015). Teknoloji ve yenilik yönetimi: Kavramlar, süreçler ve uygulamalar. Nobel Yayın Dağıtım. Bülbül, T. (2023). Okul yöneticilerinin yenilik yönetimine ilişkin yeterlik inançları. Eğitim Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 12(2), 45–62.
• Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimleri Için Veri Analizi El Kitabı (9. Baskı). Pegem A Yayıncılık.
• Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2011). Örgüt Kültürünün Teşhisi Ve Değiştirilmesi: Rekabetçi Değerler Çerçevesine Dayalı (3. Baskı). Jossey-Bass.
• Creswell, J. W. (2014). Araştırma Tasarımı: Nitel, Nicel Ve Karma Yöntem Yaklaşımları (4. Baskı). Sage Publications.
• Dhawan, S. (2020). COVID-19 pandemisi sırasında çevrimiçi öğrenme: Bir durum çalışması. Uluslararası Eğitim Teknolojileri Dergisi, 19(1), 1-10.
• Dosi, G. (1988). Yenilikçi sürecin doğası. G. Dosi, C. Freeman, R. Nelson, G. Silverberg ve L. Soete (Ed.), Teknik Değişim ve Ekonomi Teorisi içinde (s. 221-238). Pinter Publishers.
• Ergün, A. (2019). Teknoloji transfer ofislerinin üniversite-sanayi iş birliğine etkisi: Türkiye'den bir örnek. Akademik Bilişim, 24(1), 1-10.
• Field, A. (2013). IBM SPSS Statistics Kullanarak istatistikleri keşfetme (4. baskı). Sage Publications.
• Fullan, M. (2001). Değişim kültüründe liderlik. Jossey-Bass.
• Han, A., Tosun, N., & Pehlivan, C. (2024). İnovasyon‑yükseköğretim ilişkisi Türkiye’de geçerli mi? Mekânsal ekonometri ile kanıtlar. Yükseköğretim Dergisi, 13(3), 451–464.
• Hasırcı, I., & Örücü, E. (2021). Örgüt kültürünün inovatif davranış eğilimleri ile ilişkisi: Öz yeterlilik algısının aracılık rolü. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 642–661.
• Karahan, F. (2019). Teknoloji ve yenilik yönetimi: Üniversitelerin rolü. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 10(1), 143-155.
• Karahan, F., & Gök, M. (2018). Teknoloji ve yenilik politikaları: Türkiye deneyimi. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 6(2), 250-265.
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (25. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
• Kayalıdere, Ö. (2014). Türkiye'de teknoloji ve yenilik politikalarının gelişimi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 78-92.
• Kerzner, H. (2017). Proje yönetimi: Planlama, zamanlama ve kontrol etmeye sistematik bir yaklaşım (12. baskı). John Wiley & Sons.
• Kılınç, M. (2015). Uzaktan eğitim merkezlerinin öğrenci memnuniyetine etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Eğitim ve Bilim, 40(181), 1-15.
• Kıyık Kıcır, G., & Altunoğlu, A. (2024). The investigation of organizational culture elements and typologies in a GIGA Open University: Anadolu University Open Education Faculty 40th year research. Turkish Online Journal of Distance Education, 25(2), 38–58.
• Likert, R. (1932). Tutumların ölçülmesi için bir teknik. Psikoloji Arşivleri, 22(140), 1-55.
• Nunnally, J. C. (1978). Psikometrik Teori (2. baskı). McGraw-Hill.
• Osman, Z., & Yatam, M. (2024). Seeding innovation culture in online flexible distance learning higher education institutions. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 13(2), 55–70. https://doi.org/10.6007/IJARPED/v13-i2/20916
• Sledzik, K. (2013). Schumpeter'in yenilik ve girişimcilik hakkındaki görüşü. Yönetim Trendleri: Teori ve Pratik, (1), 89-94.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (7. baskı). Pearson.
• Tidd, J., Bessant, J., & Pavitt, K. (2005). Yenilik Yönetimi: Teknolojik, Pazar ve örgütsel değişimi entegre etme (3. baskı). John Wiley & Sons.
• Türkiye İstatistik Kurumu (2023, 24 Ocak). Araştırma ve geliştirme faaliyetleri istatistikleri, https://www.tuik.gov.tr/
• Türk Sanayiciler ve İş İnsanları Derneği (2008, 25 Ocak). Türkiye'de Yenilikçilik ve Girişimcilik. https://tusiad.org/
• Tzeng, F. M. (2009). Teknolojik yetenekler ve ulusal rekabet gücü: Evrimsel bir bakış açısı. Teknoloji Analizi ve Stratejik Yönetim, 21(4), 381-397.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yılmaz, K., & Kılıç, A. (2013). Yenilikçi liderlik ve örgütsel yenilikçilik ilişkisi: Türkiye'deki üniversiteler üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi, 20(1), 107-122.
• Yükseköğretim Bilgi Sistemi. (2020) https://istatistik.yok.gov.tr/
• Yükseköğretim Bilgi Sistemi. (2021). Araştırma Üniversiteleri. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Arama.aspx?k=Araştırma%20Üniversiteleri
• Yükseköğretim Kurulu (2024). Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezleri. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Arama.aspx?k=UZEM
• Zehir, C., & Karaca, D. (2023). Örgüt kültürü, örgütsel öğrenme, yönetim inovasyonu ve yeni ürün geliştirmenin ilişkisi: Teknoloji şirketlerinden kanıtlar. Business & Management Studies: An International Journal, 11(2), 696–714.