Geleceğe Doğru Yeni Bir Eğitim Paradigması: Sürdürülebilirlik Eğitimi

Oğuz Özdemir

doi:10.53444/deubefd.1644800

TR EN

Geleceğe Doğru Yeni Bir Eğitim Paradigması: Sürdürülebilirlik Eğitimi

Öz

Yeryüzünde yaşamı sürdürülebilir kılacak dönüşümün önüne açabilmek, her şeyden önce eğitimi sürdürülebilirlik perspektifi doğrultusunda yeniden düşünmeyi ve hayata geçirmeyi kaçınılmaz hale getirmektedir. Ancak, Dünya’da olduğu gibi ülkemizde de sürdürülebilirlik eğitimi konusunda yaygın bir kavram kargaşası ve belirsizlik göze çarpmaktadır. Çalışmada, buradan hareketle yeni bir eğitim alanı olarak öne çıkmakta olan sürdürülebilirlik eğitimini geniş bir açıdan açıklanmakta ve uygulamaya yönelik öneriler getirilmektedir. Bu açıdan, çalışmanın gelecekte eğitim politikalarının sürdürülebilirlik eğitimi yönünde oluşturulmasına, buna uygun programların geliştirilmesine ve eğitim pratiklerinin etkili şekilde hayata geçirilmesine; nihayetinde ilgili alan yazının bu yönde gelişmesine katkı getirmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilirlik , çevre eğitimi , sürdürülebilirlik eğitimi

Kaynakça

Capra, F., & Jakobsen, O.D. (2017). A conceptual framework for ecological economics based on systemic principles of life. International Journal of Social Economics, 44(6), 831-844. https://doi.org/10.1108/IJSE-05-2016-0136
Capra, F. & Mattei, U. (2021). Hukukun ekolojisi (Çev. Ebru Kılıç). İstanbul: Küy Yayınları, 3. Baskı.
Clarke, P. (2012). Education for sustainability: Becoming naturally smart. Routledge, London. ISBN; 9780415698726
Crutzen, P. (2002). Geology of mankind. Nature, 415(23). https://doi.org/10.1038/415023a
Durning, A. (1998). Ne kadarı yeterli: Tüketim toplumu ve dünyanın geleceği (Çev. S. Çağlayan). TÜBİTAK-TEMA Vakfı Yayınları.
Drack, M., & Apfalter, W. (2007). Is Paul a. Weiss’ and Ludwig von Bertalanffy’s system thinking still valid today? Sytems Research and Behavioral Science, 24(5), 537-546. https://doi.org/10.1002/sres.855
Eğitim ve Sürdürülebilirlik Kongresi (2023). esk.tzv.org.tr
Ewing, B., Moore, D., Goldfinger, S., Oursler, A., Reed, A. ve Wackernagel, M. (2010). The ecological footprint atlas 2010. Oakland: Global Footprint Network
Ison, R. L. (2008). Systems thinking and practice for action research. In P. W. Reason and H. Bradbury (Eds.), The Sage handbook of action research participative inquiry and practice (2nd edition, pp. 139–158). London, UK: Sage Publications
Jones, A. M. (2012). Transformative learning and the challenges of complexity. In E.W. Taylor and P. Cranton (Eds.), The Handbook of transformative learning (pp. 178-195). San Francisco: Jossey-Bass Publishing

Jones, P., Selby, D., & Sterling, S. (2010). More than the sum of their parts? Interdisciplinarity and sustainability. In P. Jones, D. Selby, & S. Sterling (Eds.), Sustainability education perspectives and practice across higher education (pp. 17-38). London: Earthscan Publications.
Harari, Y.N. (2017). Homo deus: Yarının kısa bir tarihi (Çev. P. N. Taneli). İstanbul: Kolektif Kitap Yayınları
Hickel, J. (2023). Çoğa zarar azı karar: Dünyayı küçülme kurtaracak (Çev.Deniz Keskin). İstanbul: Metis Yayınları, 3. Baskı.
Kumar, S. (2014). Grounded economic awareness. In A. Stibbe (Ed.), The Handbook of sustainability literacy (pp. 30-36). England: Green Books.
Kitzes, J., & Wackernagel, M. (2009). Answers to common questions in Ecological Footprint accounting. Ecological Indicators, 9, 812-817. DOI:10.1016/J.ECOLIND.2008.09.014
Marouli, C. (2021). Sustainability education for the future? Challenges and implications for education and pedagogy in the 21st century. Sustainability, 13, 2901. https://doi.org/10.3390/su13052901
MEB (2024). MEB. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları: Ortak Metin. https://mufredat.meb.gov.tr.
Morin, E. (2003). Geleceğin eğitimi için gerekli yedi bilgi (1. Baskı, Çev. H. Dilli). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
Morin, E. (2017). Yitik paradigma: insan doğası (3. Baskı, Çev. D. Çetinkasap). İstanbul: Morris, D., & Martin, S. (2014). Complexity, system thinking and practice. In A. Stibbe (Ed.), The Handbook of sustainability literacy (pp. 156-164). Green Books. ISBN: 9781900322607
Özdemir, O. (2007). Yeni bir çevre eğitimi perspektifi: sürdürülebilir gelişme amaçlı eğitim. Eğitim ve Bilim Dergisi, 32 (145), 23-38
Özdemir, O. (2021). Sürdürülebilirlik eğitimi için disiplinlerarası bir çözümleme ve etkinlik örneği: Entropi ışığında insan-doğa varoluşunu anlamak, Anadolu Öğretmen Dergisi, 5(2), 362-379, DOI: 10.35346/aod.980508
Özdemir, O. (2025). Sürdürülebilir okuryazarlık ve eğitimi (5. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
Öztaşkın, A. (2023). İklim değil insanlık krizi (1. Baskı). İstanbul: Yeni İnsan Yayınevi, ISBN: 978-625-6813-10-6.
Sachs, J. D. (2015). The Age of sustainable development. Columbia University Press, New York. https://doi.org/10.7312/sach17314
Sterling, S. (2003). Whole system thinking as a basis for paradigm change in education: Explorations in the context of sustainability, PhD thesis, University of Bath. Available at www.bath.ac.uk/cree/sterling.
Sterling, S. (2004). An analysis of the development of sustainability: Evolution, interpretation and transformative potential. In J. Blewitt and C. Cullingford (Eds.), The Sustainability curriculum: The Challenge for higher education (1. Edition, pp. 43-62). The UK: Earthscan Publication. ISBN: 9781849773287
Sterling, S., Maiteny, P., Irving, D., & Salter, J. (2005). Curriculum for excellence: Joined-up thinking for the classroom a professional development toolkit. WWF Scotland Systems Research and Behavioral Science ,24, 537-546
Strachan, G. (2014). System thinking. In A. Stibbe (Ed.), The Handbook of sustainability literacy (pp. 84-88). Green Books. ISBN: 9781900322607
Swilling, M. (2020). The Age of sustainability just transitions in a complex world (1. Publication). Routledge. ISBN: 978-0-367-17815-4
UNESCO (2005). United nations decade of education for sustainable development (2005–2014): International implementation scheme. Retrieved from http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001486/148654e.pdf
UNESCO, (2017). Education for sustainable development goals (sdgs): learning objectives. http://www.unesco.org/open-access/terms-use-ccbysa-en adresinden 20.01.2021 tarihinde alınmıştır. ISBN: 978-92-3-100209-0
White, D.D., Rauh, E.K., Sullivan, A., Larson, K.L., Wutich, A., Linticum, D., Horvath, V., Lawsess, K. (2019). Public attitudes toward urban water sustainability transitions:a multi‑city survey in the western United States. Sustainability Science, 14:1469–1483 https://doi.org/10.1007/s11625-019-00658

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Oğuz Özdemir ^*
0000-0003-2032-323X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

21 Şubat 2025

Kabul Tarihi

20 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 64

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1644800

IZ

https://izlik.org/JA46XG67HF

APA

Özdemir, O. (2025). Geleceğe Doğru Yeni Bir Eğitim Paradigması: Sürdürülebilirlik Eğitimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 2525-2540. https://doi.org/10.53444/deubefd.1644800

Geleceğe Doğru Yeni Bir Eğitim Paradigması: Sürdürülebilirlik Eğitimi

Geleceğe Doğru Yeni Bir Eğitim Paradigması: Sürdürülebilirlik Eğitimi

Öz

Anahtar Kelimeler

A New Education Paradigm Toward Sustainable Future: Sustainability Education

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster