Medeni Usul Hukukunda İradi Taraf Değişikliği (HMK m. 124)

Daha evvel Türk Hukukunda iradi taraf değişikliğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığından, uygulama da buna paralel olarak iradi taraf değişikliğini kabul etmemekteydi. Yargıtay’a göre, ıslah yoluyla dahi davanın tarafını değiştirmek mümkün değildir. Yargıtay, dava açan kişinin, diğer tarafın, taraf sıfatı bulunup bulunmadığını özenle araştırması gerektiğini, ıslahın ancak davanın mevcut tarafları bakımından sonuç doğurabileceğini, tarafın değiştirilmesi halinde ortada o tarafla ilgili bir davanın kalmayacağını kabul etmektedir (4.5.1978 tarih 4/5 sayılı YİBK)1 . Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise, ayrı bir hükümle, davada tarafın değişmesine yol açan haller arasına iradi taraf değişikliğini de eklemiştir. Bu çalışmanın konusu, iradi taraf değişikliğinin anlamını, mümkün olduğu halleri ve yargılama ve taraflar açısından doğurduğu sonuçları incelemektir. Hukuk Muhakemeleri Kanununda, her ne kadar iradi taraf değişikliği halleri düzenlenmiş ise de bu konudaki uygulamanın ne yönde geliştiği incelenmeye muhtaçtır ve iradi taraf değişikliğinin sonuçları konusunda kanunda açık bir hüküm bulunmamaktadır. İradi taraf değişikliğinin usul hukukuna ilişkin sonuçları, bakımından dikkate değer tarafı, iradi taraf değişikliğinden sonraki dönem için, daha evvel yapılmış usul işlemlerinin etkisi veya bu işlemlerinin taraflar açısından bağlayıcı olup olmayacağıdır.