Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda uluslararası standartları esas alır ve Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) ile World Association of Medical Editors (WAME) tarafından belirlenen uluslararası etik yayıncılık ilkelerini benimser. Dergiye çalışma sunan tüm yazarların, bu ilkeler doğrultusunda aşağıda sıralanan etik kurallara eksiksiz biçimde uymaları beklenir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, yazarlardan daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış özgün çalışmalarını sunmalarını ve bu çalışmaları eşzamanlı olarak başka bir derginin değerlendirmesine göndermemelerini bekler. Yazarlar, bir araştırmanın bütünlüğünü zedeleyecek biçimde çıktılarını uygunsuz şekilde parçalara ayırarak birden fazla yayında sunmamalı; editör veya hakemlerin talebi hâlinde araştırmalarının ham verilerini paylaşabilmeli ve bu verileri makale yayımlandıktan sonra da makul bir süre saklamalıdır. Yazarlar, yayımlanmış makalelerinde önemli bir hata veya yanlışlık saptadıklarında durumu gecikmeksizin dergi editörlüğüne bildirmeli ve makalenin düzeltilmesi ya da geri çekilmesi sürecinde editörlükle iş birliği yapmalıdır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan tüm makaleler açık erişimlidir. Başvuru, değerlendirme ve yayım süreçlerinin hiçbir aşamasında yazarlardan ücret talep edilmez; yazarlara telif ücreti ödenmez.

Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'ne sunulan bir çalışmanın yazarları, araştırmaya gerçek ve önemli katkı sağlayan kişilerle sınırlı olmalıdır. Yazarlar ve yazar sıralaması, makale gönderilmeden önce ortak kararla belirlenmelidir. Çalışmaya katkısı bulunmayan kişilerin yazar olarak gösterilmesi ("armağan yazarlık") veya katkısı olan kişilerin yazarlıktan çıkarılması ("hayalet yazarlık") kabul edilemez.

Yazarlar, varsa çalışmalarını destekleyen kurum ve kuruluşlar ile finansal kaynakları makalenin "Finansal Katkı ve Teşekkür" bölümünde açıkça belirtmelidir.

Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'ne sunulan çalışmalar tümüyle yazarların özgün araştırmasına dayanmalıdır. Diğer araştırmacıların çalışmalarından yararlanıldığında, ilgili kaynaklar uygun biçimde alıntılanmalı ve kaynakçada eksiksiz olarak gösterilmelidir. Gönderilen tüm makaleler, değerlendirmeye alınmadan önce iThenticate intihal tespit yazılımıyla benzerlik taramasından geçirilir; benzerlik oranı %15'i aşan makaleler değerlendirmeye alınmadan yazarlarına iade edilir.

Anket, ölçek, görüşme ya da gözlem gibi yöntemlerle veri toplanmasını gerektiren çalışmalar için etik kurul izni alınmış olmalı ve veri toplama sürecinde etik kurallara uyulduğuna ilişkin kanıtlar (örneğin başkalarına ait ölçek, anket veya fotoğraflar için alınan izinler) makalede belirtilmelidir.

Yazarların Etik Sorumlulukları

• Yazarlar; akademik, etik ve sosyal sorumluluklara sahiptir.
• Yazarlar, özgün ve daha önce yayımlanmamış çalışmalarını dergiye göndermekle yükümlüdür ve derginin web sayfasında yer alan yazım yönergeleri ile makale şablonuna eksiksiz uymalıdır.
• Yazarlar; intihal, emek hırsızlığı, usulsüz kaynak gösterme veya kaynak göstermeyi ihmal etme gibi etik ihlallerde bulunmamalıdır. Aksi durumda makale reddedilir.
• Yazarlar, çalışmalarına destek sağlayan kurum ve kuruluşları makalelerinde belirtmelidir.
• Birden fazla yazarın katkıda bulunduğu çalışmalarda yazar sıralaması, yazarların ortak kararıyla belirlenmelidir.
• Yazarlar, yayımlanmış makalelerinde bir hata veya yanlışlık saptadıklarında durumu derhâl dergi editörlüğüne bildirmelidir.
• Yazarlar; aynı çalışmayı, geçerli bir gerekçe sunmadan, izin veya çapraz gönderme olmaksızın kısmen ya da tümüyle birden fazla dergide yayımlayamaz.
• Yazarlar, makalelerini yalnızca ön değerlendirme aşamasında, kör hakem süreci başlamadan önce geri çekebilir.
• İnsan katılımcılarla yürütülen ve etik kurul onayı gerektiren çalışmalar için etik kurul onayı alınmalı; katılımcılardan gerekli izinlerin alındığını ve haklarının gözetildiğini gösteren bir bildirim sunulmalıdır. Etik kurul izni gerektiren araştırmalar şunlardır:
  • Anket, mülakat, odak grup, gözlem, deney ve görüşme teknikleriyle katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel veya nicel araştırmalar,
  • İnsan ve hayvanların (materyal ve veriler dâhil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
  • İnsanlar üzerinde yürütülen klinik araştırmalar,
  • Hayvanlar üzerinde yürütülen araştırmalar,
  • Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki retrospektif çalışmalar.
• Ayrıca aşağıdaki hususlara ilişkin gerekli izinlerin alınması ve belgelenmesi zorunludur:
  • Olgu sunumlarında "Aydınlatılmış Onam Formu"nun alındığının belirtilmesi,
  • Başkalarına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve bu izinlerin makalede belirtilmesi,
  • Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakkı düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi.
• Üretici yapay zekâ araçları hiçbir koşulda bir makaleye yazar veya ortak yazar olarak eklenemez. Çalışmanın tüm sorumluluğu bütünüyle yazarlara aittir.
• Yazarlar; metin oluşturma, veri çözümleme veya alanyazın taraması gibi süreçlerde üretici yapay zekâ araçları kullandıysa, bunu makalenin "Yöntem" veya "Etik Beyan" bölümünde şeffaf biçimde bildirmek zorundadır. Bu beyanda, kullanılan uygulamanın tam adı (örneğin "OpenAI" değil, "ChatGPT-4o"), sürümü ve kullanım amacı açıkça belirtilmelidir. Yalnızca basit dil ve imla düzeltmeleri için yapılan kullanımların beyan edilmesi zorunlu değildir.
• Üretici yapay zekâ araçlarına sahte veri ürettirmek, mevcut verileri çarpıtmak ya da alanyazında bulunmayan kaynak veya yazar uydurtmak kesinlikle yasaktır ve doğrudan etik ihlal sayılır.
• Üretici yapay zekâ; hipotez geliştirme, bulguları yorumlama veya üst düzey eleştirel çözümleme gibi araştırmanın özünü oluşturan bilişsel süreçlerin yerini alamaz. Üretici yapay zekânın önerdiği tüm kaynaklar, veriler ve çeviriler yazar tarafından kurumsal akademik veri tabanları üzerinden bizzat doğrulanmalıdır.
• Araştırma kapsamında elde edilen kişisel veriler, etik kurul izni gerektiren veriler veya gizli araştırma materyalleri üretici yapay zekâ sistemlerine yüklenmemelidir.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

• Hakemler, dergide yayımlanacak makalelerin akademik niteliğinin belirlenmesinde en önemli rolü üstlendiklerinin bilincinde olmalı ve akademik kaliteyi yükseltme sorumluluğuyla hareket etmelidir.
• Hakemler; yalnızca uzmanlık alanlarına giren, kör hakemlik ilkesine saygı gösterebilecekleri ve içeriğini gizli tutabilecekleri makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir. Değerlendirme süreci sonrasında da makaleye ilişkin hiçbir bilgiyi üçüncü kişilerle paylaşmamalıdır.
• Hakemlerin görevi, makalelerin içeriğinin bilimsel doğruluğunu ve akademik standartlara uygunluğunu değerlendirmektir; makalede sunulan görüşlerin hakemin kişisel görüşlerinden farklı olması değerlendirmeyi etkilememelidir.
• Hakem raporları nesnel ve ölçülü olmalı; hakaret, küçümseme veya suçlama içeren ifadelerden kaçınılmalıdır. Raporlarda yüzeysel ve belirsiz ifadeler kullanılmamalı, olumsuz değerlendirmeye dayanak oluşturan eksik ve kusurlu noktalar açıkça gösterilmelidir.
• Hakemler, makaleleri kendilerine tanınan süre içinde değerlendirmelidir. Değerlendirmeyi üstlenemeyecek durumda iseler bunu bir hafta içinde dergi editörlüğüne bildirmelidir.
• Hakemler, değerlendirmek üzere kendilerine gönderilen makaleleri; hızlı okuma, özetleme veya değerlendirme amacıyla dahi olsa hiçbir üretici yapay zekâ sistemine yükleyemez. Bu eylem, doğrudan gizlilik ihlali ve fikir hırsızlığı olarak değerlendirilir.
• Bir makalenin değerlendirilmesi tümüyle hakemin uzmanlığına ve muhakemesine dayanmalıdır; makaleye yöneltilecek bilimsel eleştiri bizzat hakem tarafından üretilmelidir.

Editörlerin Etik Sorumlulukları

• Editörler, yayımlanan içeriğin niteliğini güvence altına almak ve yayımlanmış kayıtların bütünlüğünü korumakla sorumludur.
• Editörler, hakem önerileri doğrultusunda şu kararlardan birini verebilir:
  • Makaleyi herhangi bir değişiklik istemeden kabul etmek,
  • Küçük düzeltmelerin ardından kabul etmek,
  • Yazarlardan çalışmalarını düzenlemelerini isteyip hakem değerlendirmesini yeniden başlatmak,
  • Çalışmayı reddetmek.
• Editörler, kararlarını yalnızca akademik ölçütlere dayandırır ve bu kararların tüm sorumluluğunu üstlenir.
• Çalışmaların adil ve tarafsız biçimde değerlendirilmesi için düşünce özgürlüğü ilkesine bağlı kalır.
• Süreçleri fikrî mülkiyet haklarına ve etik standartlara uygun biçimde yürütür.
• Yazarların ve hakemlerin gizliliğini korur ve hakem sürecini bu gizlilik ilkelerine uygun yönetir. Değerlendirme çift taraflı körleme yöntemiyle yürütüldüğünden kimlik bilgileri gizli tutulur; her sayının hakem listesi ilgili sayıda topluca açıklanır.
• Tüm çalışmaların alanında yetkin hakemlerce incelenmesini sağlar.
• Sürece ilişkin yazarlara yönelik ayrıntılı bilgiyi Yazım Kuralları sayfasında sunar.
• Hakem atamalarında yazarlar ile hakemler arasında çıkar çatışması bulunup bulunmadığını gözetir.
• Hakemleri, değerlendirmelerinde tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dil kullanmaya teşvik eder.
• Nezaketten uzak ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engeller veya düzeltilmesini ister.
• Yayımlanan tüm makalelerin fikrî mülkiyet haklarını korumakla ve olası ihlallerde derginin ve yazarların haklarını savunmakla yükümlüdür.
• Dergide yayımlanan eserlere yönelik eleştirileri dikkate alır, bunlara yapıcı bir tutumla yaklaşır ve makalelere ilişkin eleştiri ile tartışma yazılarına yer verir.
• Değerlendirme süreçlerine ilişkin kararlarında üretici yapay zekâyı bir karar mercii olarak kullanamaz.
• Dergiye sunulan makalelerin gizliliğini korumakla yükümlüdür ve değerlendirme sürecinde bu içerikleri dış üretici yapay zekâ sistemlerine aktaramaz.
• Üretici yapay zekâ destekli içerik üretimine ilişkin etik ihlal şüphesi taşıyan çalışmalar hakkında gerekli incelemeyi yapmak ve gerektiğinde makaleyi reddetmekle yükümlüdür.

Yayın Kurulunun Etik Sorumlulukları

• Yayın Kurulu üyeleri, Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nin yayın etiği ilkelerini ve politikalarını benimser ve bunlara ilişkin kararları değerlendirir.
• Derginin görünürlüğünü ve tanınırlığını artırmaya yönelik önerilerde bulunur.
• Suistimal, intihal, çıkar çatışması, yapay zekânın kötüye kullanımı ve telif hakkı ihlali gibi yayın etiği ihlallerinden şüphe duyulan durumlarda, konuyu açıklığa kavuşturmak üzere derginin editör ekibini bilgilendirir.
• Derginin akademik niteliğini güçlendirmek amacıyla yer alabileceği dizinler hakkında önerilerde bulunur.
• Yayın Kurulu üyeleri dergiye makale gönderebilir; ancak ilgili yazar, makalesinin yer aldığı sayıda hiçbir görev üstlenemez ve söz konusu sayıya ilişkin tüm dergi süreçleri bu kişiye kapatılır.

Yayımcı ve İmtiyaz Sahibinin Etik Sorumlulukları

• Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nin yayımcısı, Dokuz Eylül Üniversitesi adına Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları'dır.
• Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi'nin imtiyaz sahibi, Dokuz Eylül Üniversitesi adına Edebiyat Fakültesi Dekanıdır.
• Yayımcı ve imtiyaz sahibi; suistimal, intihal, çıkar çatışması, yapay zekânın kötüye kullanımı ve telif hakkı ihlali gibi yayın etiği ihlallerinden şüphe duyulan durumlarda, konuyu açıklığa kavuşturmak için gerekli adımları atmakla yükümlüdür.