SPOR MÜSABAKALARINDA KARABORSA BİLET SATMA SUÇU

Öz

Son yıllarda sporun endüstrileşmesinin sonuçlarından biri de müsabaka biletlerinin yüksek değer kazanmasıdır. Bazı kişiler bu değer artışından haksız biçimde yararlanabilmektedir. Taraftarların müsabaka günlerindeki yoğun talebi ve çaresizliğinden faydalanarak elindeki müsabaka biletini değerinin üzerinde bir bedel karşılığında devreden kişiler, taraftarları ve spor kulüplerini zarara uğratmaktadır. Spor müsabakalarında karaborsa bilet satışı olarak tanımlanan bu eylem, Türk hukukunda ilk olarak 2004 yılında bir suç olarak düzenlenmiştir. Fakat 2011 yılında Kanunun yeniden düzenlenmesi esnasında suç olmaktan çıkartılan eylem, 2019 yılında Kanuna yapılan bir eklemeyle tekrar suç olarak düzenlenmiştir. Spor müsabakalarında karaborsa bilet satma suçunu oluşturan düzenleme bazı yönlerden tartışmalıdır. Suçun konusunu oluşturan biletin vasfına; kişinin hangi eylemlerinin suçu oluşturabileceğine ve bu suçla aynı maddede düzenlenen diğer suç tipleri arasındaki içtima ilişkisine açıklık getirilmelidir. Spor müsabakalarında karaborsa bilet satışı eyleminin uluslararası bir problem olması, onun diğer ülkelerdeki ele alınış şekillerinin de incelenmesini gerektirmektedir. Kimi ülkelerde bu eylemle mücadele etmek için ceza hukuku araçlarına başvurulduğu görülürken kimi ülkelerde eylemin ceza hukukunun kapsamı dışında bırakıldığı görülmektedir. Çalışmada karaborsa kavramı ve spor müsabakalarında karaborsa bilet satışının önlenmesine dair düzenlemelerin tarihsel gelişiminden bahsedilmiş ve suç unsurlarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Ardından karşılaştırmalı hukuktaki örnekler incelenerek spor müsabakalarında karaborsa bilet satışına dair ayrıca bir değerlendirme yapılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Karaborsa Bilet Satışı
• Bilet
• Düzensizlik
• Spor Müsabakası
• Spor Ceza Hukuku

THE CRIME OF TICKET TOUTING IN SPORTS COMPETITIONS

Öz

One of the consequences of the industrialization of sports in recent years is the increased value of match tickets. Some persons may unfairly benefit from this increase in value. By taking advantage of the high demand and desperation of the fans on the competition days, persons who sell the match tickets they possess for a price above their value cause harm to both the fans and the sports clubs. This action, which is defined as ticket touting in sports competitions, was first regulated as a crime in Turkish law in 2004. However, the action, which was decriminalized during the re-regulation of the law in 2011, was re-criminalized with an addition to the law in 2019. The article regulating the crime of ticket touting in sports competitions is controversial in some aspects. The qualification of the ticket that constitutes the subject of the crime; which actions of the person can constitute the crime and the relation of aggregation between this crime and other crimes regulated in the same article should be clarified. Since ticket touting in sports competitions is an international problem, it requires examining how it is addressed in other countries. In some countries, criminal law instruments are used to tackle this action, while in others it is excluded from the scope of criminal law. In this study, the concept of the black market and the historical development of the regulations aimed at preventing ticket touting in sports competitions are discussed, and the crime is explained with its elements. Then, by examining examples from comparative law, a further analysis was made regarding ticket touting in sports competitions and some suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Ticket Touting
• Ticket
• Disorder
• Sports Competition
• Sports Criminal Law

Kaynakça

1. Abanazır, S. Cem: Spor Hukukuna Giriş, Adalet Yayınevi, Ankara 2022.
2. Avcı, Adem: Türk Ceza Hukukunda Sporda Düzensizlik ve Şiddet, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2020.
3. Balsarı, Kazım: 6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun Gereğince Yeni Uygulama: Elektronik Bilet ve Futbolda Şiddet Durumu, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2018.
4. Baumann-Mandl, Cora: Stadionbesucher und Stadionsicherheit – Zivilrechtliche Handlungsoptionen der Vereine, Nomos Verlag, Baden-Baden 2022.
5. Baykara, Ayhan: Futbol Müsabakalarındaki Elektronik Bilet Sisteminin Seyirci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin 2017.
6. Bott, Ingo: “Haben Ticketplattformen “ausverkauft”? – Zivilrechtliche und strafrechtliche Impulse gegen den nicht autorisierten Ticketzweitmarkt”, Zeitschrift für Sport und Recht, Sayı 2/2020, 2020, s. 64-68.
7. Boyle, Melissa/Chiou, Lesley: “The Effect of Ticket Resale Laws on Consumption and Production in Performing Arts Markets”, Eastern Economic Journal, Cilt 38, Sayı 2, 2012, s. 210-222.
8. Courty, Pascal: “Some Economics of Ticket Resale”, The Journal of Economic Perspectives, Cilt 17, Sayı 2, 2003, s. 85-97.

