Anlaşmazlıkların Çözümünde Akran Arabuluculuk Modelinin Dönüştürücü Etkileri: Arabulucu Öğrenciler Gözünden Bir Değerlendirme
Öz
Öz
Akran-arabuluculuğu, tarafsız bir üçüncü öğrencinin kolaylaştırıcılığında, çatışan öğrencilerin ortak sorunlarını yüz yüze müzakere ettikleri, bir anlaşmazlık çözüm yoludur. Akran-arabuluculuğunda, önerilerde bulunma, nihai kararı belirleme ve her iki tarafında kabul edeceği bir çözüm bulma sorumluluğu, öncelikle müzakere eden yani sorunun tarafı olan öğrencilere aittir (Messing, 1993). Böylece akran arabuluculuk oluşan sorunu çözme konusunda sahip olunan potansiyelin barışçıl performansa dönüştürülmesini sağlar. Araştırma, "akran arabuluculuk modelini, arabulucu öğrencilerin gözünden” değerlendirmek için gerçekleştirilmiştir. İzmir’de bir lisede altı yıldır uygulanan akran arabuluculuk programının etkililiği, arabuluculuk yapan 30'u kız, 20'si ise erkek olmak üzere 50 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Kodlama güvenirliği %85,9’dur.Araştırmanın anlamlı sonuçlarından biri; öğrencilerin sınıf arkadaşları tarafından sınıflarının arabulucusu olarak seçilmekten mutluluk, heyecan ve sevinç hissettiklerini ifade etmiş olmalarıdır. Ayrıca, seçilmiş olmanın kendilerinde sorumluluk, özgüven, güçlülük ve sorun çözmeye ilişkin yeterlik duyguları hissettirdiğini belirtmişlerdir. Elde edilen sonuçlar, akran arabuluculuk ile anlaşmazlık çözümünde öğrenilmiş çaresizliğin yerini öğrenilmiş güçlülüğe bıraktığını işaret etmektedir. Aynı zamanda, akran odaklı bir anlaşmazlık çözüm yöntemi olan akran-arabuluculuk modelinin Türk kültüründe hem daha detaylı ve derinlemesine hem de yaygın etkisinin incelenmesine gereksinim vardır.
Anahtar Kelimeler: Arabuluculuk, Akran-arabuluculuğu, Çatışma, Anlaşmazlık.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bell, K. S., Coleman, K. J., Anderson, A. ve Whelan, P. J. (2000). The effectiveness of peer mediation in a low-SES rural elementary school. Psychology in the Schools, 37 (6): 505-516.
- Bickmore, K. (2002). Peer mediation training and program implementation in elementary schools: Research results. Conflict Resolution Quarterly, 20 (2): 137-160.
- Bush, R. A. B. ve Folger, J. P. (2013). Arabuluculuk ve getirileri: Dönüşümsel çatışma yaklaşımı. (Çev.: G. Sart). Ankara: Nobel Yayınları.
- Cantrell, R., Parks-Savage, A. ve Rehfuss, M. (2007). Reducing levels of elementary school violence with peer mediation. Professional School Counselling, 10 (5): 475-481.
- Folger, P. J., Poole, S. M. ve Stutman, K., R. (2013). Çatışma yönetimi: İlişkiler, gruplar ve kuruluşlar için stratejiler. (Çev: F. Akkoyun). Ankara: Nobel Yayınları.
- Humphries, T. L. (1999). Improving peer mediation programs: Student experiences and suggestions. Professional School Counseling, 3 (1): 13-21.
- Johnson, D. W. ve Johnson, R. T. (1995). Teaching students to be peacemakers: Results of five years of research. Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology, 1 (4): 417-438.
- Johnson, D. W. ve Johnson, R. T. (1996a). Training elementary school students to manage conflict. Journal of Group Psychotherapy, Psychodrama & Sociometry, 49 (1): 24-38.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
22 Ocak 2015
Gönderilme Tarihi
22 Ocak 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 16 Sayı: 3
Cited By
The Effect of Peer Mediation Training on Self-Efficacy, Locus of Control and Conflict Resolution Skills
International Journal of Human and Behavioral Science
https://doi.org/10.19148/ijhbs.746707TÜRKİYE’DE SOSYAL ARABULUCULUK
İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.21492/inuhfd.1595218