Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması

Evren Erzen; Hatice Odacı

doi:10.53444/deubefd.776333

Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı sosyal medya bağımlılığının belirlenmesinde alternatif bir ölçme aracının Türkçe’ye uyarlamasının yapılmasıdır. Çalışma grubu, yaşları 18 ile 39 arasında değişen 453 katılımcıdan [231(51%) kız, 222(49%) erkek, Ortyaş = 20.78, Ss = 2.20] oluşmaktadır. Ölçeğin uyarlamasında çeviri geçerliği için Lawshe içerik geçerliği katsayısından, Türkçe dil ve anlam geçerliği hesaplamaları için Cohen Kappa uyuşma indeksinden yararlanılmıştır. Yapı geçerliğinin belirlenmesi için gerçekleştirilen faktör analizlerinin ardından ölçekteki 13 maddenin üç faktör altında tutarlı şekilde toplandıkları gözlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen uyum değerleri χ2/sd = 2.35, RMSEA = 0.5, GFI = .95, CFI ve AGFI ise .93 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin güvenirlik analizi sonucunda zorlanma, kaçış ve süreklilik alt boyutları ile ölçeğin bütünü için elde edilen Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayıları .72, 71, .71 ve .76’dır. Yapı güvenirliği katsayıları ise.78, .79, .82 ve .91 olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Medya Bağımlılığı, Sosyal Medya Bozukluğu, Ölçek, Uyarlama, Geçerlik ve güvenirlik

Destekleyen Kurum

Yok

Kaynakça

Ağyar, B. B., & Uzun, B. (2018). Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 5(3), 1–19.
Andreassen, C. S., Billieux, J., Griffiths, M. D., Kuss, D. J., Demetrovics, Z., Mazzoni, E., & Pallesen, S. (2016). The relationship between addictive use of social media and video games and symptoms of psychiatric disorders: A large-scale cross-sectional study. Psychology of Addictive Behaviors, 30(2), 252–262. Retrieved from http://dx.doi.org/10.1037/adb0000160
Atroszko, P. A., Balcerowsk, J. M., Bereznowski, P., Biernatowsk, A., Pallesen, S., & Schou Andreassen, C. (2018). Facebook addiction among Polish undergraduate students: Validity of measurement and relationship with personality and well-being. Computers in Human Behavior, 85, 329e338 Contents. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.04.001
Balakrishnan, J., & Griffiths, M. D. (2017). Social media addiction: What is the role of content in YouTube ? Journal of Behavioral Addictions, 6(3), 364–377. https://doi.org/10.1556/2006.6.2017.058
Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
Chang, H.-C. (2011). A new perspective on Twitter hashtag use: Diffusion of innovation thory. Proceedings of the American Society for Information Science and Technology Banner, 1–4. https://doi.org/10.1002/meet.14504701295
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). https://doi.org/10.1111/j.1467-8527.2007.00388_4.x
Erdensoy, D. (2018). Bu sosyal medya bağımlılık istatistikleri zamanımızın nereye gittiğini gösteriyor. Retrieved September 25, 2019, from https://creatorden.com/bu-sosyal-medya-bagimlilik-istatistikleri-zamanimizin-nereye-gittigini-gosteriyor/
Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (Third). https://doi.org/10.1234/12345678
Griffiths, M. D. (2012). Facebook addiction: Concerns, criticism and recommendations. Psychological Reports, 110(2), 518–520. https://doi.org/10.2466/01.07.18.PR0.110.2.518-520