9. Cui, Yao/Duenyas, Izak/Şahin, Özge: “Should Event Organizers Prevent Resale of Tickets”, Management Science, Cilt 60, Sayı 9, 2014, s. 2160-2179.
10. Davies, Rob: “Ticket resale prices for live UK events to be capped in crackdown on touts”, The Guardian, 10.01.2025, https://www.theguardian.com/business/2025/jan/10/uk-music-industry-government-crackdown-ticket-touting, (Erişim Tarihi: 09.05.2025).
11. Demirbaş, Timur: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 19. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
12. Depken, Craig A.: “Another Look at Anti-Scalping Laws: Theory and Evidence”, Public Choice, Cilt 130, Sayı 1-2, 2007, s. 55-77.
13. Dursun, Selman: “6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’daki Suç ve Kabahatler İle Futbol Disiplin Talimatı’ndaki Disiplin İhlallerinin Mukayesesi”, Spor Hukuku Zirvesi – II Futbol ve Ceza Hukuku, (Editör: Murat Balcı), Adalet Yayınevi, Ankara 2023, s. 41-60.
14. Dülger, Murat Volkan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2023.
15. Erden, Erdem Gürol: “Futbolda Taraftar Şiddetinin Önlenmesinde Passolig Uygulamasının Önemi”, Uluslararası Multidisipliner Akademik Araştırmalar Dergisi, Cilt 9, Sayı 2, 2022, 13-21.
16. Ertaş, Şeref/Petek, Hasan: Spor Hukuku, 3. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara 2017.
17. Frawley, Alexander P.: “Revoking The Revocable License Rule: A New Look At Resale Restrictions Onsports Tickets”, University of Pennsylvania Law Review, Cilt 165, Sayı 2, 2017, s. 433-473.
18. Fussey, Pete: “Command, control and contestation: Negotiating security at the London 2012 Olympics”, The Geographical Journal, Cilt 181, Sayı 1, 2015, s. 212-223.
19. Giuffrida, Angela: “Milan police arrest 19 people in operation against football ultras”, The Guardian, 30.09.2024, https://www.theguardian.com/world/2024/sep/30/italy-police-arrest-football-ultras-ac-milan-inter, (Erişim Tarihi: 02.04.2025).
20. Gülşen, Recep: Spor Hukuku Genel Esaslar, Adalet Yayınevi, Ankara 2020.
21. Hatıpoğlu Aydın, Duygu/Aydın, Mustafa Berkay: “Güvenlik, Piyasa ve Hukuksallaşma: 6222 Sayılı Yasa Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme”, Mülkiye Dergisi, Cilt 43, Sayı 4, 2019, s. 731-758.
22. Holzhäuser, Felix: “Weiterkäufe von Fußball-Tickets über Internet-Ticketplattform”, Zeitschrift für Sport und Recht, Sayı 3/2011, 2011, s. 106-108.
23. Holzhäuser, Felix/Gehrke, Arne/Conrad, Christian: “Vertragsstrafen gegenüber privaten Erwerbern bei Weiterverkauf von Fußballtickets entgegen den AGB”, Zeitschrift für Sport und Recht, Sayı 3/2013, 2013, s. 104-107.
24. Holzhäuser, Felix/Kreye, Julian: “Schützt Datenschutz den Ticketschwarzmarkt?”, Bayerische Verwaltungsblätter - Zeitschrift für öffentliches Recht und öffentliche Verwaltung, Sayı 21/2016, 2016, s. 739-743.
25. Holzhäuser, Felix/Schreyer, Josias: “Ticketing”, Handbuch Fußball-Recht – Rechtsgebiete – Rechteanbieter – Organisation, Editörler: Martin Stopper ve Gregor Lentze, Erich Schmidt Verlag, 3. Baskı, Berlin 2025, s. 2141-2235.
26. Hürmüz, Peyman: 6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun Yasak Fiiller ve Ceza Hükümleri Yargıtay Yorumu, Adalet Yayınevi, Ankara 2016.
27. İçel, Kayıhan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, 7. Bası, Beta Yayıncılık, İstanbul 2023.
28. İçel, Kayıhan: Suçların İçtimaı, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul 1972, (Suçların İçtimaı).
29. James, Mark/Osborn, Guy: “A New Dawn for Ticket Regulation?”, Entertainment And Sports Law Journal, Cilt 22, Sayı 1, 2024, s. 1-5.
30. James, Mark/Osborn, Guy: “London 2012 and the Impact of the UK’s Olympic and Paralympic Legislation: Protecting Commerce or Preserving Culture?”, The Modern Law Review, Cilt 74, Sayı 3, 2011, s. 410-429, (London 2012).
