Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi

Başak Çalışkan; Nagihan Oğuz Duran

doi:10.53444/deubefd.1841577

TR EN

Öz

Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi

Öz

Çocuk ve ergenlerin online (çevrimiçi) ve offline (çevrimdışı) teknolojileri yoğun kullanımı, siberpsikolojiyi ve bütüncül bir bakış açısı sunan Pozitif Siberpsikoloji (PSp) yaklaşımını kritik bir araştırma alanı haline getirmiştir. Bu araştırmada, siberpsikoloji alanında Türkiye’de çocuk ve ergen örneklemleri ile yürütülen araştırmalarda kullanılmış ölçme araçlarının incelenmesi ve bu araçların PSp anlayışı açısından tartışılması amaçlanmıştır. Doküman analizi yönteminin kullanıldığı araştırmada, 68 ölçme aracı çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma bulguları, alandaki çalışma sayısının 2017 sonrasında ivme kazandığını; ancak ilkokul örneklemiyle yapılan çalışmaların ortaokul ve liseye kıyasla oldukça sınırlı kaldığını göstermiştir. Veriler, ölçme aracı çalışmalarının temelde bağımlılık/problemli kullanım ve siber zorbalık/mağduriyet konularında yoğunlaştığını, dolayısıyla çocuk ve ergen yaş grupları için konu çeşitliliğinin kısıtlı olduğunu ve PSp anlayışını kapsayan araştırmaların azınlıkta kaldığını ortaya koymuştur. İstatistiksel analizler, PSp anlayışını kapsamayan araçların lise yaş grubunda, PSp anlayışını kapsayan araçların ise ortaokul yaş grubunda anlamlı düzeyde kümelendiğine işaret etmektedir (p = .007). Ayrıca ölçek uyarlama/geliştirme türü ile PSp anlayışını kapsama durumu arasında da anlamlı bir ilişki saptanmış; bu anlayışı kapsayan araçların tamamına yakınının (%88.2) geliştirme çalışması olduğu, kapsamayan araçlarda ise uyarlama oranının kapsayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p = .019). Tüm bu bulgular doğrultusunda, siberpsikoloji alanında yapılacak gelecek araştırma, strateji ve müdahalelere yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk ve ergen, dijital psikoloji, doküman analizi, ölçme araçları, Pozitif Siberpsikoloji, teknoloji kullanımı

Examination of Measurement Tools Used in Cyberpsychology Research on Child and Adolescent Samples in Türkiye

Öz

The intensive use of online and offline technologies by children and adolescents has made cyberpsychology and the holistic Positive Cyberpsychology (PSp) approach critical fields of study. This research aims to examine the measurement instruments used in cyberpsychology studies conducted with child and adolescent samples in Türkiye and to discuss these tools within the PSp framework. A total of 68 measurement instruments were included in the study using document analysis. Findings indicate that while the number of studies has gained momentum since 2017, research involving primary school samples remains quite limited compared to middle and high school cohorts. The data reveal that instruments primarily focus on addiction/problematic use and cyberbullying/victimization, resulting in limited thematic diversity and a minority of studies incorporating the PSp approach. Statistical analyses indicate that non-PSp-oriented instruments are clustered at the high school level, while PSp-oriented instruments significantly cluster at the middle school level (p = .007). Furthermore, a significant relationship was identified between scale type (adaptation/development) and PSp coverage (p = .019); nearly all PSp-oriented tools (88.2%) were original developments, whereas the adaptation rate was significantly higher among non-PSp-oriented instruments. Based on these findings, concrete suggestions for future research, strategies, and interventions in the field of cyberpsychology have been developed.

Anahtar Kelimeler

Children and adolescents, digital psychology, document analysis, measurement tools, Positive Cyberpsychology, technology use

Kaynakça

Akar, F. (2017). Purposes and characteristics of internet use of adolescents. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 7(2), 257–286. https://doi.org/10.14527/pegegog.2017.010
Akbulut, Y., Sahin, Y. L., & Eristi, B. (2010). Development of a scale to ınvestigate cybervictimization among online social utility members. Contemporary Educational Technology, 1(1), 46-59. https://izlik.org/JA87EY26WB
Aktu, Y. (2024). Çevrimiçi çocuk istismarı riski ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 62. https://doi.org/10.30794/pausbed.1431239
Akyazı, K. G. (2023). Ergenler için internette yabancılarla etkileşim ölçeği geliştirme çalışması [Yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
AlSobeh, A. M. R., AlAzzam, I., Shatnawi, A. M. J., & Khasawneh, I. (2023). Cybersecurity awareness factors among adolescents in Jordan: Mediation effect of cyber scale and personal factors. Online Journal of Communication and Media Technologies, 13(2), e202312. https://doi.org/10.30935/ojcmt/12942
Ancis, J. R. (2020). The age of cyberpsychology: An overview. Technology, Mind, and Behavior, 1(1). https://doi.org/10.1037/tmb0000009
Anlı, G. (2019). Çevrimiçi olumlu sosyal davranış ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Kastamonu Education Journal, 27(6), Article 6. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3491
Aricak, O. T., Tanrikulu, T., & Kinay, H. (2012). Siber mağduriyet ölçeği’nin ilk psikometrik bulguları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, (11), 1–6.
Arıcak, O. T., Dinç, M., Yay, M., & Griffiths, M. D. (2018). İnternet oyun oynama bozukluğu ölçeği kısa formunun (İOOBÖ9-KF) Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 5(4). https://doi.org/10.15805/addicta.2018.5.4.0027
Arslan, A., Bilgin, O., & Ince, M. (2020). A study on developing a cyberbullying scale for high school students. OPUS International Journal of Society Researches, 15(1), 4723–4738. https://doi.org/10.26466/opus.684140

