Çalışanların algıladıkları örgütsel desteğin tükenmişlik düzeyleri üzerine etkisi: Kayseri imalat Sanayi uygulaması

Öz

Bu araştırmanın amacı, çalışanların algıladıkları örgütsel destek ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki ve etkileşimin belirlenmesinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi Kayseri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren imalat sanayi işletmelerinin 333 çalışanıdır. Araştırmada kullanılan veriler, iki ölçekten yararlanılarak geliştirilen anket yardımı ile toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre çalışanlarca algılanan örgütsel destek ile genel tükenmişlik ve onun boyutlarından duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında negatif yönlü ve zayıf bir etkileşim, öte yandan düşük kişisel başarı hissi boyutu ile pozitif yönlü ve yine zayıf bir etkileşimin olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Algılanan Örgütsel Destek, Tükenmişlik, İmalat Sanayi.

The effect of workers' perceived organizational Support on their burnout: An application on manufacturing industry in Kayseri

Öz

The aim of this research is to determine the relationship and interactions between workers' Perceived Organizational Support and their burnout syndrome. The sample of this research is 333 workers of manufactured enterprises in Kayseri Organized Industrial Zone. Data used in this research was gathered by a questionnaire composed of two scales. According to research findings, there is a negative and low correlation between workers' Perceived Organizational Support and their burnout syndrome and between emotional exhaustion one of the dimensions of burnout syndrome and depersonalization. On the other hand, it was concluded that there is a positive but again weak correlation between low personal accomplishment sense and perceived organizational support.

Anahtar Kelimeler

• Perceived organizational support, Burnout Syndrome, Manufacturing Enterprises.

Kaynakça

1. Akgül, A. ve Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri. Ankara: Emek Ofset
2. Arabacı, B. İ. ve Akar, H. (2010). Eğitim müfettişlerinin bazı sosyal, demografik ve mesleki özelliklerine göre mesleki tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 2010 (15): 78-91
3. Ardıç, K. ve Polatcı, S.(2008). Tükenmişlik sendromu ve akademisyenler üzerinde bir uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10 (2): 66-96
4. Armstrong-Stassen, M. (2004). The influence of prior commitment on the reactions of layoff survivors to organizational downsizing. Journal of Occupational Health Psychology, 9 (1): 46-60
5. Asad, N. ve Khan, S. (2003). Relationship between job-stress and burnout: organizational support and creativity as predictor variables. Pakistan Journal of Psychological Research, 18 (3/4): 139-149
6. Aselage, J. ve Eisenberger, R. (2003). Perceived organizational support and psychological contracts: a theorical integration, Journal of Organizational Behaviour, 24 (5): 491-509
7. Aykan, E. (2007). Algılanan Örgütsel Destek İle Örgütsel Güven ve Tükenme Davranışı Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, 15. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 25-27 Mayıs, Sakarya, Türkiye
8. Bahar, E. (2006). Tükenmişlik sendromu, otel işletmelerinde ön büro çalışanlarında bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın

9. Budak, G. ve Sürgevil O. (2005). Tükenmişlik ve tükenmişliği etkileyen örgütsel faktörlerin analizine ilişkin akademik personel üzerinde bir uygulama
10. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20 (2): 95- 108
11. Burke, R. (2003). Nursing staff attitudes following restructuring: the role of perceived organizational support, restructuring processes and stressors
12. International Journal of Sociology and Social Policy, 23 (8-9): 129-157
13. Burke, R. J. ve Greenglass, E. R. (2001). Hospital restructuring and psychological burnout in nursing staff. Equal Oppurtunities International, 20 (1/2): 61-71
14. Christopher, O. (1994). The effects of exchange ideology on the relationship between perceived organizational support and job performance
15. Journal of Social Psychology, 134 (3): 407-408
16. Cordes, C. L. ve Dougherty, T. W. (1993). A review and in integration of research on job burnout. Academy of Management Review, 18 (4): 621-656
17. Cropanzano, R. (1999). Organizational politics and organizational support as predictors of work attitudes, job performance, and organizational citizenship behavior. Journal of Organizational Behavior, 20 (2): 159-174
18. Cropanzano, R., Howes, J. C., Grandey, A. A., ve Toth P. (1997). The relationship of organizational politics and support to work behaviors, attitudes and stress. Journal of Organizational Behavior, 18 (2): 159-180
19. Eisenberger, R., Huntington R., Hutchison S., ve Sowa, D. (1986)
20. Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71 (3): 500-507
21. Eisenberger, R., Aselage, J., ve Sucharski, I. L. (2004). Perceived organizational support. J. Coyle-Shapiro, L. Shore, ve L. Tetrick (Editörler). The employment relationship: examining psychological and contextual perspectives: İçinde 206-225. New York: Oxford University Press
22. Florence, S. (2003). Organizations and supervisors as sources of support and targets of commitment: a longitudinal study, Journal of Organizational Behavior, 24 (3): 251-270
23. Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn-out, Journal of Social Issues, 30 (1): 159-165
24. Goldberg, B. S. (2007).The relationship between staff burnout and perceived organizational support in child and adolescent residential treatment centers. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Wright Institute Graduate Scholl of Psychology, California, USA
25. Grandey, J. (1997). The relationship of organizational politics and support to work behaviors, attitudes, and stres. Journal of Organizational Behavior, 18 (2): 159-180
26. Gujarati, D. N. (1999). Temel ekonometri. Çev. Ümit Şenesen ve Gülay G
27. Şenesen. İstanbul: Literatür Yayıncılık
28. Hong, J.(2006). The impact of developmental experience, empowerment, and organizational support on catering service staff performance. International Journal of Hospitality Management, 25 (3): 478-495
29. Izgar, H. (2003). Okul yöneticilerinde tükenmişlik nedenleri, sonuçları ve başa çıkma yolları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım
30. Jawahar, I. M., Stone, T. H. ve Kisamore, J. L.(2007). Role conflict and burnout: the direct and moderating effects of political skill and perceived organizational support on burnout dimensions. International Journal of Stress Management, 14 (2): 142-159
31. Kraimer, M. L. ve Wayne, S. J. (2004). An examination of perceived organizational support as a multidimensional construct in the context of an expatriate assignment. Journal of Management, 30 (2): 209-237
32. Lee, H., Song, R., Cho, Y. S., Lee, G. Z. ve Daly, B. (2003). A comprehensive model for predicting burnout in Korean nurses. Journal of Advanced Nursing, 44 (5): 534-545
33. Linden, R. (1997). Perceived organizational support and leader-member exchange: a social exchange perspective. Academy of Management Journal, 40 (1): 82-111
34. Maslach, C. (1999). Take this job and love it. Psychology Today Magazine, (October 1999): 50-80
35. Maslach, C. (2003). Job burnout: new directions in research and intervention. Current Directions in Psychological Science, 12 (5): 189-192
36. Maslach, C. ve Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2 (2): 99-113
37. Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout. San Francisco, CA.: Jossey-Bass
38. Maslach, C. ve Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout how ogranizations cause personal stres and what to do about it. California: Jossey-Bass Inc, Maslach, C., Schaufeli, W. B. ve Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Reviews of Psychology, 2001 (52) : 397-422
39. Nagy, S. ve Davis, L. G. (1985). Burnout: a comparative analysis of personality and environmental variables. Psychological Reports, 57 (3f): 1319- 1326
40. Naumann, S. (1998). Laid off, but still loyal: the influence of perceived justice and organizational support. International Journal of Conflict Management, 9 (4): 356-368
41. Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory, (2. Baskı). New York: McGraw-Hill
42. Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18 (2): 113-130
43. Potter, B. A. (1995). Preventing job burnout transforming work pressures into productivity. California: Thomson Crisp Learning
44. Rhoades, L. ve Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: a review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87 (4): 698-714
45. Selçuk, G. (2003). Örgütsel desteğin çalışanların iş ile ilgili tutumlarına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir
46. Stamper, C. L. ve Johlke, M. C. (2003). The impact of perceived organizational support on the relationship between boundary spanner role stress and work outcomes. Journal of Management, 29 (4): 569-588
47. Sürgevil, O. (2006). Çalışma hayatında tükenmişlik sendromu ve tükenmişlikle mücadele teknikleri. İzmir: Nobel Basım Evi
48. Şimşek, M. Ş., Akgemci, T. ve Kaplan, M. (2008). Algılanan Örgütsel Destek ve Örgütsel Güven ile Tükenme Davranışı Arasındaki İlişkilerin Analizi: Nevşehir Üniversitesi Akademik Personel Örneği, 16. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 16-18 Mayıs, İstanbul
49. Tarı, R. (2008). Ekonometri, (5. Baskı). İzmit: Kocaeli Üniversitesi Yayınları No: 172
50. Walters, G. ve Raybould W. (2007). Burnout and perceived organisational support among front-line hospitality employees. Journal of Hospitality and Tourism Management, 14 (2): 144-156
51. Yoshimura, K. E.(2003). Employee traits, perceived organizational support, supervisory communication, affective commitment, and intent to leave: group differences. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. ABD: North Carolina State University