Güneş, N. A., Akbıyık, D. İ., Aypak, C., & Görpelioğlu, S. (2018). Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ve uyku kalitesi. Türk Aile Hekimliği Dergisi, 22(4), 185–192. https://doi.org/10.15511/tahd.18.00475
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis. In Statistica Neerlandica (7th ed., Vol. 16). https://doi.org/10.1111/j.1467-9574.1962.tb01184.x
Hendricks, D. (2013). Complete history of social media: Then and now. Retrieved July 7, 2019, from https://smallbiztrends.com/2013/05/the-complete-history-of-social-media-infographic.html
Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: guidelines for determining model fit. The Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53–60. Retrieved from www.ejbrm.com
Johnson, R. A., & Wichern, D. W. (2007). Applied multivariate statistical analysis (6th ed.). New Jersey: Prentice Hall.
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the Simplis Command Language. Lincolnwood: Scientific Software International.
Karadağ, E., Tosuntaş, Ş. B., Erzen, E., Duru, P., Bostan, N., Şahin, B. M., … Babadağ, B. (2015). Determinants of phubbing, which is the sum of many virtual addictions: A structural equation model. Journal of Behavioral Addictions, 1–15. https://doi.org/10.1556/2006.4.2015.005
Kemp, S. (2019). Digital 2019: Global internet use accelarates. Retrieved from https://wearesocial.com/blog/2019/01/digital-2019-global-internet-use-accelerates
Kircaburun, K., & Griffiths, M. D. (2018). Instagram addiction and the Big Five of personality: The mediating role of self-liking. Journal of Behavioral Addictions, 7(1), 1–13. https://doi.org/10.1556/2006.7.2018.15
Kırcaburun, K. (2016). Effects of gender and personality differences on Twitter addiction among Turkish undergraduates. Journal of Education and Practice, 7(24), 33–42.
Kırık, A. M., Arslan, A., Çetinkaya, A., & Gül, M. (2015). Türkiyedeki gençlerin sosyal medya bağımlılık düzeylerine yönelik nicel bir araştırma. International Journal of Science Culture and Sport, 3(13), 108–108. https://doi.org/10.14486/intjscs444
Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routlege.
Kline, R. (2010). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). New York: Guilford Press.
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personel Psychology, 28, 563–575.
Merriam-Webster. (2019). Social Media. Retrieved July 7, 2019, from https://www.merriam-webster.com/dictionary/social media
Moghavvemi, S., Sulaiman, A. B., Jaafar, N. I. B., & Kasem, N. (2017). Facebook and YouTube addiction: The usage pattern of Malaysian students. International Conference on Research and Innovation in Information Systems, ICRIIS, 1–6. https://doi.org/10.1109/ICRIIS.2017.8002516
Neuman, L. W. (2011). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches (7th ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Şahin, C., & Yağcı, M. (2017). Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 523–538.
Savci, M., Ercengiz, M., & Aysan, F. (2018). Turkish adaptation of the Social Media Disorder Scale in adolescents. Noropsikiyatri Arsivi, 55(3), 248–255. https://doi.org/10.5152/npa.2017.19285
Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. İstanbul: Seçkin.
Singh, N. (2014). A study to analyze relationship between psychological behavioral factors on whatsapp addiction among youth in Jalandhar district in Punjab. European Journal of Business and Management, 6(37), 269–273. Retrieved from http://www.iiste.org/Journals/index.php/EJBM/article/view/18717
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. Boston: Pearson.
Terrell, K. (2019). The history of social media: Social networking evolution! Retrieved July 7, 2019, from https://historycooperative.org/the-history-of-social-media/
Thomas, D. (2018). Motivational beliefs, social media addiction, and interpersonal communication skill among international students in Thailand. International Forum, 21(2), 153–169.
Thompson, B. (2004). Exploratory & confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. Washington: American Psychological Association.
Tosuntaş, S. B., Karadağ, E., Kircaburun, K., & Griffiths, M. D. (2019). A new phenomenon among emerging adults. (Unpublished Manuscript).
Ülbeği, İ. D., Özgen, H. M., & Özgen, H. (2014). Türkiye’de İstismarcı Yönetim Ölçeğinin uyarlaması: Güvenirlik ve geçerlik analizi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 1–12.
Van Den Eijnden, R. J. J. M., Lemmens, J. S., & Valkenburg, P. M. (2016). The Social Media Disorder Scale: Validity and psychometric properties. Computers in Human Behavior, 61, 478–487. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.038

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Evren Erzen ^*
0000-0001-9726-2688
Türkiye

Hatice Odacı
0000-0002-2080-6269
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2020

Kabul Tarihi

10 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 51

DOI

https://doi.org/10.53444/deubefd.776333

IZ

https://izlik.org/JA88JB69MF

APA

Erzen, E., & Odacı, H. (2021). Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 520-535. https://doi.org/10.53444/deubefd.776333

AMA

1.Erzen E, Odacı H. Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. DEU BEF Dergi. 2021;(51):520-535. doi:10.53444/deubefd.776333

Chicago

Erzen, Evren, ve Hatice Odacı. 2021. “Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 51: 520-35. https://doi.org/10.53444/deubefd.776333.

EndNote

Erzen E, Odacı H (01 Haziran 2021) Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 51 520–535.

IEEE

[1]E. Erzen ve H. Odacı, “Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması”, DEU BEF Dergi, sy 51, ss. 520–535, Haz. 2021, doi: 10.53444/deubefd.776333.

ISNAD

Erzen, Evren - Odacı, Hatice. “Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 51 (01 Haziran 2021): 520-535. https://doi.org/10.53444/deubefd.776333.

JAMA

1.Erzen E, Odacı H. Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. DEU BEF Dergi. 2021;:520–535.

MLA

Erzen, Evren, ve Hatice Odacı. “Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, sy 51, Haziran 2021, ss. 520-35, doi:10.53444/deubefd.776333.

Vancouver

1.Evren Erzen, Hatice Odacı. Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması. DEU BEF Dergi. 01 Haziran 2021;(51):520-35. doi:10.53444/deubefd.776333