EN
TR
ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME
Öz
Belirsizlik sosyal yaşamın kaçınılmaz bir parçası olarak her toplumun ve bireyin deneyimlediği çok boyutlu bir kavramdır. İlgili alanyazın incelendiğinde, belirsizlikle ilgili değişkenlerin depresyon, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu gibi psikolojik yapıların artmasıyla pozitif ilişkiler barındırdığı görülmektedir. Bu çalışmada özellikle COVID-19 pandemisi sonrası görünürlüğünün artması beklenen belirsizliğin üniversite eğitimlerine devam eden Türk ve Fransız öğrenciler tarafından ne derece algılandığı ve bu algının ilişkilendiği kimi psikolojik değişkenlerde olası kültürel farklılıklar incelenmek istenmiştir. Bu amaçla Türkiye’de (N = 421) ve Fransa’da (N = 391) eğitimine devam eden öğrencilerden veri toplaması eş zamanlı olarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tek bir veri setinde birleştirilerek örneklem grupları iki kategorili değişken olarak kodlanmıştır. Üniversite öğrencilerinin algıladıkları belirsizlik düzeyinin, belirsizliğe tahammülsüzlükleri, yaygın psikolojik sağlık yapıları olarak değerlendirilen depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca algılanan belirsizlik düzeyi ve yaygın psikolojik sağlık yapıları arasındaki ilişkiye belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyinin aracılık edip etmediği ve bu ilişkilerin iki kültürel grupta farklılaşıp farklılaşmadığı test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre belirsizliğe tahammülsüzlüğün algılanan belirsizlik ve yaygın psikolojik sağlık yapıları arasındaki ilişkiye anlamlı ve kısmi bir aracılık ettiği gözlemlenmiştir. Ancak bu aracılık modeli Türkiye ve Fransa örneklemlerinde anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Dolayısıyla belirsizliğe verilen tepkilerin kültürel olarak Türkiye ve Fransa örneklemleri için farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu özgün bulgular alanyazından yola çıkarak tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Etik Beyan
Çalışmanın tüm aşamalarından bilimsel etik ilkelere ve kurallara uygun davranılmıştır.
Teşekkür
Çalışmanın Fransa etabının yürütülmesi için gerekli izinleri veren Bordeaux Üniversitesi'ne ve proje desteği sağlayan TÜBİTAK'a teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Adair, W. L., & Xiong, T. X. (2018). How Chinese and Caucasian Canadians Conceptualize Creativity: The Mediating Role of Uncertainty Avoidance. Journal of Cross-Cultural Psychology, 49 (2), 223–238. https://doi.org/10.1177/0022022117713153
- Anderson, E. C., Carleton, R. N., Diefenbach, M., & Han, P. K. J. (2019). The Relationship Between Uncertainty and Affect. Frontiers in Psychology, 10 (2504). https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02504
- Andrews, J. L., Li, M., Minihan, S., Songco, A., Fox, E., Ladouceur, C. D., … Schweizer, S. (2023). The effect of intolerance of uncertainty on anxiety and depression, and their symptom networks, during the COVID-19 pandemic. BMC Psychiatry, 23 (1). https://doi.org/10.1186/s12888-023-04734-8
- Asif, S., Mudassar, A., Shahzad, T. Z., Raouf, M., & Pervaiz, T. (2020). Frequency of depression, anxiety and stress among university students. Pakistan Journal of Medical Sciences, 36 (5), 971-976. https://doi.org/10.12669/pjms.36.5.1873
- Auerbach, R. P., Mortier, P., Bruffaerts, R., Alonso, J., Benjet, C., Cuijpers, P., Demyttenaere, K., Ebert, D. D., Green, J. G., Hasking, P., Murray, E., Nock, M. K., Pinder-Amaker, S., Sampson, N. A., Stein, D. J., Vilagut, G., Zaslavsky, A. M., Kessler, R. C., & WHO WMH-ICS Collaborators (2018). WHO World Mental Health Surveys International College Student Project: Prevalence and distribution of mental disorders. Journal of abnormal psychology, 127 (7), 623–638. https://doi.org/10.1037/abn0000362
- Birrell, J., Meares, K., Wilkinson, A., & Freeston, M. (2011). Toward a definition of intolerance of uncertainty: a review of factor analytical studies of the Intolerance of Uncertainty Scale. Clinical psychology review, 31 (7), 1198–1208. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2011.07.009
- Boelen PA, Reijntjes A. (2009). Intolerance of uncertainty and social anxiety. Journal of Anxiety Disorders; 23, 130–135. doi: 10.1016/j.janxdis.2008.04.007
- Buchanan J. L. (2012). Prevention of depression in the college student population: a review of the literature. Archives of psychiatric nursing, 26 (1), 21–42. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2011.03.003
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
15 Ekim 2023
Kabul Tarihi
12 Şubat 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 26 Sayı: 1
APA
Çavdar, A., Boyacioglu, İ., & Lannegrand, L. (2024). ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 275-295. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1376044
AMA
1.Çavdar A, Boyacioglu İ, Lannegrand L. ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;26(1):275-295. doi:10.16953/deusosbil.1376044
Chicago
Çavdar, Aybike, İnci Boyacioglu, ve Lyda Lannegrand. 2024. “ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 (1): 275-95. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1376044.
EndNote
Çavdar A, Boyacioglu İ, Lannegrand L (01 Mart 2024) ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 1 275–295.
IEEE
[1]A. Çavdar, İ. Boyacioglu, ve L. Lannegrand, “ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 1, ss. 275–295, Mar. 2024, doi: 10.16953/deusosbil.1376044.
ISNAD
Çavdar, Aybike - Boyacioglu, İnci - Lannegrand, Lyda. “ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/1 (01 Mart 2024): 275-295. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1376044.
JAMA
1.Çavdar A, Boyacioglu İ, Lannegrand L. ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;26:275–295.
MLA
Çavdar, Aybike, vd. “ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2024, ss. 275-9, doi:10.16953/deusosbil.1376044.
Vancouver
1.Aybike Çavdar, İnci Boyacioglu, Lyda Lannegrand. ALGILANAN BELİRSİZLİK VE PSİKOLOJİK SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİLER: KÜLTÜRLERARASI BİR İNCELEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2024;26(1):275-9. doi:10.16953/deusosbil.1376044