Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları

Fırat Yavuz; Gülcan Öztürk

doi:10.53444/deubefd.1903541

EN TR

Öz

Middle School Students' Problem Posing Self-Efficacy and Block Based Programming Self-Efficacy Perceptions

Öz

This study examined middle school students’ problem posing self-efficacies and block based programming self-efficacy perceptions. The study employed an exploratory correlational design and included 371 middle school students. Data were collected using the Problem Posing Self-Efficacy Scale, the Block Based Programming Self-Efficacy Perception Scale, and a personal information form developed by the researchers. The collected data were analyzed by independent samples t-tests, one-way analysis of variance, and Pearson correlation coefficient as well as descriptive statistics. It was observed that students’ problem posing self-efficacies and block based programming self-efficacy perceptions were moderate levels. Students’ problem posing self-efficacies differed significantly according to owning computer, participation in block based programming course, engagement in block based programming activities outside classroom, grade level, mother’s and father’s educational attainment, daily computer and internet usage time. Students’ block based programming self-efficacy perceptions differed significantly according to gender, participation in block based programming course, engagement in block based programming activities outside classroom, grade level, mother’s and father’s educational attainment. A positive and significant relationship was found between students’ problem posing self-efficacies and block based programming self-efficacy perceptions.

Anahtar Kelimeler

Block based programming, middle school students, self-efficacy, problem posing

Etik Beyan

We declare that the writing process of the study titled “Middle School Students' Problem Posing Self-Efficacy and Block Based Programming Self-Efficacy Perceptions” has been conducted in accordance with scientific and ethical rules, that no alterations have been made to the collected data, that the study has not been submitted to any other journal for evaluation, and that all responsibility belongs to the authors.

Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları

Öz

Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin problem kurma öz-yeterlikleri ve blok temelli programlama öz-yeterlik algılarını incelemek amacıyla yürütülmüştür. Keşfedici korelasyonel araştırma desenindeki araştırmanın örneklemini 371 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, Problem Kurma Öz-Yeterlik Ölçeği, Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği ve araştırmacıların geliştirdiği kişisel bilgi formuyla toplanmıştır. Toplanan veriler, betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon katsayısı ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin problem kurma öz-yeterlikleri ve blok temelli programlama öz-yeterlik algılarının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin problem kurma öz-yeterlikleri; bilgisayara sahip olma, blok temelli programlama dersi alma, ders dışında blok temelli programlama etkinliği yapma, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi ve günlük bilgisayar ile internet kullanım süresine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Blok temelli programlama öz-yeterlik algıları ise cinsiyet, blok temelli programlama dersi alma, ders dışında blok temelli programlama etkinliği yapma, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı olarak farklılaşmıştır. Öğrencilerin problem kurma öz-yeterlikleri ile blok temelli programlama öz-yeterlik algıları arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Blok temelli programlama, ortaokul öğrencileri, öz-yeterlik, problem kurma

Etik Beyan

"Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel ve etik kurallara uyulmuş, toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış, çalışmanın başka bir dergiye değerlendirme için gönderilmemiş olduğunu ve tüm sorumluluğun yazarlara ait olduğunu beyan ederiz.

Kaynakça

Adsay, C., Korkmaz, Ö., Çakır, R., & Uğur-Erdoğmuş, F. (2020). Secondary school students’ block programming education self-efficacy perceptions, basic stem and computational thinking skills levels. Educational Technology Theory and Practice, 10(2), 469-489. https://doi.org/10.17943/etku.696224
Alpar, R. (2020). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Detay Yayıncılık.
Altun, M., (2005). İlköğretim ikinci kademede (6., 7. ve 8. sınıflarda) matematik öğretimi. Alfa Aktüel.
Arslan, İ., & Çelik, H. C. (2022). Öğrencilerin matematiksel üstbiliş ve problem kurma öz-yeterliklerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 23(2), 973-994. https://doi.org/10.17679/inuefd.1058310
Aydın-Güç, F., & Keskin, S. (2021). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin problem kurma yaratıcılıkları ve problem kurma öz yeterlikleri ile problem kurma yaratıcılıkları arasındaki ilişkisi. Journal of Computer and Education Research, 9(17), 145-176. https://doi.org/10.18009/jcer.794498
Aydoğdu, Ş. (2020). Blok tabanlı programlama etkinliklerinin öğretmen adaylarının programlamaya ilişkin öz yeterlilik algılarına ve hesaplamalı düşünme becerilerine etkisi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 10(1), 303-320. https://doi.org/10.17943/etku.649585
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Worth Publishers.
Bayburt, E. (2025). Programlama eğitiminde özgün ve görev tasarımlı programlama araçlarının öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
Bayram, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin problem kurmaya yönelik beceri ve öz yeterliklerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi.

Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Erkan Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Cai, J., & Rott, B. (2024). On understanding mathematical problem posing processes. ZDM – Mathematics Education, 56, 61-71. https://doi.org/10.1007/s11858-023-01536-w
Cai, J., Hwang, S., Jiang, C., & Silber, S. (2015). Problem-posing research in mathematics education: Some answered and unanswered questions. In F. M. Singer, N. F. Ellerton, & J. Cai (Eds.), Mathematical problem posing: From research to effective practice (pp. 3-34). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-6258-3_1
Calder, N. (2010). Using Scratch: An integrated problem-solving approach to mathematical thinking. Australian Primary Mathematics Classroom, 15(4), 9-14. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ906680.pdf
Cevahir, H., & Özdemir, M. (24-26 Mayıs 2017). Programlama öğretiminde karşılaşılan zorluklara yönelik öğretmen görüşleri ve çözüm önerileri. 11. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu. İnönü Üniversitesi.
Chen, I.-S. (2017). Computer self-efficacy, learning performance, and the mediating role of learning engagement. Computers in Human Behavior, 72, 362-370. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.02.059
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-179060-8.50017-7
Çalışkan, E. (2020). Code.Org etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin problem çözme becerilerine ve programlama öz-yeterliklerine etkisinin incelenmesi. Journal of Öğretim Teknolojileri ve Öğretmen Eğitimi Dergisi, 9(2), 114-124. https://izlik.org/JA95BD88CT
Çat., D., & Ev-Çimen, E. (2026). Problem kurma özyeterlik algı ölçeğinin geliştirilmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 16(2), 665-704. https://doi.org/10.24315/tred.1630852
Doğan, U., & Kert, S. B. (2016). Bilgisayar oyunu geliştirme sürecinin, ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine ve algoritma başarılarına etkisi. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 33(2), 21-42. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/311552
Durak, H. Y., Yilmaz, F. G. K., & Yilmaz, R. (2019). Computational thinking, programming self-efficacy, problem solving and experiences in the programming process conducted with robotic activities. Contemporary Educational Technology, 10(2), 173-197. https://doi.org/10.30935/cet.554493
Durna, B. (2022). Ortaokul öğrencilerinin problem kurma özyeterlikleri, problem çözme tutumları ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
Erdem, E. (2018). Blok tabanlı ortamlarda programlama öğretimi sürecinde farklı öğretim stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi.
Erim, A. (2024). 6. sınıf öğrencilerinin serbest hikâye yazma becerisi ile kompleks problem kurma becerisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi.
Gignac, G. E., & Szodorai, E. T. (2016). Effect size guidelines for individual differences researchers. Personality and Individual Differences, 102, 74-78. https://doi.org/10.1016/j.paid.2016.06.069
Gökkurt, B., Örnek, T., Hayat, F., & Soylu, Y. (2015). Öğrencilerin problem çözme ve problem kurma becerilerinin değerlendirilmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(2), 751-774. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i2.5000145637
Gülçebi, B. N. (2025). Scratch destekli matematik öğretiminin 4. sınıf öğrencilerinin problem kurma becerilerine ve motivasyonlarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trakya Üniversitesi.
Kalelioğlu, F. (2015). A new way of teaching programming skills to K-12 students: Code. org. Computers in Human Behavior, 52, 200-210. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.05.047
Karaduman, Ü., & Akpınar, E. (2021). Code.org platformunun 6. sınıf öğrencilerinin programlama öğrenimine etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 51, 266-286. https://doi.org/10.53444/deubefd.832646
Karahoca, D., Karahoca, A., & Uzunboylu, H. (2011). Robotics teaching in primary school education by project based learning for supporting science and technology courses. Procedia Computer Science, 3, 1425-1431. https://doi.org/10.1016/j.procs.2011.01.025
Kasalak, İ. (2017). Robotik kodlama etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin kodlamaya ilişkin öz-yeterlik algılarına etkisi ve etkinliklere ilişkin öğrenci yaşantıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
Kasalak, İ., & Altun, A. (2018). Blok temelli programlamaya ilişkin öz-yeterlik algısı ölçeği geliştirme çalışması: Scratch örneği. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 209-225. https://doi.org/10.17943/etku.335916
Kher, H. V., Downey, J. P., & Monk, E. (2013). A longitudinal examination of computer self-efficacy change trajectories during training. Computers in Human Behavior, 29(4), 1816-1824. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.02.022
Kim, H.-Y. (2013). Statistical notes for clinical researchers: Assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. Restorative Dentistry & Endodontics, 38(1), 52-54. https://doi.org/10.5395/rde.2013.38.1.52
Korucu, A. T., & Taşdöndüren, T. (2019). Ortaokul öğrencilerinin blok temelli programlamaya ilişkin öz-yeterlik algılarının ve robotiğe yönelik tutumlarının incelenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 44-58. https://izlik.org/JA74EJ89FM
Lenhard, W., & Lenhard, A. (2017). Computation of effect sizes. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.17823.92329
Liu, Q., Liu, J., Cai, J., & Zhang, Z. (2020). The relationship between domain- and task-specific self-efficacy and mathematical problem posing: A large-scale study of eighth-grade students in China. Educational Studies in Mathematics, 105, 407-431. https://doi.org/10.1007/s10649-020-09977-w
Maloney, J., Mitchel, R., Natalie, R., Peppler, K., & Kafai, Y. (2008). Digital media designs with Scratch: What urban youth can learn about programming in a computer clubhouse. In Kanselaar, G., Jonker, V., Kirschner, P. A., & Prins, F. J. (Eds.), International Perspectives in the Learning Sciences: Cre8ing a learning world. Proceedings of the Eighth International Conference for the Learning Sciences – ICLS 2008, Volumes 3 (pp. 81-82). Utrecht, The Netherlands: International Society of the Learning Sciences.
Matz, K. A., & Leier, C. (1992). Word problems and the language connection. The Arithmetic Teacher, 39(8), 14-17. https://dx.doi.org/10.5951/at.39.8.0014
Nicolaou, A. A., & Philippou, G. N. (2007, February 22-26). Efficacy beliefs, problem posing, and mathematics achievement. In Pitta-Pantazi, D., & Philippou, C. (Eds.), Proceedings of the Fifth Congress of the European Society for Research in Mathematics Education (CERME 5) (pp. 308-317). University of Cyprus and ERME.
Özgen, K., & Bayram, B. (2019). Developing problem posing self-efficacy scale. Elementary Education Online, 18(2), 663-680. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.562029
Özgen, K., & Bayram, B. (2020). Ortaokul öğrencilerinin problem kurmaya yönelik beceri ve öz yeterlik inançlarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 455-485. https://doi.org/10.33711/yyuefd.693817
Öztuzcu, Ö., Öztürk, G., & Mısırlı, D. A. (2022). Secondary school students’ self-efficacy perceptions related to block-based programming and computational thinking skills. Journal of Theory and Practice in Education, 18(2), 55-67. https://doi.org/10.17244/eku.1166393
Richards, L. (1990). “Measuring things in words”: Language for learning mathematics. Language Arts, 67(1), 14-25. https://www.jstor.org/stable/41961697
Sayın, Z., & Seferoğlu, D. S. S. (3-5 Şubat 2016). Yeni bir 21. yüzyıl becerisi olarak kodlama eğitimi ve kodlamanın eğitim politikalarına etkisi. Akademik Bilişim 2016 içinde (s. 1-13). Adnan Menderes Üniversitesi.
Silver, E. A. (1994). On mathematical problem posing. For the Learning of Mathematics, 14(1), 19-28. https://www.jstor.org/stable/40248099
Stoyanova, E., & Ellerton, N. F. (1996). A framework for research into students’ problem posing in school mathematics. In P. Clarkson (Ed.), Technology in mathematics education (pp. 518-525). Mathematics Education Research Group of Australasia.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education.
Totan, H. N. (2021). Blok tabanlı kodlama eğitiminin ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerileri ve kodlama öğrenimine yönelik tutumlarına etkisi: Blocky örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Türk Dil Kurumu (2026). Güncel Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu. https://sozluk.gov.tr/
Yenil, T. (2026). Etkinlik temelli problem çözme ve kurma öğretiminin altıncı sınıf öğrencilerinin öğrenme sürecine etkisi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
Yünkül, E., Durak, G., Çankaya, S., & Mısırlı, Z. A. (2017). Scratch yazılımının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerilerine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 502-517. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.373424

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Matematik Eğitimi, Eğitim Teknolojisi ve Bilgi İşlem

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fırat Yavuz
0000-0002-8026-6073
Türkiye

Gülcan Öztürk ^*
0000-0003-4399-1329
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

29 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

5 Mart 2026

Kabul Tarihi

17 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 69

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.1903541

IZ

https://izlik.org/JA59FJ73YC

APA

Yavuz, F., & Öztürk, G. (2026). Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 69, 656-677. https://doi.org/10.53444/deubefd.1903541

AMA

1.Yavuz F, Öztürk G. Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;(69):656-677. doi:10.53444/deubefd.1903541

Chicago

Yavuz, Fırat, ve Gülcan Öztürk. 2026. “Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 69: 656-77. https://doi.org/10.53444/deubefd.1903541.

EndNote

Yavuz F, Öztürk G (01 Eylül 2026) Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 69 656–677.

IEEE

[1]F. Yavuz ve G. Öztürk, “Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları”, Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 69, ss. 656–677, Eyl. 2026, doi: 10.53444/deubefd.1903541.

ISNAD

Yavuz, Fırat - Öztürk, Gülcan. “Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 69 (01 Eylül 2026): 656-677. https://doi.org/10.53444/deubefd.1903541.

JAMA

1.Yavuz F, Öztürk G. Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;:656–677.

MLA

Yavuz, Fırat, ve Gülcan Öztürk. “Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları”. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 69, Eylül 2026, ss. 656-77, doi:10.53444/deubefd.1903541.

Vancouver

1.Fırat Yavuz, Gülcan Öztürk. Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Eylül 2026;(69):656-77. doi:10.53444/deubefd.1903541

Öz

Öz

Middle School Students' Problem Posing Self-Efficacy and Block Based Programming Self-Efficacy Perceptions

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Ortaokul Öğrencilerinin Problem Kurma Öz-Yeterlikleri ve Blok Temelli Programlama Öz-Yeterlik Algıları

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster