GESTALT ALGI İLE EN İYİ FİLM DALINDA ÖDÜL ALMIŞ YAPIMLARIN AFİŞ ÇÖZÜMLEMESİ

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 1 , 354 - 376 , 15.03.2025

Serra Orkan

https://doi.org/10.16953/deusosbil.1511707

https://izlik.org/JA94PY94JS

Öz

Görsel kültür içerisinde yer alan medya araçlarından biri de afiştir. Günümüz afişlerinde fotoğraf ve baskı teknolojilerinin izleri vardır. Ayrıca filmi en iyi şekilde yansıttığı düşünülen göstergeler yer almaktadır. Tüketici ile iletişim kurarken afişteki amaç öncelikle dikkat çekmek, eğitmek, teşvik etmek, ikna etmek vb. niyetlerle oluşturulan eylemlerdir. Renk, şekil, tipografi ve düzen unsurları ile bir afişin genel olarak değerlendirilmesi mümkündür. Multidisipliner bir yöntem olan Gestalt prensipleri ile biçimsel ve içerik anlamlandırma süreci daha kolay ve doğru ilerleyebilmektedir. Bu sebeple çalışmada yöntem olarak Gestalt algı prensipleri ile çözümlemeden yararlanılmıştır ve 2019 senesinden itibaren her yıl en iyi film Oscar ödülünü almış yapımların afiş çözümlemesi yapılmıştır. Afişlerin tamamı şekil-zemin ilişkisine göre değerlendirilebilmiş; ancak tüm Gestalt prensipleri afişlerin hepsinde gözlemlenmemiştir. Bilimkurgu unsurlarının yer aldığı film afişlerinde efekt ve illüstrasyondan yararlanılmış, dram türünü yansıtan filmlerde, afişlerde tek fotoğraf karesi ile içerik aktarılmıştır. Afişler; Gestalt algı prensibi olan “bütün parçalar toplamından başka ve daha fazla bir şeydir.” savını da desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Görsellik , Film , Afiş , Medya , Gestalt Algı

Etik Beyan

Çalışma etik kurul onayı gerektirmemektedir.

WITH GESTALT PERCEPTION MOVIE POSTER ANALYSES OF BEST FILM OSCAR AWARDED PRODUCTIONS

https://izlik.org/JA94PY94JS

Öz

One of the media forms in visual culture is poster. Words and shapes are used together. There are photography and printing technologies in today's posters. There are signifiers on posters that reflect the film in the best way. While communicating with consumers, the action may take place primarily to attract attention, educate, encourage, persuade. It is possible to analyse a poster with the elements of colour, shape, typography and layout. In Gestalt principles, which refer to multidisciplinary method, the study can be more easily and correctly sustained. For this reason, Gestalt perception principles were used as a method in the study and the poster analysis of films that have won the best film Oscar award every year from 2019 onwards. All of the posters were examined according to the figure-ground interaction, but it was not possible to observation of all Gestalt principles in all of the movie posters. Posters with sci-fi elements, effects and illustrations were created, while in movies reflecting the drama genre, the content was reflected with a single photo frame. The posters support the Gestalt perception principle of "the whole is something different and more than the pieces’ total".

