Türkiye, tütün kullanımının en yüksek olduğu ülkeler arasında üst sıralarda yer almaktadır. Bu sorunun üstesinden gelebilmek için 90’lı yılların ortalarından itibaren birtakım yasal düzenlemeler yapılmasına karşın bu anlamda atılan en ciddi adım 2008 yılında yürürlüğe giren 5727 Sayılı Kanun olmuştur. Bu çalışmanın amacı tütün kullanımının kontrol altına alınması için getirilen yasal düzenlemelerin Türkiye’de hanelerin sigara tüketim harcamalarına nasıl etki ettiğini araştırmaktır. Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı Bütçe Araştırması 2007 ve 2019 yılı verilerinin kullanıldığı bu çalışmada, Oaxaca-Blinder Ayrıştırma yöntemiyle söz konusu yıllar arasında hanelerin sigara tüketim tercihi ve harcamalarındaki değişimin kaynakları bazı sosyo-demografik değişkenler ele alınarak ortaya konulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre 2007 yılından 2019 yılına gelindiğinde yapılan yasal düzenlemelerin beklenen etkiyi gösteremediği, hanelerin sigara tüketim tercihi ve harcamalarında artışlar meydana geldiği tespit edilmiştir. Buna karşın evli, orta yaş grubu ve sonrası ile lisans ve lisansüstü eğitim seviyesinde olan hanelerde sigara tüketiminin sınırlanmış olması düzenlemelerin kısmen de olsa etkisini gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sigara Heckman Örneklem Seçim Modeli Oaxaca-Blinder Ayrıştırma Yöntemi
Turkey is one of the countries with a high level of tobacco use. Although some legal arrangements have been made to address this issue since the mid-1990s, the most significant step taken in this regard was Law No. 5727 in 2008. The purpose of this study is to look into how regulations on tobacco use affect households cigarette consumption expenditures in Turkey. In this study, in which the 2007 and 2019 data of the Turkish Statistical Institute Household Budget Survey were used, the sources of the change in the cigarette consumption preferences and expenditures of the households between the mentioned years were revealed by considering some socio-demographic variables with the Oaxaca-Blinder Decomposition method.The results show that the legislative regulations enacted between 2007 and 2019 did not have the desired impact and there was an increase in household cigarette use choices and expenditures. On the other hand, it was found that the restrictions on cigarette consumption in married families, middle-aged and above, and with undergraduate-graduate degree level indicate, albeit partially, the impact of the legislation.
Cigarette Heckman Sample Selection Model Oaxaca-Blinder Decomposition Method
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Nisan 2022 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Eylül 2022 |
| DOI | https://doi.org/10.16953/deusosbil.1109358 |
| IZ | https://izlik.org/JA95UE64FD |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 3 |
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR
Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:
• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla