MÜLTECİLERİN DİL SORUNU: İZMİR’DE YAŞAYAN SURİYELİ MÜLTECİ ÇOCUKLARIN TÜRKÇE İFADE EDİCİ DİL BECERİLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Göçle gelen mültecilerin birçok sorunları olmaktadır. Bunlardan en önemlisi de iletişim, yani dil sorunudur. Göç ettikleri ülkenin dilini bilmek, mülteciler için iş bulabilmek, eğitimlerine devam edebilmek, hayatlarını daha düzenli bir şekilde sürdürmek demektir. Son yıllarda Türkiye’ye göç etmek zorunda kalan Suriyelilerin ülkemizdeki hayata uyum sağlamaları için pek çok çalışma yürütülmektedir. Zorunlu eğitim çağındaki Suriyeli çocuklara eğitim öğretim fırsatlarının sağlanması, her yaştan Türkçe öğrenmek isteyenlere yönelik Türkçe kurslarının açılması bu çalışmalardan bazılarıdır. İzmir’deki Suriyeli çocukların Türkçe ifade edici dil becerilerini ölçmek ve değerlendirmek amacıyla yaptığımız çalışma, Buca ilçesinde milli eğitim bakanlığına bağlı resmi ortaokullarda eğitim görmekte olan 8. sınıf düzeyindeki 14 Suriyeli çocuğu kapsamaktadır. Çalışma nitel bir yöntem olan derinlemesine görüşme yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve elde edilen konuşmalar yanlış çözümlemesi yaklaşımına göre dil bilimsel olarak analiz edilmiştir. Katılımcıların, konuşma sırasında yaptıkları sesbilimsel, biçimbilimsel, anlambilimsel ve sözdizimsel yanlışlar tespit edilip yorumlanmıştır. Buna göre en çok tespit edilen yanlış %76, 78 ile ses bilimsel yanlışlardır. Onu %17, 36 ile biçim bilimsel yanlışlar, %4, 03 ile söz dizimsel yanlışlar ve %1, 81 ile anlam bilimsel yanlışlar takip etmiştir. Bu çalışmayla Suriyeli mülteci çocukların Türkçe konuşma becerilerinin yanlış çözümlemesi yaklaşımıyla değerlendirilmesi bakımından önemli bir boşluğun doldurulması ve Türkçe öğreticilerinin öğretim süreçlerine ışık tutulması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçe
• göç
• konuşma becerisi
• yanlış çözümlemesi
• mültecilerin dil sorunu

LANGUAGE PROBLEM OF REFUGEES: AN INVESTIGATION OF SYRIAN REFUGEE CHILDREN'S ENGLISH EXPRESSIVE LANGUAGE SKILLS

Öz

Refugees who come through immigration have many problems. The most important of these is the problem of communication, namely language. Knowing the language of the country they migrated to means to find a job for refugees, to continue their education and to continue their lives in a more orderly manner. In recent years our country to adapt to the life of the remaining Syrians forced to migrate to Turkey many studies are conducted. Providing educational opportunities for Syrian children at the age of compulsory education and opening Turkish courses for those who want to learn Turkish from all ages are some of these activities. Our study, which we conducted to measure and evaluate the Turkish expressive language skills of Syrian children in Izmir, includes 14 Syrian children at the 8th grade who are studying in official secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in Buca district. The study was carried out with the in-depth interview method, which is a qualitative method, and the speeches obtained were analyzed linguistically according to the error analysis approach. Phonological, morphological, semantic and syntactic mistakes made by the participants during the speech were identified and interpreted. Accordingly, the most common mistakes with 76, 78% are phonetic errors. It was followed by morphological errors with 17,36%, syntactic errors with 4, 03% and semantic errors with 1, 81%. With this study, it is aimed to fill an important gap in terms of evaluating the Turkish speaking skills of Syrian refugee children with the error analysis approach and to shed light on the teaching processes of Turkish teachers.

Anahtar Kelimeler

• Turkish as a foreign language
• immigration
• speaking skills
• error analysis
• language problem of refugees

Kaynakça

1. Açık, F. (2008). Türkiye'de yabancılara Türkçe öğretilirken karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi.http://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/fatma_acik_yabancilara_turkce _ogretimi.pdf (Erişim: 15.02.2021).
2. Aydın, G., Şahin, A., Şahin, E.Y., Emre, K., Salı, M. K. (2017). yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin konuşma öz yeterliliklerinin belirlenmesi (Çomü Tömer Örneği). Journal of Awareness, 2 (3S): 549-564.
3. Barçın, S. (2019). Türkçe öğrenim gören Kırgız öğrencilerin yazılı anlatımlarındaki ek yanlışları. International Journal of Scientific And Technological Research Www.İiste.Org ISSN 2422-8702 (Online), DOI: 10.7176/JSTR/5-12-05 Vol.5, No.12, 2019 .
4. Bilgin, N. (2006). Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
5. Boylu, E. ve Çangal, Ö. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi. International Journal Of Language Academy. 2(4), 127-151.
6. Boylu, E., Güney, E. Z. , Özyalçın, K. E. (2017). Yanlış çözümleme yaklaşımına göre Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen b1 seviyesi öğrencilerinin yazılı anlatımlarının değerlendirilmesi. International Journal Of Languages’ Education And Teaching Volume 5, Issue 3, September 2017, P. 184-202.
7. Bölükbaş, F. (2011). Arap öğrencilerin Türkçe yazılı anlatım becerilerinin değerlendirilmesi. Turkish Studies, 6 (3), 1357-1367.
8. Büyükikiz, K.K. ve Çangal, Ö. (2016). Suriyeli misafir öğrencilere Türkçe öğretimi projesi üzerine bir değerlendirme. Uluslarası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(3), 1414 - 1430.

9. Büyükikiz, K.K. ve Hasırcı, S.(2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin yazılı anlatımlarının yanlış çözümleme yaklaşımına göre değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(4), 51-62.
10. Ceran D., Yıldız D. & Çakın E. (2015). “Yabancı dil olarak Türkçenin öğreniminde yazılı ve sözlü anlatımlarda yapılan yanlışlar: Japon örneği”. International Journal of Languages’ Education and Teaching UDES (2015) 476-494.
11. Çerçi, A., Derman, S. ve Bardakçı, M. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin yazılı anlatımlarına yönelik yanlış çözümlemesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 15 (2), 695-715.
12. Çiçek ve Kaplan (2016). Türkçe öğrenen Suriyeli öğrencilerin yazılı anlatımlarının hata analizi bağlamında değerlendirilmesi. Route Educational And Social Science Journal Volume 3(5), December 2016, Ss. 96 -116.
13. Dönmez, M.İ. ve Paksoy, S. (2015). Türkiye’de öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin Türkçe öğrenmede karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma: Kilis 7 Aralık Üniversitesi örneği. Inernational Journal of Languages Education And Teaching. S. 1907 - 1919.
14. Eker, S. (2013). Çağdaş Türk Dili. Grafiker Yayınları. Ankara.
15. Gezer, H., Kıymık, M. N. (2018). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Arap dilli öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinde karşılaştıkları güçlüklere ilişkin bir çözümleme. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 31 (Özel Sayı), 2018, 43-64.
16. İşcan, A., Yağmur Şahin, E., Kana, F. ve Koçer, Ö. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin ihtiyaç algıları: Betimsel bir durum çalışması. International Journal Of Social Science, 6(4), 1185-1198.
17. Karatay, H., Tekin, G. (2019). Konuşma eğitiminin bürün özellikleri ve öğretimi. Kesit Akademi Dergisi (The Journal of Kesit Academy) Yıl: 5, Sayı:18, Mart 2019, S. 1-28 7. Kardaş, D. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde konuşma ve yazma becerilerinin karşılaştırılması: Suriyeli öğrencilere yönelik bir uygulama. International Journal of Languages’ Education And Teaching Volume 8, Issue 1, March 2020, P. 71-84.
18. Keshavarz, M. H. (2011). Contrastive Analysis and Error Analysis. Tehran: Rahnama Press.
19. Korkmaz, Z. (1992b). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, Atatürk Dizisi 575.
20. Maden, S. ve İşcan, A. (2011). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi amaç ve sorunlar (Hindistan örneği). Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 3(5); 23-38.
21. Özyürek, R. (2009). Türk devlet ve topluluklarından Türkiye üniversitelerine gelen Türk soylu yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenimlerinde karşılaştıkları sorunlar. Turkish Studies. 4 (3), 1819-1862).
22. Sallabaş, M. E. (2012). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin konuşma kaygılarının değerlendirilmesi. Turkish Studies, 7(3), 2199-2218.
23. Sridhar, S. N. (1976). Contrastive Analysis, Error Analysis And Interlanguage. Reading English As A Second Language. Ed. Kenneth Croft. USA: Winthrop Publisher Inc., S. 258- 281.
24. Şahin, F. (2020). Suriyeli ilkokul öğrencilerinin yazılı anlatımlarındaki hataların incelenmesi. Aydın Tömer Dergisi. Yıl 5, Sayı 1, 39- 68.
25. Şahin, F , Şener, Ö . (2019). Geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin eğitim süreçlerindeki dil ve iletişim sorunları: İstanbul Fatih örneği . Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi , 6 (9) , 66-85 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/asead/issue/50040/634214.