Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

HEIDEGGER’S DASEIN AND ANGST: EXAMINING THE ANXIETY OF EXISTENCE IN INGMAR BERGMAN’S PERSONA

Yıl 2020, Cilt: 22 Sayı: 2 , 509 - 522 , 05.06.2020
https://doi.org/10.16953/deusosbil.528178
https://izlik.org/JA28AM54ES

Öz

According to a common belief, anxiety can be an experience of a certain degree of powerlessness because a person suffering from anxiety is hampered as a person who cannot possess a particular category of power. This lack of a desired power manifests as the source of emotion that results in anxiety. Because fear and anxiety are commonly used interchangeably in ordinary discourse, fear is often used erroneously instead of anxiety when, under further examination, anxiety would be the preferable usage. However, shedding light on the idea of anxiety (Angst), Heidegger (1889-1976) in Being and Time (1927) takes it upon himself to distinguish fear from anxiety: while the former (Fear) is experienced as an identifiable object -- as a threat qua threat -- to our life, the latter (Angst) is experienced where there is no identifiable object resulting in a relatively eventual traumatic experience, whereby the individual is “deprived of any avenue of escape from the threatening danger.” Anxiety of existence on its own as a philosophical problem in Heidegger’s examination is elaborated by the concepts of Being or Dasein (Existence). In this respect, describing ‘the self of everyday Dasein’ as the ‘the-self-there,’ Heidegger differentiates ‘authentic being’ from ‘inauthentic being.’ He highlights the problematic that we as human beings are thrown into the world of Being where individuals may fail to identify and differentiate themselves among inauthentic inscriptions of the masses within the confines of Existence. Examining the anxiety of Existence (Being of the world) around the idea of Dasein (Being in the world), Heidegger therefore discusses the anxiety under the rubric of thrownness. To this end, in this essay, with a Heideggerian perception of anxiety, I will discuss Ingmar Bergman’s (1918-2007) classic work of art Persona (1966) by bringing forth the personality of a successful actress, found in Elizabeth Vogler (Liv Ullmann)’s story, where she seems to be suffering from an enigmatic mental collapse with symptoms such as muteness and a near catatonic lassitude.

Kaynakça

  • Heidegger, M. (1998). Being and Time. Edward Robinson (Trans.). Oxford: Blackwell.
  • Heidegger’s Critiques of Descartes. (2008).https://py111.wordpress.com/2008/03/07/heideggers-critique-of-descartes/ (Accessed: 9.04.2018)
  • Ingmar, B. (1966). Persona. Sweden: AB Svensk Filmindustri.
  • Inwood, M. (2000). Heidegger A Very Short Introduction. Oxford. University Press.
  • Magrini, J. (2006). Anxiety in Heidegger’s Being and Time: The Harbinger of Authenticity. Philosophy Scholarship,2006 Issue of Dialogue. Paper 15. 77-86. http://dc.cod.edu/philosophypub/15, (Accessed: 10.04.2018).
  • Mansbach, A. (1998). Heidegger’s Critique of Cartesianism: the Twentieth World Congress of Philosophy, 10-15 August 1998, Boston, Massachusetts, the US. https://www.bu.edu/wcp/Papers/Cont/ContMans.htm (Accessed: 14.05.2018).
  • Munday, R. (2009) Glossary of Terms in Being and Time. http://www.visual-memory.co.uk/b_resources/b_and_t_glossary.html#a (Accessed: 19.05.2018).
  • Padgett, A. (2007). Dasein and the Philosopher: Responsibility in Heidegger and Mamardashvili. Philosophy, Sociology and Psychology, 6, (1), 1 – 21.
  • Stern, M. (2010). The Face as Fingerprint: Mediation, Silence, and the Question of Identity in Ingmar Bergman’s «Persona». Konturen, 3(1), 202-230. doi:http://dx.doi.org/10.5399/uo/konturen.3.1.1421
  • Wollan, G. (2003). Heidegger’s philosophy of space and place. Norsk Geografisk Tidsskrift - Norwegian Journal of Geography, 57 (1),31-39. doi: 10.1080/00291950310000802

HEIDEGGER’DE DASEIN VE ANGST: INGMAR BERGMAN’IN PERSONA’SINDA VAROLUŞ ANKSİYETESİ

Yıl 2020, Cilt: 22 Sayı: 2 , 509 - 522 , 05.06.2020
https://doi.org/10.16953/deusosbil.528178
https://izlik.org/JA28AM54ES

