TEMEL EĞİTİM DÜZEYİNDEKİ ÖĞRENCİLERİN DÜNYA VE EVREN KONULARINA İLİŞKİN TUTUMLARININ İNCELENMESİ
Öz
İnsanlarda evren, dünya ve doğayı anlama gayretleri
neticesinde oluşan merak duygusu, astronomi ile fen bilimleri arasında derin
bağların oluşmasına sebep olmuştur. Buna göre, araştırmanın amacı, temel eğitim
düzeyindeki öğrencilerin Dünya ve Evren konularına ilişkin tutumlarının
incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırma, deneysel araştırma yöntemlerinden
tek gruplu ön-test/son-test yarı deneysel deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın
örneklemi MEB’e bağlı bir ilkokul ile bir ortaokul sınıflarında öğrenim gören
öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada ön-test ve son-testte 320’si erkek ve
262’si kız öğrenci olmak üzere toplam 582 kişiden oluşan aynı öğrencilerin
sonuçları dikkate alınmıştır. Veri toplamak amacıyla Dünya ve Evren konularına
ilişkin 5’li Likert tipi ölçek, ilgili üniteler anlatılmadan önce ön-test ve
anlatıldıktan sonra ise son-test olarak uygulanmıştır. Ölçeğin ön-test
uygulaması sonrası güvenirlik katsayısı değeri 0.864 ve son-test uygulaması
sonrası güvenirlik katsayısı değeri 0.860 olarak bulunmuştur. Araştırmada
ön-test sonuçları ortalama 99.24 (% 73.5), son-test sonuçları ortalama 97.37’
(% 72) dir. Buna göre genel olarak, öğrencilerde Dünya ve Evren konularına
ilişkin tutumda kısmen bir azalma olduğu görülmektedir. Ancak bu azalma
istatistiksel olarak anlamlı değildir, t(1162) = 1.571, (p˃.05). Sonuçlar alt
problemler düzeyinde incelendiğinde tutumun, cinsiyete göre değişmediği,
okullar düzeyinde ilkokul lehine olduğu, sınıflar düzeyinde üçüncü, beşinci,
yedinci ve sekizinci sınıflarda azalma yönünde, dördüncü ve altıncı sınıflarda
ise artma yönünde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca tutumun, “Günlük yaşamda
Dünya ve Evren”, ve “Dünya ve Evrene karşı duyulan ilgi ve alaka” faktör
düzeylerinde azalma yönünde, “Dünya ve Evrene karşı duyulan özgüven” faktör
düzeyinde ise artma yönünde olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arıkurt, E., Durukan, Ü. G., ve Şahin, Ç. (2015). Farklı öğrenim seviyesindeki öğrencilerin astronomi kavramıyla ilgili görüşlerinin gelişimsel olarak incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 66-91.
- Bailey, J. M. (2006). Development of a concept inventory to assess students' understanding and reasoning difficulties about the properties and formation of stars. Unpublished Doctoral Dissertation, Arizona University, ABD.
- Bailey, J. M., & Slater, T. F. (2003). A review of astronomy education research. Astronomy Education Review, 2(2), 20-45.
- Bolat, A., Çakır, R., Değirmenci, S., ve Kaşıkçı,Y. (2014). 9. sınıf öğrencilerinin astronomiye yönelik tutum düzeyleri. 11. Ulusal Fen ve Matematik Eğitim Kongresi Bildiri Özetleri Kitapçığı, (ss.115-116), Adana.
- Bostan, A. (2008). Faklı yaş grubu öğrencilerin astronominin bazı temel kavramlarına ilişkin düşünceleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
- Bryce, T. G. K., & Blown, E. J. (2012). The novice-expert continium in astronomy knowledge. International Journal of Science Education, 34(4), 545-587.
- Bülbül, E., İyibil, Ü.G., ve Şahin, Ç. (2013). Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin astronomi kavramıyla ilgili algılamalarının belirlenmesi. Journal of Research in Education and Teaching, 2(3), 182-191.
- Canbazoğlu-Bilici, S., Öner-Armağan, F., Kozcu-Çakır, N., ve Yürük, N. (2012). Astronomi tutum ölçeğinin Türkçe' ye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 9(2), 117-127.
- Creswell, J.W. (2008). Educational research planning, conducting, and evaluating qualitative research (3rd Ed.). NJ: Pearson Education.
- Cumhur, T., & Kalkan, H. (2015). Astronomy attitude scale: Development, validity and reliability. Journal of Studies in Education, 5(4), 23-50.