Arslankara, V. B., Demi̇r, A., Öztaş, Ö., & Usta, E. (2022). Digital well-being scale validity and reliability study. Journal of Teacher Education and Lifelong Learning, 4(2), 263–274. https://doi.org/10.51535/tell.1206193
Arslankara, V. B., & Usta, E. (2018). Development of virtual world risk perception scale (VWRPS). Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 111–131. https://doi.org/10.14686/buefad.356898
Atalan Ergi̇n, D., & Kapçi, E. G. (2019). Validity and reliability study of parental mediation for internet usage scale adolescent and parent forms in the Turkish sample. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 10(2), 117–132. https://doi.org/10.21031/epod.457218
Ayas, T., Aydın, F., & Horzum, M. B. (2015). Sanal zorbalık farkındalık ölçeği: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 2(2), 38–51. https://izlik.org/JA48SL84MC
Bağatarhan, T. (2023). Ergenler için dijital bağımlılık ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(3), 1376–1397. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2023..-1218692
Bağatarhan, T., & Siyez, D. M. (2023). The digital addiction scale for children: Psychometric properties of the Turkish version. Current Psychology, 42(23), 19455–19465. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04675-1
Beyazıt, U., Yurdakul, Y., & Ayhan, A. B. (2021). The Turkish adaptation of a measure to assess the impacts of cyberbullying in adolescents: The cybervictimization emotional impact scale. International Journal of Social And Humanities Sciences, 5(2), 35–52. https://izlik.org/JA55JL25AH
Bilgiz Akbayır, S., & Peker, A. (2023). Ergenlere yönelik “internet özgeciliği” ölçeği geliştirme çalışması. Ege Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 43–57. https://doi.org/10.58637/egebad.1380029
Burke, J. (2022). Positive cyberpsychology. In A. Kostic & D. Chadee (Eds.), Positive psychology (pp. 115–134). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781119771418.ch6
Cakiroglu, S., & Gormez, V. (2020). Adaptation of the Internet Gaming Cognition Scale to Turkish: Reliability and validity study. Psychiatry and Clinical Psychopharmacology, 30(2), 159. https://doi.org/10.5455/PCP.20200326093746
Çakıroğlu, S. (2018). İnternet oyun oynama bozukluğu ölçeğinin Türkçeye uyarlanması [Yayımlanmış yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Canoğulları Ayazseven, Ö., & Cenkseven Önder, F. (2019). Genelleştirilmiş Problemli İnternet Kullanım Ölçeği 2’nin Türkçeye uyarlama çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 850–875. https://doi.org/10.26466/opus.529016
Çapan, B., Bakioğlu, F., & Kırteke, S. (2019). Adaptation of Cyber Bullying Scale to Turkish culture: Psychometric properties. Anatolian Journal of Psychiatry, 20(Ek 1), 39–47. https://doi.org/10.5455/apd.57705
Çelik, O. T., Tunç, Y., Candemir, B., Kapkın İçen, B., & Açar, D. (2023). Validity and reliability study of the Turkish adaptation of the digital addiction scale for teenagers (DAST). İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 11(3), 1715–1728. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1288302
Çetin, B., Yaman, E., & Peker, A. (2011). Cyber victim and bullying scale: A study of validity and reliability. Computers & Education, 57(4), 2261–2271. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.06.014
Chai, S., Bagchi-Sen, S., Morrell, C., Rao, H. R., & Upadhyaya, S. J. (2009). Internet and online information privacy: An exploratory study of preteens and early teens. IEEE Transactions on Professional Communication, 52(2), 167–182. https://doi.org/10.1109/TPC.2009.2017985
Chang, C.-M., Hung, M.-L., Lu, J.-L., & Chou, C. (2018). The virtues of taiwanese ınternet-using adolescents: The development and validation of the cyber virtues scale. Journal of Educational Technology & Society, 21(1), 104–111. http://www.jstor.org/stable/26273872
Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1992). A first course in factor analysis (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9781315827506
Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). Harper & Row Publishers.
Demir, G. T., & Hazar, Z. (2018). Di̇ji̇tal oyun oynama moti̇vasyonu ölçeği̇ (DOOMÖ): Geçerli̇k ve güveni̇rli̇k çalışması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(2), 128–139. https://izlik.org/JA76BT86WW
Dinç, M. (2017). Lise öğrencilerinde özgül internet bağımlılığının bağlanma stilleri ve mizaç özellikleri açısından incelenmesi [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Dula, A., & Güler, Ş. (2022). Exploring the role of digital social pressure on smartphone addiction. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 4(4), 306–314. https://doi.org/10.35365/ctjpp.22.4.01
Ekşi, H., & Yüksel, Z. E. (2023, Ekim). “Teknoloji çağında genç zihinler” ergenler için Dijital Bağımlılık Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması [Bildiri sunumu]. 24. Uluslararası Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi, Ankara, Türkiye.
Elitaş, T., & Elitaş, S. K. (2020). Türkiye’de erken yaş çevrimiçi oyun bağımlılığı ölçeğinin geliştirilmesi: Ankara örneği üzerinden geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 57–74. https://izlik.org/JA74PW87RM
Erişti, B., & Akbulut, Y. (2019). Reactions to cyberbullying among high school and university students. The Social Science Journal, 56(1), 10–20. https://doi.org/10.1016/j.soscij.2018.06.002
Ermağan Çağlar, E., Sanal, Y., & Üner Altuntaş, G. E. (2019). Ergenler için siber agresyon ölçeği: Geçerlik ve güvenilirlik çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi,11(18), 1240–1267. https://doi.org/10.26466/opus.561150
Erreygers, S., Vandebosch, Heidi, Vranjes ,Ivana, Baillien ,Elfi, & De Witte, H. (2018). Development of a measure of adolescents online prosocial behavior. Journal of Children and Media, 12(4), 448–464. https://doi.org/10.1080/17482798.2018.1431558
Erten, P., & Özdemi̇r, O. (2020). The Digital Burnout Scale. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 668–683. https://doi.org/10.17679/inuefd.597890
Fortuna, P. (2023). Positive cyberpsychology as a field of study of the well-being of people interacting with and via technology. Frontiers in Psychology, 14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1053482
Fu, X., Liu, J., Liu, R.-D., Ding, Y., Hong, W., & Jiang, S. (2020). The impact of parental active mediation on adolescent mobile phone dependency: A moderated mediation model. Computers in Human Behavior, 107, Article 106280. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106280
Gaggioli, A., Villani, D., Serino, S., Banos, R. & Botella, C. (2019). Editorial: Positive technology: Designing e-experiences for positive change. Frontiers in Psychology, 10, Article 1571. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01571
Griffiths, M., Savci, M., & Savci, H. (2024). Development and validation of the online antisocial personality scale (OAPS) using the DSM-5 criteria for antisocial personality disorder (APD). International Journal of Contemporary Educational Research, 11(2), 204–218. https://doi.org/10.52380/ijcer.2024.11.2.641
Günüç, S., & Kayri, M. (2010). Türkiye’de internet bağımlılık profili ve internet bağımlılık ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik-güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 220–232. https://izlik.org/JA52JL77TX
Hambleton, R. K., & Patsula, L. (1999). View of ıncreasing the validity of adapted tests: Myths to be avoided and guidelines for ımproving test adaptation practices. Journal of Applied Testing Technology, 1(1), 1–30.
İlhan, T., & Korkmaz, Ö. (2025). Ortaokul öğrencilerine yönelik güvenli internet kullanımı farkındalık ölçeği (GİKFÖ). Trakya Eğitim Dergisi, 15(2), 484–515. https://doi.org/10.24315/tred.1436431
Kabadayı, F. (2020). Psychometric properties of Turkish cyberpsychology scales. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 10(58), 385–411. https://izlik.org/JA76GY22XE
Kaçmaz, C., Cumurcu, B., & Çelik, O. T. (2023). Çocuklar için dijital bağımlılık ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlilik analizi. Bağımlılık Dergisi, 24(4), 495–506. https://doi.org/10.51982/bagimli.1261063
Karadeni̇z, A., & Akpinar, E. (2017). İnternete yönelik tutum ölçeği: Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 19–28. https://doi.org/10.18037/ausbd.415626
Kavuk Kalender, M., Bulu, Ş., & Keser, H. (2018). Siber zorbalik tehlike düzeyi ölçeğinin ortaokul ve lise formlarının geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(2), 569–587. https://doi.org/10.24106/kefdergi.389857
Kaya, A. B. (2013). Çevrimiçi oyun bağımlılığı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirliği çalışması [Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Kline, P. (2014). An easy guide to factor analysis. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315788135
Koç, M., Horzum, M. B., Ayas, T., Aydin, F., Özbay, A., Uğur, E., & Çolak, S. (2016). Sanal zorbalıkla baş etme ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Sakarya University Journal of Education, 6(3), 212–212. https://doi.org/10.19126/suje.281376
Koçak, T., Korkmaz, Ö., & Saltan, F. (2024). Lise öğrencilerinin dijital oyunlarla elde ettikleri 21. Yüzyıl becerilerine ilişkin algı ölçeği. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(42), 1905–1926. https://doi.org/10.35675/befdergi.1366252
Korkın Varanok, Ö., & Şahin, E. S. (2024). Çevrimiçi oyunlara katılım amaçları ölçeğinin (ÇOKAÖ) geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin sınanması. Bağımlılık Dergisi, 25(1), 43–55. https://doi.org/10.51982/bagimli.1281643
Korkmaz, Ö., Kovancı, Ö., & Erdoğmuş, F. U. (2021). Ortaokul öğrencilerinin dijital ortamda ahlaki değerlere dönük algıları ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2). https://doi.org/10.17556/erziefd.646377
Küçük, S. (2016). Siber Zorbalık Ölçeği Türkçe uyarlaması [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Kutlu, M., Savci, M., Demir, Y., & Aysan, F. (2016). Turkish adaptation of young’s ınternet addiction test-short form: A reliability and validity study on university students and adolescents. Anatolian Journal of Psychiatry, 17(1), 69–76. https://doi.org/10.5455/apd.190501
Lau, W. W. F., & Yuen, A. H. K. (2014). Internet ethics of adolescents: Understanding demographic differences. Computers & Education, 72, 378–385. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.12.006
Lewin, C., Niederhauser, D., Johnson, Q., Saito, T., Sakamoto, A., & Sherman, R. (2021). Safe and responsible internet use in a connected world: Promoting cyber-wellness. Canadian Journal of Learning and Technology, 47(4), 1-16. https://doi.org/10.21432/cjlt28069
Mıhçı, P., & Çakmak, E. K. (2017). Öğrenci siber sağlık ölçekleri geliştirme çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 457–491. https://izlik.org/JA26ZR39BU
Moreno, M. A., Binger, K., Minich, M., Zhao, Q., & Eickhoff, J. (2022). adolescent digital technology ınteractions and ımportance: Associations with depression and well-being. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking. https://doi.org/10.1089/cyber.2021.0294
Nikken, P., & Jansz, J. (2014). Developing scales to measure parental mediation of young children’s internet use. Learning, Media and Technology, 39(2), 250–266. https://doi.org/10.1080/17439884.2013.782038
Ogel, K., Karadag, F., Satgan, D., & Koc, C. (2015). Development of the addiction profile ındex ınternet addiction form (APIINT): Validity and reliability. Dusunen Adam Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 28(4), 337. https://doi.org/10.5350/DAJPN2015280405
Özbey, H. (2019). Ergenler için zorbalık ve siber zorbalık ölçeği (BCS-A): Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Özdemi̇r, E. Z., & Bektaş, M. (2021). Siber zorbalık üçgeni ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Sakarya Medical Journal, 11(3), 583–592. https://doi.org/10.31832/smj.823355
Öztürk, F., Çalışkan, B., & Oğuz-Duran, N. (2025). Digital resilience: A systematic literature review on definitions, measurements, and interventions. European Psychologist. Advance online publication. https://doi.org/10.1027/1016-9040/a000570
Öztürk, F. & Oğuz-Duran, N. (2026). A systematic review of intervention programs in graduate theses within the field of cyber psychology in Türkiye. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Baskıda.
Peker, A., Özhan, M. B., & Eroğlu, Y. (2015). Ergenlere yönelik siber zorbalıkla başa çıkma ölçeğinin geliştirilmesi. International Journal of Human Sciences, 12(1), 569–581. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i1.3156
Peraza-Balderrama, J. N., Valdés-Cuervo, Á. A., Parra-Pérez, L. G., & Urías-Murrieta, M. (2024). Multidimensional scale to assess digital security in adolescents. Revista Electrónica de Investigación Educativa, 26, 1–19. https://doi.org/10.24320/redie.2024.26.e06.5992
Riva, G., Baños, R. M., Botella, C., Wiederhold, B. K., & Gaggioli, A. (2012). Positive technology: Using ınteractive technologies to promote positive functioning. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 15(2), 69–77. https://doi.org/10.1089/cyber.2011.0139
Rosič, J., Carbone, Luca, Vanden Abeele, M. M. P., Lobe, Bojana, & Vandenbosch, L. (2024). Measuring digital well-being in everyday life among Slovenian adolescents: The perceived digital well-being in adolescence scale. Journal of Children and Media, 18(1), 99–119. https://doi.org/10.1080/17482798.2023.2272651
Şahin, M., Keskin, S., & Yurdugül, H. (2019). Impact of family support and perception of loneliness on game addiction analysis of a mediation and moderation. International Journal of Game-Based Learning (IJGBL), 9(4), 15–30. https://doi.org/10.4018/IJGBL.2019100102
Savci, M., & Griffiths, M. D. (2022). The development of the Turkish craving for ınternet gaming scale (CIGS): A validation study. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(1), 1–18. https://doi.org/10.1007/s11469-019-00114-0
Seryol, S., & Günbatar, M. S. (2022). Siber saldırganlık ölçümü: Lise öğrencileri üzerine bir çalışma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 1–27. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1068076
Singh, A., & Singh, P. (2019). Recent trends, current research in cyberpsychology: A literature review. Library Philosophy and Practice (e-Journal). https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/2656
Suler, J. (2003). The psychology of cyberspace. Leibniz Institut für Psychologie (ZPID). https://doi.org/10.23668/PSYCHARCHIVES.10362
Tanrıkulu, T., Kınay, H., & Arıcak, O. T. (2013). Siber zorbalığa ilişkin duyarlılık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1). https://izlik.org/JA47TF43PE
Taş, İ. (2019). Ergenler için internet bağımlılığı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2). https://izlik.org/JA96UR28LH
Torun, Ö. (2007). Resmi ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin internet etiğine ilişkin algılarının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
Tsai, C.-C., Lin, S. S. J., & Tsai, M.-J. (2001). Developing an internet attitude scale for high school students. Computers & Education, 37(1), 41–51. https://doi.org/10.1016/S0360-1315(01)00033-1
Türk, N., Batmaz, H., & Keleş, O. (2024). Adaptation of the child-adolescent digital addiction scale (CADAS) to the Turkish culture: A validity and reliability study. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(21), 139–150. https://doi.org/10.29129/inujgse.1436111
Tutar, H., & Mutlu, H. T. (2024). Dijital yorgunluk ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 67, 56–74. https://doi.org/10.47998/ikad.1426571
Yalçın-Irmak, A., & Erdogan, S. (2015). Validity and reliability of the Turkish version of the digital game addiction scale. Anatolian Journal of Psychiatry, 16, 10–18. https://doi.org/10.5455/apd.170337
Yan, Z., Yang, P., Xue, Y., Lou, Y., & Nealon, M. (2021). Validity and reliability of cybersecurity judgment questionnaire for middle and high school students: A validation study with Rasch analysis. Human Behavior and Emerging Technologies, 3(5), 776–787. https://doi.org/10.1002/hbe2.312
Yarosh, S. ve Schueller, S. (2017). “Happiness Inventors”: Informing Positive Computing Technologies Through Participatory Design With Children. J Med Internet Res, 19(1):e14. https://doi.org/10.2196/jmir.6822
Yee, N. (2006). Motivations for play in online games. CyberPsychology & Behavior, 9(6), 772–775. https://doi.org/10.1089/cpb.2006.9.772
Yilmaz, M. B., Orhan, F., & Zeren, S. G. (2022). Adolescent emotion scale for online lessons: A study from Turkey. Education and Information Technologies, 27(3), 3403–3420. https://doi.org/10.1007/s10639-021-10734-6
Yılmaz, E., Durmaz, N., & Griffiths, M. D. (2023). Adaptation of digital addiction scale for children (DASC) into Turkish. Psycho-Educational Research Reviews, 12(3). https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V12.N3.06
Yılmaz, E., Griffiths, M. D., & Kan, A. (2017). Development and validation of videogame addiction scale for children (VASC). International Journal of Mental Health and Addiction, 15(4), 869–882. https://doi.org/10.1007/s11469-017-9766-7
Yoluut, M. A., Ramadan, G., & Samin, G. (2024). The impact of digital devices on the mental and physical health of primary school children: Systematic review. Retos, 60, 974–980. https://doi.org/10.47197/retos.v60.109008
Zümbül, D. ve Oğuz-Duran, N. (2026). Gri literatür ışığında Türkiye'de siber psikoloji: Çocuk ve ergenlerle yürütülen TÜBİTAK, MEB ve eTwinning projeleri üzerine bir analiz. Bursa Uludağ Üniversitesi. Değerlendirmede.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Başak Çalışkan ^*
0000-0001-8897-1394
Türkiye

Nagihan Oğuz Duran
0000-0002-8049-1510
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2025

Kabul Tarihi

1 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 68

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1841577

IZ

https://izlik.org/JA63YE69MK

APA

Çalışkan, B., & Oğuz Duran, N. (2026). Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1841577

AMA

1.Çalışkan B, Oğuz Duran N. Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1841577

Chicago

Çalışkan, Başak, ve Nagihan Oğuz Duran. 2026. “Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68. https://doi.org/10.53444/deubefd.1841577.

EndNote

Çalışkan B, Oğuz Duran N (01 Haziran 2026) Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 68

IEEE

[1]B. Çalışkan ve N. Oğuz Duran, “Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68, Haz. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1841577.

ISNAD

Çalışkan, Başak - Oğuz Duran, Nagihan. “Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 68 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.53444/deubefd.1841577.

JAMA

1.Çalışkan B, Oğuz Duran N. Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026. doi:10.53444/deubefd.1841577.

MLA

Çalışkan, Başak, ve Nagihan Oğuz Duran. “Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 68, Haziran 2026, doi:10.53444/deubefd.1841577.

Vancouver

1.Başak Çalışkan, Nagihan Oğuz Duran. Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2026;(68). doi:10.53444/deubefd.1841577

Öz

Öz

Türkiye’de Çocuk ve Ergen Örneklemlerindeki Siberpsikoloji Araştırmalarında Kullanılan Ölçme Araçlarının İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Examination of Measurement Tools Used in Cyberpsychology Research on Child and Adolescent Samples in Türkiye

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster