Araştırma Makalesi

BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME

Cilt: 28 Sayı: 1 15 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME

Öz

Bu çalışma, Bulgar folklorundaki temel unsurların tarihsel kökenlerini, toplumsal işlevlerini, kültürel anlamlarını ve modernleşme sürecindeki dönüşümlerini kapsamlı olarak araştırmayı amaçlamaktadır. Osmanlı dönemi, Çarlık dönemi, sosyalist rejim ve günümüzdeki post-sosyalist döneme uzanan tarihsel süreçte; halk dansları, geleneksel nakışlar, halk inançları ve festivaller gibi folklorik unsurlar ele alınmış ve bu ögelerin Bulgar kolektif kimliğinin inşası ile korunmasındaki rolleri incelenmiştir. Kültürel sosyoloji perspektifinden hareketle disiplinlerarası bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmada nitel yöntem çerçevesinde, karşılaştırmalı tarihsel analiz vurgusuyla çok boyutlu simgeselliğin içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu teknik aracılığıyla Marteniçka bileklikleri, Kukeri maskeli ritüelleri ve geleneksel nakış motifleri gibi belli başlı unsurların çok katmanlı anlamları derinlemesine çözümlenmiştir. Araştırmanın temel bulguları, Bulgar folkloruna özgü simgelerin bir yandan tarihsel belleği canlı tuttuğunu ve toplumsal dayanışmayı pekiştirdiğini, diğer yandan modernleşme süreci ve turizmin etkisiyle biçimsel değişimlere uğradığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Bulgar folklorundaki simgelerin tarihsel sürekliliğin ve kültürel belleğin taşıyıcısı olma, etnik-dini kimliği ifade etme ve toplumsal dayanışmayı sağlama gibi temel işlevlere sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahams, R. D. (1978). Towards a sociological theory of folklore: Performing services. Western Folklore, 37(3), 161-184. https://doi.org/10.2307/1498062
  2. Almaleh, M. (1997). Tsvetovete v Balkanskiya folklor. Universitet·sko izdatelstvo “Sv. Kliment Okhridski”. https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015055966256&seq=5
  3. Assmann, J. (2015). Kültürel bellek (A. Tekin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  4. Atanassova, V. (2007, 7 Nisan). Easter eggs in basket, on a Bulgarian embroidery tablecloth. Velikdenski yaĭtsa v paner, na pokrivka s Bŭlgarska broderiya. [Fotoğraf]. Wikimedia Commons. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Easter-eggs-bg.JPG
  5. BalkanFolk. (2020). “Shopska syuita” - Ansambŭl “Zornitsa” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=kplVhve8lDA
  6. Belçeva, S. (2024). Bŭlgarski narodni nosii - simvolika i vidove. https://eniovche.bg/bulgarski-nosii/
  7. Benovska, M. (1977). Praznik na kukerite i survakarite. Bŭlgarski Folklor, 3(3), 63-66.
  8. Blumer, H. (1969). Symbolic interactionism: Perspective and methods. Prentice Hall.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel çalışmalar (Diğer), Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2025

Kabul Tarihi

14 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özkan, V. (2026). BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 504-539. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1670870
AMA
1.Özkan V. BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28(1):504-539. doi:10.16953/deusosbil.1670870
Chicago
Özkan, Vildane. 2026. “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (1): 504-39. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1670870.
EndNote
Özkan V (01 Mart 2026) BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 1 504–539.
IEEE
[1]V. Özkan, “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, ss. 504–539, Mar. 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1670870.
ISNAD
Özkan, Vildane. “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/1 (01 Mart 2026): 504-539. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1670870.
JAMA
1.Özkan V. BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28:504–539.
MLA
Özkan, Vildane. “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, Mart 2026, ss. 504-39, doi:10.16953/deusosbil.1670870.
Vancouver
1.Vildane Özkan. BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;28(1):504-39. doi:10.16953/deusosbil.1670870