JEAN BODIN’İN SİYASET FELSEFESİNDE DEVLET VE EGEMENLİK

Modern devlet teorisinin temel ilkesine göre, devlet, kendi yetki alanı içinde hukukun en üstün ve tek kaynağıdır. Bu ilkeyi ilk defa, Les Six Livres de la Republique (1576) adlı eserinde Fransız siyaset felsefecisi Jean Bodin ileri sürmüştür. Bu ilke daha önceki çağlarda Roma Hukukunda legibus solutus ya da suprema lex ile ve 13.yüzyıl Kilise hukukçularının Papaya ve imparatora atfettikleri “plenitudo potestatis” niteliği ile ilan edilmiş olsa da, Bodin’in egemenlik teorisi devrim niteliğindedir. Bodin’e siyaset felsefesi alanında devrimci sıfatının verilmesine neden olan temel özellik, ondan önce kimsenin egemenlik ilkesini açık bir şekilde tanımlamamış ve onun ortaya koyduğu bir içerikte savunmamış olmasıdır. Ortaçağ hukuk anlayışına göre, prensin yasa yapma ve değiştirme yetkisi olmasına rağmen, aynı prens mevcut yasaları korumak ve onlara uymakla yükümlüydü. Fakat Bodin, teorisi ile egemene geniş bir hareket sahası tanımıştır. Buna göre, egemen, istediği zaman yasa yapa- bilmeli ve değiştirebilmelidir. Bu anlamda Bodin, egemenlik ilkesini mutlak ve sürekli en üstün emretme gücü olarak tanımlamıştır. Bununla birlikte, egemen- liğin mutlak olması onun sınırsız olduğu anlamına gelmemektedir. Egemen, ilahi ve doğal yasalara uymakla yükümlüdür. Bodin, kendinden önceki teorisyenlerin ele almadığı egemenlik ilkesini somut olarak tanımlamış ve dünyevi bir meşruiyet zeminine oturtmuştur. Bodin’in egemenlik teorisi siyasal düşünce tarihinde, hukuk düzeninin temelini mevcut yasalardan, yasa yapan prense kaydıran kavramsal bir devrim olmuştur.