31. James, Mark/Pearson, Geoff: “Legal Responses to Football Crowd Disorder and Violence in England and Wales”, Legal Responses to Football “Hooliganism” in Europe, Editörler: Anastassia Tsoukala, Geoff Pearson ve Peter T. M. Coenen, T.M.C. Asser Press, The Hague 2016, s. 35-52.
32. Jolls, Christine/Sunstein, Cass R./Thaler, Richard: “A Behavioral Approach to Law and Economics”, Stanford Law Review, Cilt 50, Sayı 5, 1998, s. 1471-1550.
33. Karanfil, Celalettin: “6222 Sayılı Kanundan Kaynaklanan Suçların Soruşturulması Usulü İle Spor Alanlarına Yasak Madde Sokulması ve Müsabaka Düzeninin Bozulması, Spor Alanlarına Usulsüz Seyirci Girmesi Suçları:”, Av. Kısmet Erkiner Armağanı – Spor Hukuku Yazıları, İstanbul Barosu Yayınları, İstanbul 2014, s. 65-96.
34. Koca, Mahmut: “6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Düzenlenen Suçlar ve Kabahatler”, Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesi Kanunu, (Editörler: Cumhur Şahin, İzzet Özgenç ve İlhan Üzülmez), 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2012, s. 47-83.
35. Koca, Mahmut/Üzülmez, İlhan: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 17. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
36. Kongar, Emre: “Futbolda Tribün Şiddeti”, Emre Kongar’ın Resmi İnternet Sitesi, 17.03.2003, https://www.kongar.org/aydinlanma/2003/356_Futbolda_Tribun_Siddeti.php, (Erişim Tarihi: 02.04.2025).
37. Moretti, Alessandro: The Rise And Rise Of Illegal Ticket Touting – An Ethnography Of Deviant Entrepreneurship, Routledge, London 2023.
38. Orhan, Ümit: 5149 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun Çerçevesinde Spor Güvenliği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2007.
39. Orhan, Ümit/Özkurt, Emin: Spor Hukuku, 2. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2024.
40. Özbek, Veli Özer/Doğan, Koray/Meraklı, Serkan/Bacaksız, Pınar/Başbüyük, İsa: Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 15. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
41. Özer, Uğur: Sporun Küreselliği Perspektifinde Yabancı Sporcuların Hukuki Statü Sorunları, Gazi Kitabevi, Ankara 2018.
42. Özgenç, İzzet: “Değerlendirme ve Sonuç”, Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesi Kanunu, (Editörler: Cumhur Şahin, İzzet Özgenç ve İlhan Üzülmez), 2. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2012, s. 97-128.
43. Özocak, Gürkan: Spor Ceza Hukuku, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2024.
44. Parlow, Matthew J.: “The Law And Economics Of Ticket Scalping”, Wayne Law Review, Cilt 68, Sayı 2, 2023, s. 345-369.
45. Petek, Hasan: “Sportif Faaliyetlere İlişkin Seyirci Sözleşmesi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Prof. Dr. Burhan Ceyhan’a Armağan Özel Sayısı, 2010, s. 657-716.
46. Saz, İrfan: “Spor-Şiddet İlişkisi, Nedenleri ve Çözüm Önerileri”, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, Sayı 2, 2013, s. 137-157.
47. Schulz, Björn: Vertragliche Weiterveräußerungsbeschränkungen von Fußball-Bundesligatickets: Eine Analyse der Rechtswirksamkeit aus AGB-rechtlicher Perspektive, Nomos Verlag, Baden-Baden 2018.
48. Stuk, Daniel: “Ticket Scalping: Advocating For The Event Organizer”, Australian and New Zealand Sports Law Journal, Cilt 6, Sayı 1, 2011, s. 87-117.
49. Sunay, Hakan: Spor Yönetimi, 4. Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara 2021.
50. Williams, Andrew T.: “Do Anti-Ticket Scalping Laws Make a Difference?”, Managerial and Decision Economics, Cilt 15, Sayı 5, s. 503-509.
51. Yaman, Görkem: Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunda Düzenlenen Suçlar, Adalet Yayınevi, Ankara 2024.
52. Yenerer Çakmut, Özlem: Türk Ceza Yasası’nda Mal veya Hizmet Satımından Kaçınma Suçu (TCK md. 240), Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 25, Sayı 2, 2019, s. 624-636.
53. Zafer, Hamide: Ceza Hukuku Genel Hükümler TCK m. 1-75, 8. Baskı, Beta Yayıncılık, İstanbul 2021.