Araştırma Makalesi

İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ

Cilt: 24 Sayı: 1 30 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ

Öz

Bu araştırmanın amacı iç grup özdeşiminin iç grup yanlılığı üzerindeki etkisinde iç grup normunun düzenleyici etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda üç deneysel çalışma yürütülmüştür. İlk çalışmada, gerçek grup üyelerinin iç grup özdeşimleri ölçülmüş ve iç grup normları eşitlikçilik, kayırmacılık veya kontrol grubu olacak şekilde değişimlenmiştir. İç grup yanlılığı, iç grup ve dış grup arasında spor programı süresi paylaştırma, spor gazetesi sayfası paylaştırma ve olumlu özelliklerle değerlendirme ölçümlerindeki iç grup lehine fark olarak işlevselleştirilmiştir. Sonuçlar, iç grup özdeşimi arttıkça iç grup yanlılığının da arttığını, ancak iç grup özdeşimi ve iç grup yanlılığı arasındaki ilişkide grup normunun düzenleyici etkisinin olmadığını göstermiştir. Diğer iki çalışmada laboratuvarda oluşturulmuş minimal gruplar kullanılmıştır. İkinci çalışmada bir matematik görevinden sonra katılımcılara seçkisiz olarak analitik veya bütüncül düşünme-karar verme stiline sahip oldukları şeklinde sahte bir geribildirim verilerek iki grup oluşturulmuş ve ilk çalışmadaki gibi norm ataması yapılmıştır. Ayrıca iç grup özdeşimi de ölçülmek yerine yüksek ve düşük seviyelerde olacak şekilde değişimlenmiştir. Üçüncü çalışmada ise iç grup özdeşimi, yine ikinci deneysel çalışmadakine benzer bir yöntem ile değişimlenmiş; ancak bu kez düzenleyicilik etkisi grup normunun bir öncülü olarak değerlendirilen iç grup biçimlenmesi bağlamında araştırılmıştır. İkinci ve üçüncü çalışmada özdeşimin, grup normunun ya da biçimlenmesinin iç grup yanlılığı üzerinde temel etkisi gözlenmemiştir. Grup özdeşiminin, grup normuyla veya grup biçimlemesiyle etkileşimi de istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Psikoloji öğrencisi olmayan toplumun farklı kesimlerinden katılımcıları örnekleyen bu üç çalışma, alanyazının aksine gruplar arası üyelerin grup normlarına veya biçimlenmelerine bağlı olarak bölüştürme davranışı sergilemediğini göstermektedir. Bulgular, metodolojik farklılıklar ve sosyal psikolojideki tekrarlanabilirlik sorunu bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı

Proje Numarası

218K098

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında 218K098 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir. Yazarlar, sağlamış olduğu destekten dolayı TÜBİTAK’a, veri toplama aşamasındaki desteklerinden dolayı Ayşenur Didem YILMAZ ve Başak KÜÇÜKKESKİN’e teşekkürlerini sunar.

Kaynakça

  1. Aberson, C. L., Healy M. R. ve Romero V. L. (2000). Ingroup bias and self-esteem: A meta-analysis. Personality and Social Psychology Review, 4(2), 157-173. doi: 10.1207/S15327957PSPR0402_04
  2. Abrams, D., Rutland, A., Pelletier, J. ve Ferrell, J. M. (2009). Children’s group nous: Understanding and applying peer exclusion within and between groups. Child Development, 80(1), 224-243. doi: 10.1111/j.1467-8624.2008.01256.x
  3. Balaban, Ç. D. (2013). The roles of intergroup threat, social dominance orientation and right-wing authoritarianism in predicting Turks' prejudice toward Kurds (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Billig, M. ve Tajfel, H. (1973). Social categorization and similarity in intergroup behaviour. European Journal of Social Psychology, 3(1), 27-52. doi:10.1002/ejsp.2420030103
  5. Bir hafta önce dönmüştü, Rasim Ozan Kütahyalı Beyaz TV’den yeniden kovuldu. (2019 Ağustos). Sözcü Gazetesi. https://www.sozcu.com.tr/hayatim/yasam-haberleri/bir-hafta-once-donmustu-rasim-ozan-kutahyali-beyaz-tvden-yeniden-kovuldu/ bağlantısından erişilmiştir.
  6. Blader, S. L. (2007). What determines people’s fairness judgments? Identification and outcomes influence procedural justice evaluations under uncertainty. Journal of Experimental Social Psychology, 43(6), 986-994. doi: 10.1016/j.jesp.2006.10.022
  7. Bonebright, D. A. (2010). 40 years of storming: a historical review of Tuckman's model of small group development. Human Resource Development International, 13(1), 111-120. doi: 10.1080/13678861003589099
  8. Brewer, K. (2005). The use of volunteers in psychological research, Psychology Information for Students, 3, 8-11.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2021

Kabul Tarihi

24 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çoksan, S., Cingöz-ulu, B., Sayılan, G., & Solak, N. (2022). İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(1), 261-300. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1037698
AMA
1.Çoksan S, Cingöz-ulu B, Sayılan G, Solak N. İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;24(1):261-300. doi:10.16953/deusosbil.1037698
Chicago
Çoksan, Sami, Banu Cingöz-ulu, Gülden Sayılan, ve Nevin Solak. 2022. “İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24 (1): 261-300. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1037698.
EndNote
Çoksan S, Cingöz-ulu B, Sayılan G, Solak N (01 Mart 2022) İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24 1 261–300.
IEEE
[1]S. Çoksan, B. Cingöz-ulu, G. Sayılan, ve N. Solak, “İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 24, sy 1, ss. 261–300, Mar. 2022, doi: 10.16953/deusosbil.1037698.
ISNAD
Çoksan, Sami - Cingöz-ulu, Banu - Sayılan, Gülden - Solak, Nevin. “İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24/1 (01 Mart 2022): 261-300. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1037698.
JAMA
1.Çoksan S, Cingöz-ulu B, Sayılan G, Solak N. İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2022;24:261–300.
MLA
Çoksan, Sami, vd. “İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 24, sy 1, Mart 2022, ss. 261-00, doi:10.16953/deusosbil.1037698.
Vancouver
1.Sami Çoksan, Banu Cingöz-ulu, Gülden Sayılan, Nevin Solak. İÇ GRUP ÖZDEŞİMİ VE İÇ GRUP YANLILIĞI: GRUP NORMLARININ ROLÜ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2022;24(1):261-300. doi:10.16953/deusosbil.1037698

Cited By