Öz

Yaygın görüşe göre anksiyete bir tür güçsüzlük halidir. Bu kanıya göre anksiyete yaşayan kişi endişe durumunun üstesinden gelmesine yardımcı olacak iradi gücü elinde bulunduramamaktadır. Söz konusu bu gücün eksikliği bir duygu durumu olarak anksiyeteyi doğurmaktadır. Günlük hayatta korku ve anksiyete sıklıkla birbirlerinin yerine kullanılır. Ancak doğru bir analiz ile bu kullanımın yanlış olduğu, korkunun anksiyetinin yerine kullanılamayacak farklı bir anlam barındırdığı görülmektedir. Being and Time (1927) adlı çalışmasında anksiyeteyi korku kavramından ayıran Heidegger (1889-1976) korkuyu bir tehdit nesnesi varken yaşanan travmatik duygu durumu, anksiyeteyi ise herhangi bir tehdit unsuru olmadan yaşanan duygu durumu olarak açıklar. Anksiyete durumunda tehdit nesnesinin olmayışı yaşanan duygu durumunun da bertaraf edilmesini zorlaştırır. Varoluş anksiyetesi Heidegger için başlı başına felsefi bir problem olarak Being ve Dasein kavramları etrafında tartışılır. Oluş halinde bir kendilik olarak Dasein’ı ‘the-self-there’ olarak açıklayan Heidegger otantik oluşu otantik olmayan oluş’tan da ayırır. Dünyaya fırlatılmış varlıklar olduğumuzu ve bu nedenle varlık meselesinin önemli bir sorunu teşkil ettiğini söyleyen Heidegger, varlığın kendini yığınları oluşturan diğer otantik olmayan varlıklardan ayırmasının veya kendini otantik bir varlık olarak tanımasının da zorluğuna dikkat çeker. Varoluş anksiyetesini Dasein kavramı etrafında ele alan Heidegger anksiyeteyi esas olarak ‘atılmışlık’ düşüncesi etrafında tartışır. Bu çerçevede, bu çalışma Heideggerci anksiyete kavramı ekseninde Ingmar Bergman’ın (1918-2007) Persona isimli sinema eserini tartışmaktadır. Liv Ullman’ın başarılı oyunculuğuyla resmedilen Elizabeth Vogler karakteri Persona’daki anksiyete sorunsalını mental bir travmanın sepmtomları olarak katatonik bir sessizlik ve bezginlik olarak gösterir.

Kaynakça

  • Heidegger, M. (1998). Being and Time. Edward Robinson (Trans.). Oxford: Blackwell.
  • Heidegger’s Critiques of Descartes. (2008).https://py111.wordpress.com/2008/03/07/heideggers-critique-of-descartes/ (Accessed: 9.04.2018)
  • Ingmar, B. (1966). Persona. Sweden: AB Svensk Filmindustri.
  • Inwood, M. (2000). Heidegger A Very Short Introduction. Oxford. University Press.
  • Magrini, J. (2006). Anxiety in Heidegger’s Being and Time: The Harbinger of Authenticity. Philosophy Scholarship,2006 Issue of Dialogue. Paper 15. 77-86. http://dc.cod.edu/philosophypub/15, (Accessed: 10.04.2018).
  • Mansbach, A. (1998). Heidegger’s Critique of Cartesianism: the Twentieth World Congress of Philosophy, 10-15 August 1998, Boston, Massachusetts, the US. https://www.bu.edu/wcp/Papers/Cont/ContMans.htm (Accessed: 14.05.2018).
  • Munday, R. (2009) Glossary of Terms in Being and Time. http://www.visual-memory.co.uk/b_resources/b_and_t_glossary.html#a (Accessed: 19.05.2018).
  • Padgett, A. (2007). Dasein and the Philosopher: Responsibility in Heidegger and Mamardashvili. Philosophy, Sociology and Psychology, 6, (1), 1 – 21.
  • Stern, M. (2010). The Face as Fingerprint: Mediation, Silence, and the Question of Identity in Ingmar Bergman’s «Persona». Konturen, 3(1), 202-230. doi:http://dx.doi.org/10.5399/uo/konturen.3.1.1421
  • Wollan, G. (2003). Heidegger’s philosophy of space and place. Norsk Geografisk Tidsskrift - Norwegian Journal of Geography, 57 (1),31-39. doi: 10.1080/00291950310000802
Toplam 10 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

M. Önder Göncüoğlu

Gönderilme Tarihi 17 Şubat 2019
Yayımlanma Tarihi 5 Haziran 2020
DOI https://doi.org/10.16953/deusosbil.528178
IZ https://izlik.org/JA28AM54ES
Yayımlandığı Sayı Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Göncüoğlu, M. Ö. (2020). HEIDEGGER’S DASEIN AND ANGST: EXAMINING THE ANXIETY OF EXISTENCE IN INGMAR BERGMAN’S PERSONA. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2), 509-522. https://doi.org/10.16953/deusosbil.528178

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Aile Yılı Özel Sayısı Çağrısı
Sayı Editörü
Prof. Dr. NEBİYE KONUK KANDEMİR

Sevgili Araştırmacılar ve Değerli Yazarlar,
Aile, toplumun temel yapı taşıdır ve bireylerin gelişimi ile sosyal yaşamın şekillenmesinde kritik bir rol oynamaktadır. Aile yapıları ve dinamikleri, tarihsel, kültürel ve toplumsal faktörlerle şekillenirken, bu faktörlerin aile içerisinde yaşanan sorunları, ilişkileri ve güç dengelerini nasıl etkilediği büyük bir önem taşımaktadır. 2025 yılı "Aile Yılı" olarak ilan edilmesi, aile olgusunun daha geniş bir perspektiften ele alınmasını ve bu konudaki farkındalığın artırılmasını hedeflemektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, "Cilt: 28 Sayı: Özel Sayı" olarak 2026 yılında yayımlanacak olan Aile Yılı Özel Sayısı'na yönelik makale çağrısında bulunmaktadır. Bu özel sayı, aile yapılarını, rollerini ve dinamiklerini inceleyen çalışmalara ev sahipliği yapmayı hedeflemektedir.
Aile ile ilgili çalışmalara olan ihtiyaç, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal düzeyde de açıktır. Son yıllarda, aile içi ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın hakları, çocuk sağlığı ve eğitim gibi konular ön plana çıkmış, bu konularda yapılacak bilimsel araştırmaların önemi artmıştır. Aile Yılı Özel Sayısı'nın hazırlanması, bu kritik meselelerin sistematik bir biçimde incelenmesine ve topluma duyurulmasına olanak sağlayacaktır.
Bu özel sayı, aile dinamiklerini, ilişkilerini ve sorunlarını derinlemesine inceleyen, özgün ve yenilikçi çalışmaları bir araya getirerek, alanında önemli bir kaynak oluşturmayı hedeflemektedir. Ayrıca, uzmanların görüşleri ve çeşitli disiplinlerden gelen katkılar sayesinde, aile kavramına dair güncel bakış açıları sunulacak, toplumsal fayda sağlanacaktır.
Aşağıda, özel sayıda kabul edilebilecek (ama bunlarla sınırlı olmayan) güncellenmiş konular listesi yer almaktadır:

• Aile Yapıları ve Değişimi
• Geleneksel ve Modern Aile Rolleri
• Aile İçi İletişim ve İlişkiler
• Ailedeki Psiko-Sosyal Dinamikler
• Aile İlişkilerinde Kültürel Farklılıklar
• Evlilik ve Boşanma Dinamikleri
• Aile ve Çocuk Gelişimi
• Ebeveynlik Stilleri ve Çocuk Üzerindeki Etkileri
• Aile Ekonomisi ve Sosyal Politika
• Aileyi Etkileyen Toplumsal Değişimler
• Aile ve Eğitim İlişkisi
• Ailede Şiddet ve Koruma Mekanizmaları
• Aile İçi Sağlık ve Refah
• Kadınların Aile İçindeki Rolü ve Değişen Dinamikleri
• Kadın Hakları ve Aile İlişkileri
• Kadının Aile Üyeleriyle İlişkileri ve Güç Dinamikleri
• Ailede Cinsiyet Eşitliği
İki bağımsız anonim hakem tarafından değerlendirmeden geçecek makaleler, kabul edilmesi halinde, Aralık 2026'da yayımlanacak özel sayımızda yer alacaktır. Gelecek sayıların dolmuş olması ve süreçte makale yoğunluğunun bulunması nedeniyle dergimiz, özel sayı dışında makale kabulüne kapalıdır. Özel sayı dışında dergimize gönderilen makaleler iade edilecektir.
Saygılarımızla