The aim of this research was to examine the moderating role of ingroup norm on the association between ingroup identification on ingroup bias. Relatedly, we also examined whether this association varied depending on the group formation. To do this, we conducted three experimental studies to that end. Study 1 (N = 103) focused on real groups (Fenerbahçe and Galatasaray Football Club fans), where we manipulated ingroup norm and then measured ingroup identification. Specifically, in order to manipulate ingroup norm, participants were randomly assigned to an “egalitarian” norm condition, “favoritism” norm condition or control group. Ingroup bias was operationalized through a difference score in allocating screen time for a sports program on TV, allocating page areas in sports newspapers, and positive evaluations through adjective ratings. Results showed that higher identification was associated with stronger ingroup bias. However, the moderating effect of ingroup norm (egalitarianism vs. favoritism) on the relationship between ingroup identification and ingroup bias was not observed. Study 2 and Study 3employed minimal groups created in the lab setting. In Study 2 (N = 122), two groups labeled “analytical” and “holistic” thinkers were formed based on false feedback (i.e., participants were told that their answers to math problems would be categorized based on an algorithm), and then ingroup norm was manipulated as the same way in the first study (egalitarianism vs. favoritism). In addition, ingroup identification was manipulated, rather than being merely measured. In Study 3, (N = 94) ingroup identification was manipulated with a similar procedure used in Study 2; but this time, the moderating effect of group formation (competitive vs. cooperative groups), rather than group norm, was investigated. In Studies 2 and 3, no main effects of ingroup identification, ingroup norm, or group formation on ingroup bias were obtained. The interaction effects of identification with ingroup norm or formation were not statistically significant either. These three experimental studies, showed that, contrary to the literature, intergroup members did not exhibit distributional ingroup bias based on a type of group norms or group formations. The findings were discussed in the context of literature, methodological differences, and the problem of reproducibility in social psychology.
Identification Social identity Ingroup norm Ingroup favoritism Group formation
218K098
Bu araştırmanın amacı iç grup özdeşiminin iç grup yanlılığı üzerindeki etkisinde iç grup normunun düzenleyici etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda üç deneysel çalışma yürütülmüştür. İlk çalışmada, gerçek grup üyelerinin iç grup özdeşimleri ölçülmüş ve iç grup normları eşitlikçilik, kayırmacılık veya kontrol grubu olacak şekilde değişimlenmiştir. İç grup yanlılığı, iç grup ve dış grup arasında spor programı süresi paylaştırma, spor gazetesi sayfası paylaştırma ve olumlu özelliklerle değerlendirme ölçümlerindeki iç grup lehine fark olarak işlevselleştirilmiştir. Sonuçlar, iç grup özdeşimi arttıkça iç grup yanlılığının da arttığını, ancak iç grup özdeşimi ve iç grup yanlılığı arasındaki ilişkide grup normunun düzenleyici etkisinin olmadığını göstermiştir. Diğer iki çalışmada laboratuvarda oluşturulmuş minimal gruplar kullanılmıştır. İkinci çalışmada bir matematik görevinden sonra katılımcılara seçkisiz olarak analitik veya bütüncül düşünme-karar verme stiline sahip oldukları şeklinde sahte bir geribildirim verilerek iki grup oluşturulmuş ve ilk çalışmadaki gibi norm ataması yapılmıştır. Ayrıca iç grup özdeşimi de ölçülmek yerine yüksek ve düşük seviyelerde olacak şekilde değişimlenmiştir. Üçüncü çalışmada ise iç grup özdeşimi, yine ikinci deneysel çalışmadakine benzer bir yöntem ile değişimlenmiş; ancak bu kez düzenleyicilik etkisi grup normunun bir öncülü olarak değerlendirilen iç grup biçimlenmesi bağlamında araştırılmıştır. İkinci ve üçüncü çalışmada özdeşimin, grup normunun ya da biçimlenmesinin iç grup yanlılığı üzerinde temel etkisi gözlenmemiştir. Grup özdeşiminin, grup normuyla veya grup biçimlemesiyle etkileşimi de istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Psikoloji öğrencisi olmayan toplumun farklı kesimlerinden katılımcıları örnekleyen bu üç çalışma, alanyazının aksine gruplar arası üyelerin grup normlarına veya biçimlenmelerine bağlı olarak bölüştürme davranışı sergilemediğini göstermektedir. Bulgular, metodolojik farklılıklar ve sosyal psikolojideki tekrarlanabilirlik sorunu bağlamında tartışılmıştır.
Özdeşim Sosyal kimlik İç grup normu İç grup yanlılığı Grup biçimlenmesi
TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı
218K098
Bu çalışma TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı kapsamında 218K098 numaralı proje kapsamında desteklenmiştir. Yazarlar, sağlamış olduğu destekten dolayı TÜBİTAK’a, veri toplama aşamasındaki desteklerinden dolayı Ayşenur Didem YILMAZ ve Başak KÜÇÜKKESKİN’e teşekkürlerini sunar.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 218K098 |
| Gönderilme Tarihi | 17 Aralık 2021 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Mart 2022 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.1037698 |
| IZ | https://izlik.org/JA76HD48NM |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 1 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla