Araştırma Makalesi

BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME

Cilt: 28 Sayı: 1 15 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME

Öz

Bu çalışma, Bulgar folklorundaki temel unsurların tarihsel kökenlerini, toplumsal işlevlerini, kültürel anlamlarını ve modernleşme sürecindeki dönüşümlerini kapsamlı olarak araştırmayı amaçlamaktadır. Osmanlı dönemi, Çarlık dönemi, sosyalist rejim ve günümüzdeki post-sosyalist döneme uzanan tarihsel süreçte; halk dansları, geleneksel nakışlar, halk inançları ve festivaller gibi folklorik unsurlar ele alınmış ve bu ögelerin Bulgar kolektif kimliğinin inşası ile korunmasındaki rolleri incelenmiştir. Kültürel sosyoloji perspektifinden hareketle disiplinlerarası bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmada nitel yöntem çerçevesinde, karşılaştırmalı tarihsel analiz vurgusuyla çok boyutlu simgeselliğin içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu teknik aracılığıyla Marteniçka bileklikleri, Kukeri maskeli ritüelleri ve geleneksel nakış motifleri gibi belli başlı unsurların çok katmanlı anlamları derinlemesine çözümlenmiştir. Araştırmanın temel bulguları, Bulgar folkloruna özgü simgelerin bir yandan tarihsel belleği canlı tuttuğunu ve toplumsal dayanışmayı pekiştirdiğini, diğer yandan modernleşme süreci ve turizmin etkisiyle biçimsel değişimlere uğradığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Bulgar folklorundaki simgelerin tarihsel sürekliliğin ve kültürel belleğin taşıyıcısı olma, etnik-dini kimliği ifade etme ve toplumsal dayanışmayı sağlama gibi temel işlevlere sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahams, R. D. (1978). Towards a sociological theory of folklore: Performing services. Western Folklore, 37(3), 161-184. https://doi.org/10.2307/1498062
  2. Almaleh, M. (1997). Tsvetovete v Balkanskiya folklor. Universitet·sko izdatelstvo “Sv. Kliment Okhridski”. https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015055966256&seq=5
  3. Assmann, J. (2015). Kültürel bellek (A. Tekin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  4. Atanassova, V. (2007, 7 Nisan). Easter eggs in basket, on a Bulgarian embroidery tablecloth. Velikdenski yaĭtsa v paner, na pokrivka s Bŭlgarska broderiya. [Fotoğraf]. Wikimedia Commons. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Easter-eggs-bg.JPG
  5. BalkanFolk. (2020). “Shopska syuita” - Ansambŭl “Zornitsa” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=kplVhve8lDA
  6. Belçeva, S. (2024). Bŭlgarski narodni nosii - simvolika i vidove. https://eniovche.bg/bulgarski-nosii/
  7. Benovska, M. (1977). Praznik na kukerite i survakarite. Bŭlgarski Folklor, 3(3), 63-66.
  8. Blumer, H. (1969). Symbolic interactionism: Perspective and methods. Prentice Hall.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel çalışmalar (Diğer), Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2025

Kabul Tarihi

14 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özkan, V. (2026). BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(1), 504-539. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1670870
AMA
1.Özkan V. BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28(1):504-539. doi:10.16953/deusosbil.1670870
Chicago
Özkan, Vildane. 2026. “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (1): 504-39. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1670870.
EndNote
Özkan V (01 Mart 2026) BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 1 504–539.
IEEE
[1]V. Özkan, “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, ss. 504–539, Mar. 2026, doi: 10.16953/deusosbil.1670870.
ISNAD
Özkan, Vildane. “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/1 (01 Mart 2026): 504-539. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1670870.
JAMA
1.Özkan V. BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;28:504–539.
MLA
Özkan, Vildane. “BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME”. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 1, Mart 2026, ss. 504-39, doi:10.16953/deusosbil.1670870.
Vancouver
1.Vildane Özkan. BULGAR FOLKLORUNDA SİMGELER VE ANLAMLARI: KÜLTÜREL SOSYOLOJİK BİR ÇÖZÜMLEME. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Mart 2026;28(1):504-39. doi:10.16953/deusosbil.1670870

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla