BALIKÇI GEMİLERİNDE ÇATIŞMA KAZALARININ İNSAN FAKTÖRLERİ ANALİZ VE SINIFLANDIRMA SİSTEMİ (HFACS) İLE İNCELENMESİ

Dünya balıkçılık sektöründeki toplam istihdam yaklaşık 60 milyon insana ve balıkçı teknelerinin sayısı 4,6 milyona ulaşmıştır. Bu devasa endüstrinin sürdürülebilirliği için emniyet son derece önemlidir. Bu çalışmada balıkçı tekneleri ve ticari gemiler arasında gerçekleşmiş çatışma kazaları irdelenerek emniyetin geliştirilmesine katkı sağlanmaya çalışılmış, balıkçı gemileri için kaza nedenlerinin belirlenmesi ve sınıflandırılması yapılmıştır. Literatürde birçok alanda uygulanmakta olan İnsan Faktörleri Analiz ve Sınıflandırma Sistemi (HFACS) çalışmanın metodolojisi olarak seçilmiştir. Dış faktörler, kurumsal etkiler, emniyetsiz yönetim, emniyetsiz eylemi hazırlayan alt nedenler ve emniyetsiz eylemler alt başlıklarından oluşan bu yöntem ile kaza nedenleri kategorize edilebilmektedir. Çalışmada balıkçı teknesi ve diğer gemi türleri arasında gerçekleşmiş 45 adet çatışma kazasının raporu incelenerek kaza nedenleri elde edilmiştir. İncelenen raporlar uluslararası boyutta kaza araştırması yapan kurum ve kuruluşlarının hazırlamış ve yayınlamış olduğu resmi raporlardır. Kaza nedenleri sınıflandırıldığında ihlaller, karar hataları, köprü üstü kaynak yönetimi eksiklikleri, yönetimin ihlalleri, uygunsuz iş planlaması ve fiziksel çevrenin balıkçı gemileri için çatışma kazalarında en önemli faktörler olduğu tespit edilmiştir.

The fishing sector employs a total of 60 million people worldwide, with some 4.6 million fishing boats currently in operation. Safety is of utmost importance for the sustainability of this enormous sector. This study aims to contribute to the improvement of safety in the sector by examining the records of collisions encountered between fishing boats and commercial vessels, and identifying and classifying the causes of accidents involving fishing boats. The methodology adopts the Human Factors Analysis and Classification System (HFACS), which has found use in many fields in literature. Through this approach, a categorization is made of the external factors, organizational reasons, unsafe management, unsafe actions and the preconditions of unsafe acts that result in accidents. The accident reports of 45 collisions between fishing boats and other vessels have been examined to identify the leading causes of accidents. The reports examined are official documents prepared and published by international agencies and organizations responsible for investigating accidents. The classification of the causes of accidents reveal that the leading causes of accidents involving fishing boats have been violations, decision errors, bridge resource management shortfalls, management violations, inadequate work planning and the physical environment.