Anahtar Kelimeler

Visuality , Movie , Poster , Media , Gestalt Perception

Kaynakça

• Altıntuğlu, H. (2022). Video oyunlarındaki arayüz tasarımının oyun afişi üzerindeki yansımaları. Medya ve Kültür, 2 (2), 208-237.
• Aydın, S. N., & Ege, Ö. (2022). Türkiye sinema afişleri üzerine göstergebilimsel bir inceleme: Pelin Esmer film afişleri. Sanat ve Tasarım Dergisi (29), 67-94. https://doi.org/10.18603/sanatvetasarim.1137908
• Babalıoğlu, S. S. (2020). Logotype tasarımında Gestalt görsel algı kuramının etkileri. Atlas Journal, 6(30), 513-518.
• Becer, E. (2011). İletişim ve grafik tasarım. Ankara: Dost Yayınları.
• Bong, J. (Yönetmen). (2019). Parazit [Film]. CJ Entertainment; Barunson E&A.
• Brunswik, E. (1962). The conceptual framework of psychology. University of Chicago Press.
• Causse, J. G. (2019). Renklerin şaşırtıcı gücü (Çev. Hasan Can Utku). İstanbul: Pegasus Yayınları.
• Dağdeviren, B., & Göğebakan, Y. (2022). Resimsel anlatım bakımından psikanaliz ve Gestalt görsel algı kuramının düşsel mekân oluşumuna etkisi ve resim sanatına yansımaları. Sanat ve İnsan. 103-115. https://doi.org/10.5281/zenodo.13367885
• Elden, M. & Özdem, Ö. O. (2015). Reklamda görsel tasarım – yaratıcılık ve sanat. İstanbul: Say Yayınları.
• Ergüven, A. (2012). Ardışık logotayplar ve görsel algı (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
• Erişti, S. D. B., & Urgun, G. (2016). Görsel algı kuramlarına göre reklam içerikli tasarımların değerlendirilmesi. Art-E, 9 (17).
• Gezgin, Ü. (2023). Reklam afişlerinde göçmenlerin sosyal entegrasyonu: almanya entegrasyon vakfı örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(Sosyal Bilimler Lisansüstü Öğrenci Sempozyumu Özel Sayısı), 251-270.
• Gregory, R. L. (1974). Concepts and mechanisms of perception. Charles Scribner's Sons.
• Heder, S. (Yönetmen). (2021). CODA [Film]. Apple Original Films; Vendome Picture; Pathé Films.
• Kanlıoğlu, A., & Öztürk, A. (2022). Fotoğrafik kompozisyon ve Gestalt ilkelerinin ilişkisi üzerine bir çözümleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22 (2), 143-166. https://doi.org/10.54961/uobild.1214813
• Kobourov, S. G., Mchedlidze, T., & Vonessen, L. (2015). Gestalt principles in graph drawing. In Graph Drawing and Network Visualization: 23rd International Symposium, GD 2015, Los Angeles, CA, USA, September 24-26, 2015, Revised Selected Papers 23 (pp. 558-560). Springer International Publishing. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-27261-0_50#Sec2
• Kwan, D. & Scheinert, D. (Yönetmen). (2022). Her Şey Her Yerde Aynı Anda [Film]. A24; IAC Films; AGBO.
• Lehimler, Z. (2019). Afiş tasarımında ön-arka plan ilişkisi. Asos Journal Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (89).
• Levine, C. (2017). Biçimler – Bütün, Ritim, Hiyerarşi, Ağ (Çev. Didem Dinçsoy). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
• Marr, D. (2010). Vision: A computational investigation into the human representation and processing of visual information. MIT press.
• Nolan, C. (Yönetmen). (2023). Oppenheimer [Film]. Universal Pictures; Atlas Entertainment; Gadget Films.
• Özkirişçi, İ. H. (2020). Algı ve zaman bağlamında grafik ı̇mge. Sanat ve Tasarım Dergisi, (25), 251-273.
• Parsa, A., & İşbilen, D. (2023). Görünen imge kılavuz istemez: tasarım çalışmalarında imgelerin renk kodları üzerinde incelenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13 (2), 1521-1544.
• Perls, F. (2023). Her insan kendini tamamlamak ister. (Haz. Bilgen Işık Karaşahin). İstanbul: Destek Yayınları.
• Robins, K. (2020). İmaj – Görmenin kültür ve politikası (3. Basım). (Çev. Nurçay Türkoğlu). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Rutli, E. E. (2016). Derrida’nin yapısökümü. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, (5), 49-68.
• Sandal, L. Y. (2022). Uzaktan öğretim yöntemiyle hareketli tipografide Gestalt kuramı: fenomenolojik bir araştırma (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
• Sırmalı, E. (2020). Sanat eğitiminde algı çeşitliliğinin Gestalt ilkeleri ile uygulanması. Uluslararası Sanat Tasarım ve Eğitim Dergisi, 1 (1), 17-24. https://doi.org/10.5281/zenodo.7360142
• Sezer, A., & Kahraman, M. E. (2022). Etkileşim kavramı ve etkileşimli infografikte tasarım geliştirme süreci. Sanat ve Tasarım Dergisi, 12 (1), 315-330. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1133914
• Suler, J. & Zakia, R. D. (2018). Görme biçimi olarak fotoğraf – algılama ve görüntüleme (Çev. Tuğçe Ayteş). İstanbul: the Kitap Yayınları.
• Todorovic, D. (2008). Gestalt principles. Scholarpedia, 3 (12), 5345. http://www.scholarpedia.org/article/Gestalt_principles
• Tos, O. (2024). İletişim ve halkla ilişkiler amaçlı afiş tasarımları: film afişleri üzerine göstergebilimsel analiz. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12 (1), 265-298. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1412881
• Tuna, S., & Karaca, G. (2018). Sanat ve tasarımda bir yöntem olarak ‘eksik parça tamamlama’. 3. Sanat ve Tasarım Eğitimi Sempozyumu, 105.
• Turani, A. (2022). Sanat terimleri sözlüğü (20. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları.
• Uçar, T. F. (2004). Görsel iletişim ve grafik tasarım (4. Baskı). İstanbul: İnkılap Yayınları.
• Uğur, E. (2022). Afişte yer alan tipografik unsurların zemin rengi açısından okunabilirlik analizi. Social Mentality And Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 4 (10), 250-262.
• Wittgenstein, L. (2024). Renkler üzerine düşünceler (Çev. Berkan Üze). İstanbul: Can Yayınları.
• Yağmur, Ö. (2015). Minimal sanatta Dan Flavin’i Gestalt algı kuramıyla anlamlandırma. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (33), 150-162.
• Yavuz, T. (2023). Bir reklam afiş ögesi olarak etkin negatif alan tasarımı. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Eskişehir.
• Yemenicioğlu, A. (2022). Göstergebilim ile afiş analizi: i want you for u.s. army (Uncle Sam). Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 8 (17), 170-189.
• Yılmaz, A., & Kaya, A. (2023). Görsel iletişim tasarımında görsel algı kuramlarının değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13 (3), 3009-3032. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1214136
• Zhao, C. (Yönetmen). (2020). Nomadland [Film]. Searchlight Pictures; Cor Cordium; Hear Say Productions.